Bảo vệ thương mại là một xu hướng đang lan rộng trên toàn cầu. Theo Báo cáo thường niên năm 2022 của Cục Phòng vệ thương mại thuộc Bộ Công Thương, chính sách bảo vệ thương mại hiện có nhiều biện pháp khác nhau, trong đó thuế quan là một biện pháp phổ biến. Ngoài ra, còn có các rào cản phi thuế quan như tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn vệ sinh, hạn ngạch, kiểm soát trao đổi, giấy phép nhập khẩu, yêu cầu về thủ tục hải quan và quy tắc xuất xứ nghiêm ngặt.
Chính sách bảo vệ thương mại có thể được áp dụng để thúc đẩy sản xuất và thương mại trong nước bằng cách sử dụng thuế quan và hạn ngạch hoặc hạn chế hàng hóa và dịch vụ từ nước ngoài trên thị trường nội địa. Tuy nhiên, việc từ bỏ hoặc triển khai hạn chế các biện pháp thương mại tự do có thể gây ảnh hưởng lâu dài đến các quốc gia, như làm chậm tăng trưởng kinh tế và tạo điều kiện cho lạm phát gia tăng.
Các biện pháp bảo vệ thương mại có thể giới hạn nhập khẩu hàng hoá từ nước ngoài, khiến cho hàng nhập khẩu phải đối mặt với thuế suất cao, và điều này có thể dẫn đến giá cả hàng hoá nhập khẩu tăng cao, làm giảm khả năng cạnh tranh của chúng.
Ngoài ra, những chính sách này còn có thể bảo vệ các nhà sản xuất trong nước và thúc đẩy thương mại và sản xuất của các doanh nghiệp nội địa. Các hàng hoá nội địa có thể dễ dàng tiếp cận các thị trường ít cạnh tranh hơn do các biện pháp bảo hộ đã hạn chế hàng hoá nhập khẩu từ nước ngoài. Chủ nghĩa bảo hộ thương mại đã trở thành xu hướng toàn cầu từ năm 2008, khi các quốc gia bắt đầu áp dụng các biện pháp mới để hỗ trợ doanh nghiệp nội địa trước áp lực cạnh tranh từ các doanh nghiệp nước ngoài.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thế giới đã chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của các biện pháp bảo hộ thương mại, đặc biệt là trong các cuộc xung đột thương mại giữa các nền kinh tế lớn như Trung Quốc - Mỹ, Trung Quốc - Australia, Mỹ - EU, EU và Trung Quốc, và Nga - các quốc gia phương Tây.
Vì vậy, việc cảnh báo sớm và thực hiện các biện pháp phòng vệ thương mại đã trở nên cực kỳ quan trọng để bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp và duy trì dòng chảy thương mại cho hàng hóa xuất khẩu. Bộ Công Thương đã thực hiện nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực này, đặc biệt là trong việc cảnh báo sớm.
Phó Cục trưởng Cục PVTM, Chu Thắng Trung, cho biết rằng cục này đã liên tục theo dõi và cung cấp danh sách cảnh báo về các mặt hàng xuất khẩu có nguy cơ bị điều tra PVTM, điều tra chống lẩn tránh và gian lận xuất xứ. Những hoạt động này giúp cơ quan quản lý và doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn, xây dựng kế hoạch ứng phó hiệu quả trong nhiều tình huống.
Cục PVTM cũng thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo để nâng cao nhận thức và kiến thức về PVTM cho doanh nghiệp, hiệp hội và các cơ quan liên quan. Điều này giúp doanh nghiệp cập nhật thông tin về PVTM một cách kịp thời và hiểu rõ tầm quan trọng của việc xử lý tốt vụ việc PVTM và vai trò quan trọng của họ trong quá trình xử lý các vụ việc này. Đặc biệt, doanh nghiệp cần đánh giá và dự báo trước nguy cơ bị điều tra PVTM để chuẩn bị sớm và chủ động xử lý khi có vấn đề phát sinh.
Kỳ Phương
