Sau giai đoạn tăng tốc mạnh trong tháng 6, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã ghi nhận sự giảm nhiệt rõ rệt trong tháng 7/2025. Theo số liệu từ FiinRatings, tổng giá trị phát hành trong tháng chỉ đạt 44.200 tỷ đồng – giảm gần 65% so với tháng trước. Số đợt phát hành cũng thu hẹp đáng kể, chỉ còn 39, thấp hơn 68 đợt so với tháng 6.
Dù vậy, ngân hàng vẫn tiếp tục là nhóm phát hành chủ đạo, chiếm tới 88% tổng giá trị trái phiếu phát hành trong tháng. Tuy nhiên, việc giảm phát hành so với tháng trước chủ yếu do các nhà băng đã huy động mạnh tay trong quý II để cải thiện hệ số an toàn vốn và cơ cấu nguồn vốn trung dài hạn. Trong khi đó, khối doanh nghiệp phi ngân hàng vẫn duy trì sự thận trọng, chỉ một vài đơn vị thuộc lĩnh vực xây dựng và dịch vụ tiếp tục gọi vốn qua kênh trái phiếu.
 |
| Áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp cuối năm 2025: Nhóm bất động sản dẫn đầu |
Một trong những yếu tố được đánh giá có ảnh hưởng đáng kể đến thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong thời gian tới chính là triển vọng tăng trưởng tín dụng. Ngân hàng Nhà nước đã chủ động nâng hạn mức tín dụng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm 2025 ở mức 16%.
Chính sách này tạo ra hai hiệu ứng tích cực. Trước hết, các ngân hàng có thêm dư địa để mở rộng cho vay và đầu tư trái phiếu doanh nghiệp. Đồng thời, chính bản thân các tổ chức tín dụng cũng có động lực phát hành trái phiếu để bổ sung nguồn vốn trung dài hạn trong bối cảnh lãi suất duy trì ở vùng thấp.
Ngoài ra, Thông tư 14/2025/TT-NHNN mới được ban hành đã đưa ra các quy định nâng cao về quản trị rủi ro, tiệm cận các tiêu chuẩn của Basel III. Đây là bước đi quan trọng giúp hệ thống ngân hàng gia tăng năng lực chống chịu và phân bổ vốn hiệu quả hơn trong dài hạn.
Chưa dừng lại ở đó, việc Chính phủ định hướng dỡ bỏ cơ chế "room tín dụng" từ năm 2026 được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn mới cho thị trường vốn. Khi ngân hàng có thể tự quyết định quy mô cho vay và đầu tư dựa trên năng lực tài chính, thay vì bị giới hạn hành chính, thị trường trái phiếu nói riêng sẽ có thêm cơ hội phát triển, giảm sự lệ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Tháng 7 vừa qua, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố đã lên tới 25.240 đồng/USD – mức cao nhất từ trước đến nay. Nguyên nhân chính đến từ việc bơm thanh khoản nhằm giữ mặt bằng lãi suất thấp, cùng với nhu cầu USD gia tăng phục vụ nhập khẩu và tâm lý lo ngại về các biện pháp thuế quan từ Mỹ.
Tuy nhiên, triển vọng sắp tới cho thấy một bức tranh tích cực hơn. Việc Mỹ điều chỉnh thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Việt Nam từ mức 46% xuống còn 20% đã giúp hạ nhiệt áp lực tỷ giá. Thêm vào đó, kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ bắt đầu cắt giảm lãi suất trong tháng 9 đang tạo tiền đề cho đồng USD suy yếu, hỗ trợ thêm cho hoạt động phát hành trái phiếu quốc tế của các ngân hàng Việt Nam và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Trong tháng 7, phần lớn trái phiếu tiếp tục được phát hành theo hình thức riêng lẻ, chiếm 69,3% tổng giá trị. Đáng chú ý, hình thức phát hành ra công chúng vốn "vắng bóng" trong hai tháng trước đã quay trở lại, đóng góp hơn 30% tổng lượng phát hành, phản ánh xu hướng minh bạch hóa dần trở lại của một số doanh nghiệp.
Lãi suất phát hành trái phiếu trong tháng cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Nhóm ngân hàng phát hành với lãi suất trung bình chỉ 5,64%/năm, kỳ hạn bình quân 4 năm, thậm chí có những đợt phát hành kỳ hạn lên tới 10 năm nhằm tăng tỷ lệ an toàn vốn. Trong khi đó, các doanh nghiệp phi ngân hàng phải chấp nhận mức lãi suất cao hơn đáng kể, trung bình khoảng 9,31%/năm, với kỳ hạn gần 4,5 năm, phản ánh mức độ rủi ro và chi phí vốn cao hơn.
Điểm sáng của thị trường là giá trị trái phiếu bị chậm thanh toán (gốc/lãi) mới phát sinh trong tháng đã giảm 35% so với tháng 6, chỉ còn 2.800 tỷ đồng, phần lớn đến từ nhóm bất động sản. Đây là tín hiệu cho thấy thanh khoản của nhiều doanh nghiệp đang dần cải thiện, dù vẫn còn không ít thách thức phía trước.
Theo FiinRatings, trong 5 tháng cuối năm 2025, thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ đối mặt với áp lực đáo hạn khoảng 106.500 tỷ đồng. Trong đó, nhóm bất động sản chiếm tới 52% tổng giá trị, tiếp theo là nhóm ngân hàng (26,3%) và thương mại – dịch vụ (6,8%).
Con số này đặt ra bài toán khó cho nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị bất động sản vốn đang gặp khó khăn về dòng tiền, quỹ đất chậm triển khai và khả năng tiếp cận tín dụng hạn chế. Tuy nhiên, việc mặt bằng lãi suất hiện đang duy trì ở mức thấp, cùng với kỳ vọng ổn định tỷ giá và xu hướng nới tín dụng từ hệ thống ngân hàng, có thể là những yếu tố giúp thị trường duy trì đà phục hồi trong những tháng tới.
Sau nhịp giảm tốc trong tháng 7, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh mẽ. Trong khi nhóm ngân hàng vẫn duy trì vai trò dẫn dắt nhờ nền tảng tài chính vững và khả năng kiểm soát rủi ro tốt, thì nhóm doanh nghiệp phi ngân hàng, đặc biệt là bất động sản đang dần tái cấu trúc để thích nghi với môi trường huy động vốn ngày càng khắt khe hơn.
Triển vọng cuối năm vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố tích cực: Tín dụng được nới lỏng, lãi suất thấp, tỷ giá có dấu hiệu ổn định và khung pháp lý ngày càng hoàn thiện. Nếu tận dụng tốt các điều kiện này, thị trường trái phiếu doanh nghiệp hoàn toàn có thể vượt qua giai đoạn thử thách, tiến tới một nền tảng bền vững và minh bạch hơn trong năm 2026.
