Bamboo Airways về lại tay FLC, gian nan giành giật "miếng bánh" 10% thị phần hàng không

Tại cuộc họp Đại hội đồng cổ đông bất thường lần 2 của CTCP Hàng không Tre Việt (Bamboo Airways) ngày 25/9, Chủ tịch HĐQT Lê Thái Sâm đã chia sẻ thông tin rằng Tập đoàn FLC đã đồng ý tiếp quản lại quyền điều hành hãng bay Bamboo Airways.

Sau thời gian quản lý và điều hành hãng hàng không này, ông Sâm cho biết nhóm nhà đầu tư nhận thấy kinh doanh vận chuyển hàng không là một ngành rất đặc thù. "Các thách thức khách quan tác động mạnh đến kết quả kinh doanh của Bamboo Airways và nằm ngoài sự kiểm soát của các cổ đông và ban điều hành".

Bamboo Airways trước "biến cố" của ông Trịnh Văn Quyết

Quay ngược lại thời gian, thời điểm mà Bamboo Airways mới ra đời. Khi đó là năm 2017, công ty vừa thành lập cuối tháng 5 bởi Tập đoàn FLC và ngay đầu tháng 6 thì đã xin cấp phép kinh doanh vận tải hàng không. Thời điểm đó Bamboo Airways mang theo nhiều tham vọng lớn lao, và được định vị sẽ trở thành hãng hàng không Hybrid đầu tiên tại Việt Nam, lai giữa hàng không truyền thống và hàng không giá rẻ. Tháng 1/2019, Bamboo Airways chính thức cất cánh.

Đầu năm 2019, Bamboo Airways chính thức cất cánh, góp mặt trong bản đồ hàng không Việt Nam. Ảnh: Bamboo Airways.

Trong gần 6 năm hiện diện trên bầu trời Việt, không thể phủ nhận những thành quả mà hãng bay cây tre này đã làm được. Công ty gần như dẫn đầu toàn ngành hàng không về tỷ lệ cất cánh đúng giờ(OTP), còn vượt qua cả Vietnam Airlines. Bên cạnh đó, số lượng chuyến bay cất cánh năm sau luôn cao hơn năm trước.

Ngay trong năm đầu cất cánh 2019, Bamboo Airways ghi nhận doanh thu thuần từ bán hàng và cung cấp dịch vụ 3.494 tỷ đồng, lỗ gộp 1.132 tỷ. Nhờ có doanh thu hoạt động tài chính 1.820 tỷ, Bamboo thoát khỏi lỗ ròng và còn báo lãi sau thuế 242 tỷ.

Năm 2020 công ty tiếp tục lãi ròng nhờ doanh thu hoạt động tài chính. Thậm chí sang năm 2021, ông Trịnh Văn Quyết – khi đó là Chủ tịch HĐQT còn cho biết Bamboo sẽ IPO ở Mỹ với vốn hóa lên tới 4 tỷ USD.

Tuy nhiên đến năm 2021 Bamboo Airways ghi nhận lỗ sau thuế 2.281 tỷ đồng do khoản doanh thu tài chính không đủ bù đắp, chưa kể đây là năm đỉnh điểm của đại dịch COVID-19 tại Việt Nam – khiến cho ngành hàng không gần như tê liệt.

Năm 2022 được coi là năm động trời nhất của Bamboo khi nhận được tin: Chủ tịch HĐQT Trịnh Văn Quyết bị khởi tố và bắt tạm giam vào ngày 29/3/2022 về tội thao túng thị trường chứng khoán và che giấu thông tin trong hoạt động chứng khoán. Năm đó, công ty lỗ sau thuế hơn 17.600 tỷ đồng.

Và cũng kể từ đây, Bamboo liên tục đối diện với hàng loạt cú sốc khác. Sau khi FLC dần dần rút vốn, Tập đoàn Him Lam của ông Dương Công Minh chính thức thế chân tại Bamboo. Ông Lê Thái Sâm - từng cho Bamboo Airways vay hơn 7.700 tỷ đồng đã chính thức ngồi ghế Chủ tịch tại đây, đồng thời đại diện sở hữu hơn 50% cổ phần của hãng bay này.

Nguồn: Bamboo Airways.

Hơn 2 năm của Bamboo Airways dưới trướng của nhóm cổ đông mới

Dưới thời ông Lê Thái Sâm, Bamboo Airways chính thức bước vào giai đoạn tái cơ cấu mạnh mẽ. Tại báo cáo “Kế hoạch tái cấu trúc Bamboo Airways” hôm 25/9 mới đây, công ty cho biết sau hơn 2 năm tái cấu trúc toàn diện, hãng đã tiết kiệm được 20% chi phí phục vụ mặt đất nhờ thay đổi nhà cung cấp kết hợp với tự phục vụ; duy trì tỷ lệ bay đúng giờ nằm trong top đầu ngành hàng không nội địa; hệ số sử dụng ghế bình quân đạt tới 90%.

