Các chuỗi siêu thị và các nhà bán lẻ độc lập trên toàn Australia đang cảnh báo về nguy cơ giá cả các mặt hàng thiết yếu tươi sống ở nước này như trái cây, rau củ, thịt và sữa sẽ tăng vọt, trong bối cảnh các doanh nghiệp trên buộc phải chuyển chi phí tăng cao do khủng hoảng nhiên liệu sang người tiêu dùng.
Ông Fred Harrison, Giám đốc điều hành của Ritchies Stores – một doanh nghiệp bán lẻ độc lập – cho biết tất cả các nhà bán lẻ lớn, bao gồm cả Coles và Woolworths, đều đang cố gắng hấp thụ chi phí vận chuyển tăng thêm, nhưng người dân Úc sẽ sớm cảm nhận được sự khó khăn trong việc mua sắm – có thể chỉ trong vài tuần tới.
“Chúng tôi có các nhà cung cấp đang áp dụng thuế nhiên liệu và chúng tôi đang gánh chịu điều đó,” vị chuyên gia kỳ cựu trong ngành bán lẻ cho biết. “Giá cả hiện đang ổn định, nhưng nếu tình trạng này tiếp diễn, giá cả sẽ tăng trong hai đến ba tuần tới.” Ông cũng cảnh báo, nếu nông dân Australia giảm diện tích gieo trồng do thiếu dầu diesel ở vùng nông thôn, “chúng ta sẽ cảm nhận được tác động của điều đó trong vòng sáu tháng nữa”.
Nhà kinh tế học của Hiệp hội Nông dân tiểu bang New South Wales, Sam Miller, cho biết mức tăng giá lên đến 20% chỉ là “điểm khởi đầu”, với các mặt hàng thiết yếu tươi sống hàng ngày phải vận chuyển xa hơn đến các kệ siêu thị – chẳng hạn như chanh và hành tây – đang phải chịu thuế vận chuyển lên đến 1 đô la Australia/km. Cũng theo vị chuyên gia này, chi phí vận chuyển chiếm tới một phần ba giá thành của các loại thực phẩm như hành tây, dâu tây, nấm, kiwi và lê, điều này có thể khiến giá của những mặt hàng này tăng lên 10%.
Giám đốc điều hành Hiệp hội các nhà bán lẻ thực phẩm Australia (Master Grocers Australia), ông Martin Stirling, cho biết tình hình sẽ còn tồi tệ hơn đối với các nhà bán lẻ ở khu vực nông thôn và vùng sâu vùng xa do khoảng cách vận chuyển hàng hóa xa hơn, và các biện pháp thắt lưng buôc bụng của chính phủ liên bang chỉ làm trì hoãn việc tăng giá. Ông Stirling cũng cho hay, nền kinh tế Australia chưa bao giờ “thiếu chuẩn bị và phụ thuộc vào nhập khẩu nhiều như hiện nay”. Vì vậy, theo vị đại diện này, trong tương lai, Australia cần phải khai thác tối đa nguồn tài nguyên thiên nhiên trong nước, nhằm phục vụ sản xuất cho thị trường quốc nội – và xa hơn, là vạn hành nền kinh tế trong trạng thái bình thường.
Đối với các “ông lớn” của thị trường bán lẻ Australia, Coles đang làm việc với các nhà cung cấp để cố gắng ngăn chặn việc tăng giá “ảnh hưởng đến giá bán”, theo đại diện của chuỗi siêu thị. Trong khi đó, Woolworths đã tăng gần gấp đôi phí vận chuyển đối với các tài xế xe tải độc lập – với mức phí giao hàng nội thành là 23,12% và giao hàng nông thôn cùng khu vực vùng sâu vùng xa là 58,52%.
Một cuộc khảo sát của Hội đồng Bán lẻ Úc (ARC) trước khi chính phủ hành động trong tuần này cho thấy cuộc khủng hoảng nhiên liệu đang ảnh hưởng đến các cửa hàng, với 90% bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu cao hơn và gần một phần tư chuyển chi phí đó cho khách hàng. Giám đốc điều hành của tổ chức này là ông Chris Rodwell cho biết, bốn trong năm doanh nghiệp nói rằng nếu eo biển Hormuz – nơi 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua – vẫn bị tắc nghẽn, lợi nhuận sẽ giảm và một phần ba cho biết điều đó có thể buộc họ phải đóng cửa.
Mặc dù đã đưa ra chính sách cắt giảm thuế tiêu thụ nhiên liệu, đồng thời tung ra gói cho vay không lãi suất trị giá 1 tỷ đô la cho các doanh nghiệp đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi chiến tranh và khủng hoảng, song chính phủ Australia tuyên bố “không nhân nhượng” với những hành vi tăng giá quá mức ở các siêu thị và cửa hàng tạp hoá trên toàn quốc.
