Australia mạnh tay với mạng xã hội

Thủ tướng Australia Anthony Albanese cho biết Chính phủ liên bang sẽ tiếp tục siết chặt các quy định về mạng xã hội, trong bối cảnh dư luận ngày càng quan ngại trước tác động của các nội dung độc hại trên không gian mạng đối với trẻ em và thanh thiếu niên.

Theo ông Albanese, Canberra đang chuẩn bị tăng cường lệnh cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời hoàn thiện các quy định rộng hơn về an toàn trực tuyến. Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều bằng chứng cho thấy không ít trẻ em vẫn tiếp tục truy cập các nền tảng lớn, dù các quy định mang tính bước ngoặt đã có hiệu lực hơn sáu tháng.

Chính phủ Australia sẽ tăng cường siết chặt các hoạt động kiểm soát mạng xã hội đối với trẻ em dưới 16 tuổi, trong bối cảnh tính hiệu quả của luật đang bị đặt dấu hỏi

Phát biểu trước Quốc hội ngày 25/6, Thủ tướng Albanese nhấn mạnh Australia không thể để các công ty công nghệ tiếp tục vận hành mà thiếu trách nhiệm giải trình, nhất là khi mối lo về ảnh hưởng của nội dung trực tuyến đối với trẻ em và thanh thiếu niên ngày càng gia tăng. Nhà lãnh đạo chính phủ Australia đặc biệt đề cập sự xuất hiện của các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo có khả năng tạo ra hình ảnh giả lập gây mẫn cảm, đồng thời cho biết chính phủ đang tích cực cân nhắc những biện pháp mạnh tay hơn.

Theo ông Albanese, tình trạng bạo lực tình dục tại Australia – đặc biệt đối với phụ nữ – tăng vọt với tốc độ đáng báo động. Theo ông, nguyên nhân một phần xuất phát từ việc quá nhiều thanh, thiếu niên tiếp xúc với những hành vi trên mạng bị bình thường hóa, dù trên thực tế đây là những hành vi không thể chấp nhận. Người đứng đầu chính phủ Australia nhấn mạnh Quốc hội cần nhận thức rõ vấn đề này và có đủ quyết tâm để hành động.

Cũng theo Thủ tướng Albanese, dù luật hiện hành cho phép áp mức phạt lên tới 49,5 triệu AUD đối với hành vi vi phạm lệnh cấm mạng xã hội dành cho người trẻ, thực tế cho thấy “chúng ta sẽ cần phải làm nhiều hơn nữa”. Ông viện dẫn đề xuất về nghĩa vụ chăm sóc kỹ thuật số, theo đó các công ty công nghệ phải có trách nhiệm rộng hơn trong việc nhận diện và giảm thiểu rủi ro trên các dịch vụ của mình.

Một nguồn tin chính phủ xác nhận, một thông báo “quan trọng” dự kiến sẽ được đưa ra trong vài ngày tới.

Thủ tướng Albanese khẳng định Australia đã đi đầu thế giới với lệnh cấm mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi, đồng thời cho biết 16 quốc gia khác hiện đang theo đuổi cách tiếp cận tương tự. Trong tháng này, Vương quốc Anh cũng công bố kế hoạch áp dụng các hạn chế đối với trẻ em dưới 16 tuổi khi truy cập mạng xã hội vào năm tới. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách được coi là chủ đạo này đang bị đặt dấu hỏi, khi nhiều thanh thiếu niên chưa đủ tuổi đã quay trở lại các nền tảng mạng xã hội.

Ủy viên An toàn mạng Australia Julie Inman Grant gần đây mô tả đạo luật này là một “cách tiếp cận mạnh tay”, cho rằng văn bản được xây dựng “rất nhanh” với “khung pháp lý còn khá mỏng”. Bà cho biết cơ quan quản lý hiện chưa có đủ “quyền hạn mạnh mẽ”, đồng thời nhấn mạnh hiệu quả của một cơ quan quản lý phụ thuộc vào việc cơ quan đó có được trang bị đầy đủ công cụ và nguồn lực cần thiết hay không.

Lệnh cấm, có hiệu lực từ tháng 12 năm 2025, yêu cầu các nền tảng như Facebook và Instagram của Meta, TikTok, Snapchat và YouTube ngăn người dùng Australia dưới 16 tuổi tạo tài khoản.

Theo bà Inman Grant, số tài khoản của người dưới 16 tuổi đã giảm 37% trong ba tháng. Tuy nhiên, báo cáo tuân thủ của chính cơ quan quản lý cho thấy khoảng 70% trẻ em từng có tài khoản trước khi lệnh cấm có hiệu lực vẫn đang sử dụng các nền tảng lớn. Bà thừa nhận nhiều trường hợp chưa từng được yêu cầu xác minh độ tuổi. Nghiên cứu của Đại học Newcastle cũng cho thấy 4/5 người trẻ tại Australia cho biết vẫn truy cập mạng xã hội trong những tháng sau khi lệnh cấm được áp dụng, đồng thời nhận định “chưa có đủ bằng chứng về bất kỳ tác động đáng kể nào trong giai đoạn đầu”.

Từ vấn đề trên, Ủy viên An toàn mạng Australia đang điều tra một số công ty công nghệ lớn về khả năng vi phạm quy định, đồng thời đã thuê luật sư bên ngoài để chuẩn bị cho các biện pháp cưỡng chế nếu cần thiết, dù đến nay chưa có khoản phạt nào được đưa ra.

Hồi tháng 3, cơ quan này thông báo sẽ tập trung hoạt động tuân thủ và thực thi vào việc điều tra năm nền tảng gồm Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok và YouTube, đồng thời đặt mục tiêu đưa ra quyết định về các biện pháp cưỡng chế, nếu có, vào giữa năm nay.

Thủ tướng Albanese cho biết chính phủ đang xem xét các nhận định gần đây của bà Inman Grant, đồng thời thừa nhận cần tiếp tục củng cố lệnh cấm mạng xã hội. Theo ông, những công việc như trên cần có sự can đảm, và các nhà chức trách còn rất nhiều việc cần làm để tạo dựng một môi trường an toàn trên không gian mạng.