Tuy nhiên, phần lớn chi phí vận hành Bamboo Airways cắt giảm được đến từ việc giảm quy mô đội tàu bay, mạng đường bay và nhân sự.

Ông Lê Thái Sâm - người trực tiếp ngồi ghế Chủ tịch của Bamboo Airways, đồng thời đại diện hơn 50% vốn góp của nhóm cổ đông mới.

Sau quá trình tái cấu trúc đội tàu, hiện Bamboo Airways khai thác 7 tàu bay đơn dòng thân hẹp Airbus 320/A321, vận hành 12 đường bay nội địa có nhu cầu khách cao, và tạm dừng khai thác mạng bay quốc tế thường lệ, chỉ duy trì khai thác các chuyến bay thuê chuyến quốc tế.

Trong khi đó, kết quả kinh doanh có nhiều khả quan hơn so với dưới thời ông Trịnh Văn Quyết.

Năm 2023, doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ của vẫn tăng 6% so với năm 2022, đạt 12.393 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế của Bamboo Airways năm 2023 đã được đưa về mức dương 237 tỷ đồng, cải thiện đáng kể so với mức lỗ hơn 17.600 tỷ đồng năm 2022.

Mức lợi nhuận sau thuế này chủ yếu là do hoàn nhập dự phòng nợ phải thu khó đòi khoảng 4.100 tỷ đồng và được các đối tác xoá nợ với tổng số tiền 1.272 tỷ đồng, sau khi bù trừ khoản dự phòng/trích trước chi phí sửa chữa lớn 1.813 tỷ đồng được hạch toán theo chuẩn mực kế toán mới.

Trong khi đó, số liệu năm 2024 chưa được công bố.

Còn trong nửa đầu năm nay – thời điểm ngay trước khi dừng kế hoạch tái cấu trúc, Bamboo Airway là hãng hàng không dẫn đầu về tỉ lệ bay đúng giờ (OTP) trong 6 tháng đầu năm 2025, với 81% chuyến bay cất cánh đúng giờ. Cao hơn mức trung bình toàn ngành là 62,6%. Bamboo Airways cũng là hãng ít hủy chuyến nhất toàn ngành khi ghi nhận tỷ lệ này ở mức 0,1% (tuy nhiên nên nhớ số lượng chuyến bay của Bamboo rất ít so với các hãng khác).

Nhận lại Bamboo Airways, FLC sẽ giải bài toán ra sao?

Giờ đây, Tập đoàn FLC đã đồng ý một lần nữa "lên tàu" Bamboo Airways. Tuy nhiên, hàng loạt bài toán khó đang chờ tập đoàn này phía trước. Những khó khăn trong quá khứ hiện vẫn chưa thể làm Bamboo Airways có thể đặt lên bàn cân so sánh với các hãng bay khác như trước đây, dù đã nỗ lực tái cấu trúc.

Theo số liệu của Cục Hàng không Việt Nam, trong 8 tháng đầu năm 2025, Vietnam Airlines có thị phần khách quốc nội là 44,4% trong khi Vietjet chiếm 44,7%. Đối với khách quốc tế, thị phần của hãng hàng không quốc gia trong 8 tháng năm nay là 17,7%, còn hãng bay của tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo là 23,2%.

Thị phần ngành hàng không với khoảng 90% đang thuộc về Vietnam Airlines và Vietjet.

Như vậy, Vietnam Airlines và Vietjet ngày càng củng cố vị thế song mã trên thị trường hàng không. Hai hãng bay này chiếm gần 90% thị phần vận tải khách nội địa và quốc tế.

Trong đó, Vietnam Airlines vận hành đội tàu bay 102 chiếc kết nối đến 22/22 cảng hàng không trong nước và 40 điểm đến quốc tế. Trong khi đó, Vietjet sở hữu đội bay khoảng 99 chiếc kết nối 19/22 điểm đến nội địa và 42 điểm đến trên thế giới.

Như vậy, miếng bánh thị phần khoảng 10% còn lại được chia cho rất nhiều bên, và Bamboo Airways lại càng phải "ái ngại" hơn khi có thêm các đối thủ mới xuất hiện như Sun PhuQuoc Airways (SPA) - được Sungroup hậu thuẫn và Vietravel Airlines - được SHB trợ lực.

Hành trình đưa Bamboo Airways trở lại vị thế cạnh tranh trên thị trường sẽ đòi hỏi Tập đoàn FLC không chỉ có nguồn lực tài chính mạnh, mà còn cần một chiến lược phát triển dài hạn, thực tế và khác biệt so với giai đoạn trước.