Theo sáu nguồn thân cận được Financial Times dẫn tin, Apple đang vận động hành lang chính quyền Tổng thống Donald Trump để được phép mua chip nhớ từ CXMT — doanh nghiệp Trung Quốc đã bị Lầu Năm Góc đưa vào danh sách các công ty bị cáo buộc có liên hệ với Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).
Động thái này cho thấy nhà sản xuất iPhone đang nỗ lực giảm áp lực chi phí trong bối cảnh giá chip nhớ tăng cao, buộc nhiều hãng điện tử tiêu dùng phải tính đến phương án chuyển một phần chi phí sang người mua.
 |
| Apple đang tìm kiếm sự chấp thuận từ Washington để mua chip nhớ từ các doanh nghiệp trong "danh sách đen" của Nhà Trắng, trong bối cảnh giá bộ nhớ leo thang mạnh vì làn sóng đầu tư vào AI. |
Một nguồn tin cho biết Apple đã tiếp cận Bộ Thương mại Mỹ hơn một tháng trước. Tuy nhiên, chiến dịch vận động của công ty không chỉ dừng ở cơ quan này mà còn hướng tới các quan chức khác trong chính quyền và các đồng minh tại Washington.
Về mặt pháp lý, Apple hiện không bị cấm mua chip từ CXMT hay YMTC — một nhà sản xuất chip nhớ khác của Trung Quốc. Dù vậy, cả hai doanh nghiệp đều nằm trong danh sách 1260H của Lầu Năm Góc, gồm các tập đoàn Trung Quốc bị cáo buộc có liên hệ với PLA và có thể gây rủi ro đối với an ninh quốc gia Mỹ.
Áp lực chi phí đang trở thành vấn đề lớn với Apple. Hôm thứ Năm, công ty gây chú ý khi tăng giá MacBook và iPad — động thái hiếm hoi khiến vốn hóa thị trường bốc hơi 263 tỷ USD, mức giảm mạnh thứ hai trong một ngày của hãng. Apple cho biết giá bộ nhớ “không bền vững” là nguyên nhân khiến công ty phải điều chỉnh giá bán.
Nếu có thể đưa CXMT vào chuỗi cung ứng, Apple được cho là sẽ phần nào giảm bớt sức ép từ các nhà cung cấp bộ nhớ hiện tại. Tuy nhiên, lựa chọn này có thể kéo theo rủi ro chính trị đáng kể tại Mỹ, nhất là trong bối cảnh Washington ngày càng thận trọng với các công ty công nghệ Trung Quốc.
Chiến dịch vận động hành lang diễn ra sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh tháng trước. Trước hội nghị thượng đỉnh này, cũng như trong giai đoạn trước cuộc gặp tại Hàn Quốc hồi tháng 10, Mỹ đã trì hoãn một số biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp Trung Quốc.
Năm ngoái, Bộ Thương mại Mỹ đã đưa CXMT vào nhóm các doanh nghiệp Trung Quốc dự kiến bị bổ sung vào “Danh sách thực thể” (Entity List) — danh sách có tác động pháp lý mạnh hơn. Tuy nhiên, Nhà Trắng đã yêu cầu hoãn áp dụng các biện pháp mới trong lúc đàm phán với Trung Quốc nhằm tìm kiếm thỏa thuận đình chiến trong cuộc chiến thương mại và đất hiếm.
Dù vậy, nhiều nguồn tin cho biết chưa rõ Apple có nhận được bất kỳ cam kết nào từ chính quyền Mỹ hay không, đặc biệt là bảo đảm rằng CXMT sẽ không bị đưa vào Entity List trong tương lai. Trước đó, ông Trump từng đồng ý cho Nvidia bán chip H200 tiên tiến sang Trung Quốc, bất chấp sự phản đối của nhiều quan chức trong chính quyền.
Hồi tháng 2, Lầu Năm Góc từng cập nhật danh sách 1260H nhưng rút lại chỉ sau khoảng một giờ. Một số nguồn tin nói danh sách bị gỡ vì Nhà Trắng không hài lòng khi CXMT và YMTC bị loại khỏi danh sách. Khi danh sách được công bố lại trong tháng này, cả hai nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc đều xuất hiện trở lại.
Nếu chính quyền Mỹ bật đèn xanh cho Apple mua chip từ CXMT, Quốc hội nhiều khả năng sẽ phản ứng mạnh. Năm 2022, Apple từng vấp phải chỉ trích khi cân nhắc mua chip nhớ từ YMTC cho iPhone bán tại Trung Quốc. Tại thời điểm trên, ông Marco Rubio — khi đó là lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Ủy ban Tình báo Thượng viện — cảnh báo Apple đang “chơi với lửa” và có thể phải đối mặt với sự giám sát chưa từng có từ chính phủ liên bang.
“Việc chính quyền Mỹ tách rời sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong các khoáng sản quan trọng, rồi lại phê duyệt những phụ thuộc mới trong một lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo là điều vô lý”, Michael Sobolik, chuyên gia an ninh tại Viện Hudson, nhận định.
Một cựu quan chức Mỹ cũng cảnh báo Washington có nguy cơ đánh mất thêm một ngành công nghiệp chiến lược nếu để Apple mua chip nhớ từ doanh nghiệp nhận trợ cấp của Trung Quốc. “Ông Trump có thể thể hiện sự cứng rắn để giữ ngành chip nhớ Mỹ vì an ninh và năng lực cạnh tranh, hoặc đánh đổi điều đó để Tim Cook có thêm vài điểm lợi nhuận”, người này nói.
Ngoài Trung Quốc, thị trường chip nhớ hiện chủ yếu nằm trong tay ba nhà sản xuất lớn: Micron của Mỹ, Samsung và SK Hynix của Hàn Quốc. Apple lâu nay phụ thuộc vào các doanh nghiệp này để cung cấp DRAM dùng trong thiết bị của mình.
Trong khi đó, CXMT đã được cơ quan quản lý Trung Quốc chấp thuận niêm yết tại Thượng Hải. Doanh nghiệp này đang được xem là niềm hy vọng hàng đầu của Bắc Kinh trong tham vọng thách thức vị thế của các nhà sản xuất DRAM quốc tế.
Giá DRAM từng giảm mạnh trong năm 2023 do dư cung, tạo lợi thế cho các khách hàng lớn như Apple khi có thể mua lượng lớn hàng tồn kho giá rẻ. Tuy nhiên, làn sóng AI trong ba năm qua đã nhanh chóng đảo chiều cục diện. Khi các tập đoàn công nghệ chi hàng trăm tỷ USD cho hạ tầng AI, nhu cầu với DRAM tiên tiến — còn gọi là HBM — tăng vọt, kéo theo tình trạng thiếu hụt kéo dài đối với bộ nhớ truyền thống phục vụ thiết bị điện tử tiêu dùng.
Apple từ chối bình luận về thông tin trên, trong khi Nhà Trắng không phản hồi yêu cầu bình luận.
