Theo quyết định phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phát triển giao thông vận tải hàng không giai đoạn đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ, đến năm 2030, Việt Nam có tổng cộng 28 cảng hàng không (trong đó có 15 cảng hàng không quốc nội và 13 cảng hàng không quốc tế).
Cụ thể, các cảng hàng không được phân bổ theo khu vực quản lý như sau: Khu vực miền Bắc có 10 cảng hàng không, gồm: 5 cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Cát Bi, Vân Đồn, Thọ Xuân, Vinh và 5 cảng hàng không quốc nội Lai Châu, Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản, Đồng Hới;
Khu vực miền Trung có 8 cảng hàng không, gồm: 4 cảng hàng không quốc tế Phú Bài, Đà Nẵng, Cam Ranh, Chu Lai và 4 cảng hàng không quốc nội Quảng Trị, Pleiku, Phù Cát, Tuy Hoà;
Khu vực miền Nam có 10 cảng hàng không, gồm 4 cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, Cần Thơ, Phú Quốc, Long Thành và 6 cảng hàng không quốc nội Buôn Ma Thuột, Liên Khương, Phan Thiết, Côn Đảo, Rạch Giá, Cà Mau.
Thời gian qua, có nhiều địa phương đưa đưa ra ý kiến đề xuất được xây dựng mới sân bay. Điển hình có các tỉnh như Hà Giang Hà Giang đề nghị Bộ Giao thông Vận tải (Bộ GTVT) bổ sung xây dựng sân bay tỉnh theo tiêu chuẩn cảng hàng không quân sự cấp II và cấp 4C hàng không dân dụng; tỉnh Ninh Bình, tỉnh Hà Tĩnh, tỉnh Lai Châu (sân bay Lai Châu), tỉnh Cao Bằng (sân bay Cao Bằng), tỉnh Bình Thuận (sân bay Phan Thiết)...
Bên cạnh đó, nhiều địa phương cũng đề nghị được bổ sung nâng cấp, mở rộng sân bay nhằm mục đích phát triển kinh tế như Ninh Thuận mong muốn được quy hoạch Sân bay Thành Sơn thành cảng hàng không quân sự va dân dụng; Thành phố Cần Thơ đề nghị xem xét nâng cấp, mở rộng cụm Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ trở thành trung tâm logistic kho vận quốc gia và khu vực; Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu kiến nghị sớm triển khai thực hiện mở rộng, nâng cấp sân bay Côn Đảo…
Bộ GTVT mới đây đã hoàn thành dự thảo quyết định của Thủ tướng về phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Tại dự thảo này, Bộ GTVT cho biết, hiện cả nước có 22 sân bay đang khai thác. Hầu hết sân bay (trừ sân bay Phú Quốc, Vân Đồn) đều có nguồn gốc là sân bay quân sự, được đưa vào khai thác dùng chung hàng không dân dụng và quân sự.
Trong giai đoạn 2021-2030, Bộ GTVT đề xuất quy hoạch 28 sân bay. Trong đó có 14 sân bay quốc tế và 14 sân bay quốc nội. Như vậy, ngoài các sân bay hiện có sẽ đầu tư thêm 6 sân bay mới, gồm: Long Thành (Đồng Nai), Nà Sản (Sơn La), Lai Châu, Sa Pa (Lào Cai), Quảng Trị và Phan Thiết (Bình Thuận).
Với quy hoạch trên, Bộ GTVT cho biết, cần khoảng 401.106 tỷ đồng để hiện thực hóa giai đoạn này.
Giai đoạn đến năm 2050, Bộ GTVT đề xuất chỉ bổ sung thêm sân bay Cao Bằng (sân bay nội địa) vào quy hoạch, nâng tổng số sân bay của cả nước lên 29. Số vốn để đầu tư và nâng cấp các sân bay giai đoạn này dự kiến khoảng 596.352 tỷ đồng.
Cũng trong bản dự thảo này, Bộ GTVT cho biết, có nhận được đề nghị của 11 địa phương về việc bổ sung sân bay, gồm: Bắc Giang, Bắc Kạn, Đắk Nông, Ninh Bình, Hà Giang, Hòa Bình, Bình Phước, Kon Tum, Hà Tĩnh, Trà Vinh và Ninh Thuận.
Tuy nhiên để xác định và quy hoạch điều chỉnh hoặc bổ sung các sân bay trong mạng cảng hàng không toàn quốc, Bộ GTVT cho biết đơn vị tư vấn đã nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, cơ sở dự báo nhu cầu vận tải của 5 loại hình vận tải (đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng hải, hàng không), điều kiện tự nhiên, hiệu quả kinh tế và các phương pháp khoa học...
Theo đó, tư vấn đề xuất 6 tiêu chí chính và 22 tiêu chí chi tiết về sự cần thiết và mức độ khả thi đối với cảng hàng không mới, gồm: nhu cầu sản lượng, kinh tế-xã hội (tăng trưởng GDP, việc làm, thúc đẩy du lịch), an ninh quốc phòng (chiến lược, dự phòng chiến lược), khẩn nguy cứu trợ, điều kiện tự nhiên (vùng trời, tĩnh không, thời tiết, đất đai), cự ly bố trí (cự ly tới đô thị trung tâm, cự ly tiếp cận các cảng hàng không lân cận)…
"Trên cơ sở đó, tư vấn đã rà soát kỹ lưỡng lại kết quả và đối chiếu với các tiêu chí đánh giá. Theo đó tại 11 tỉnh có ý kiến đề nghị bổ sung quy hoạch sân bay mới, điểm đánh giá không cao, không nằm trong 30 tỉnh, thành phố có tổng điểm cao nhất cả nước. Vì vậy, tư vấn đề nghị không bổ sung các sân bay theo đề nghị của các địa phương,” Bộ GTVT lý giải.
Liên quan đến việc tỉnh Hà Nam và TP. Hải Phòng đề xuất xây dựng sân bay vùng Thủ đô, Bộ GTVT cho rằng, việc xác định sân bay thứ hai vùng Thủ đô được tư vấn rà soát, đánh giá trên cơ sở số liệu dự báo về nhu cầu vận chuyển hàng không của khu vực vùng Thủ đô và khả năng mở rộng của sân bay quốc tế Nội Bài.
Theo nội dung hồ sơ quy hoạch do tư vấn nghiên cứu, có thể mở rộng sân bay quốc Nội Bài đáp ứng công suất tối đa khoảng 100 triệu hành khách/năm. Trong khi đó, dự báo đến năm 2050, tổng sản lượng hành khách thông qua cảng này đạt khoảng 107,2 triệu hành khách.
Vì vậy tư vấn cho rằng, cần nghiên cứu sân bay thứ 2 vùng Thủ đô để đảm bảo đưa vào khai thác ngay trong giai đoạn đến năm 2050 nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không.
Theo quyết định của Thủ tướng về việc phê duyệt quy hoạch vị trí sân bay Hải Phòng tại huyện Tiên Lãng với vai trò là sân bay dự bị cho Nội Bài. Do vậy, trước mắt tư vấn kiến nghị tiếp tục duy trì vị trí quy hoạch sân bay Hải Phòng nhằm mục đích dự bị cho sân bay Nội Bài và Cát Bi.
"Dự kiến sau năm 2040 sẽ tiếp tục nghiên cứu để lập quy hoạch này cho phù hợp với nhu cầu vận tải bằng đường hàng không của vùng Thủ đô", Bộ GTVT cho biết.
Hà An
