Áp lực chuyển đổi số trong quản lý an toàn thực phẩm

Áp lực chuyển đổi số trong quản lý an toàn thực phẩm

Không chỉ gặp khó trong việc truy xuất dữ liệu, doanh nghiệp còn cho rằng các quy định về an toàn thực phẩm, ghi nhãn hàng hóa và truy xuất nguồn gốc hiện vẫn tồn tại nhiều điểm chồng lấn, gây rủi ro trong quá trình vận hành.

Doanh nghiệp “mắc kẹt” vì hồ sơ tự công bố không còn dữ liệu

Trao đổi trên Tuoitreonline ngày 16/5, bà Nguyễn Thụy Nhã Phương, đại diện BEL Việt Nam, cho biết trước thời điểm sáp nhập đơn vị hành chính, doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ thủ tục tự công bố sản phẩm tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Bình Dương. Hồ sơ sau đó được cơ quan này đăng tải công khai trên website theo quy định.

Tuy nhiên, sau khi Bình Dương sáp nhập về TP.HCM từ tháng 7/2025, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Bình Dương không còn hoạt động, đồng thời toàn bộ dữ liệu tự công bố từng hiển thị trên website cũ cũng không còn truy cập được.

Theo bà Phương, khó khăn phát sinh khi nhiều đối tác phân phối, hệ thống bán lẻ yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp đường link thể hiện sản phẩm đã được cơ quan quản lý đăng tải hồ sơ tự công bố mới chấp nhận nhập hàng.

“Việc tự công bố lại rất mất thời gian, kéo theo nhiều chi phí phát sinh do phải thay đổi nhãn, cập nhật thông tin và hoàn thiện lại hồ sơ. Trong khi đó, doanh nghiệp đã thực hiện đúng quy trình trước đây”, đại diện BEL Việt Nam cho biết.

Doanh nghiệp này cho biết đã gửi văn bản kiến nghị tới Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đề xuất phương án xử lý dữ liệu cũ nhưng hiện chưa nhận được phản hồi cụ thể.

Không riêng BEL Việt Nam, đại diện một doanh nghiệp sản xuất gia vị và thực phẩm tại Đồng Nai cũng cho biết việc thay đổi cơ quan quản lý sau sáp nhập khiến nhiều hồ sơ đăng ký, công bố trước đây không còn được đồng bộ hoặc khó truy xuất.

Theo doanh nghiệp này, hồ sơ tự công bố sản phẩm hiện không chỉ là yêu cầu quản lý nhà nước mà còn là điều kiện để làm việc với nhà phân phối, siêu thị, đối tác xuất khẩu và các sàn thương mại điện tử.

Trong bối cảnh dữ liệu cũ bị gián đoạn, nhiều doanh nghiệp phải tự lưu trữ thủ công hoặc thực hiện công bố lại để tránh ảnh hưởng đến hoạt động bán hàng.

“Doanh nghiệp cần một cơ chế chuyển tiếp dữ liệu rõ ràng hơn thay vì phải tự xoay xở với các hồ sơ đã hoàn tất hợp pháp trước đây”, đại diện doanh nghiệp cho biết.

Các doanh nghiệp cũng kiến nghị cơ quan quản lý sớm xây dựng hệ thống phục hồi và đồng bộ dữ liệu tự công bố sản phẩm giữa các địa phương sau sáp nhập nhằm tránh phát sinh tranh chấp hoặc ách tắc lưu thông hàng hóa.

Quy định chồng lấn khiến doanh nghiệp tăng rủi ro pháp lý

Tại Hội nghị đối thoại giữa doanh nghiệp và chính quyền TP.HCM về chuyên đề an toàn thực phẩm diễn ra gần đây, nhiều ý kiến cho rằng không chỉ dữ liệu hồ sơ, hệ thống quy định hiện hành cũng đang khiến doanh nghiệp gặp nhiều áp lực tuân thủ.

Các doanh nghiệp phản ánh nhiều quy định liên quan tới ghi nhãn hàng hóa, truy xuất nguồn gốc, công bố chất lượng và quản lý an toàn thực phẩm vẫn còn thiếu đồng bộ giữa văn bản mới và cũ.

Một số nội dung được đánh giá chưa cụ thể, dẫn tới tình trạng doanh nghiệp hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng. Điều này làm gia tăng nguy cơ bị xử phạt hành chính hoặc phát sinh tranh chấp trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành.

Theo giới doanh nghiệp, trong bối cảnh ngành thực phẩm chịu yêu cầu kiểm soát ngày càng chặt từ thị trường trong nước và quốc tế, việc chuẩn hóa hệ thống dữ liệu và thống nhất quy định quản lý không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ mà còn góp phần bảo đảm tính liên tục của chuỗi cung ứng.

Nhiều doanh nghiệp cho rằng sự cố “thất lạc” dữ liệu tự công bố cho thấy khoảng trống trong quá trình chuyển đổi và đồng bộ dữ liệu quản lý nhà nước sau sáp nhập địa phương.

Trong khi doanh nghiệp đang tăng đầu tư vào truy xuất nguồn gốc, số hóa chuỗi cung ứng và chuẩn hóa hồ sơ để phục vụ xuất khẩu, việc dữ liệu quản lý bị gián đoạn có thể tạo thêm rủi ro vận hành và làm giảm niềm tin của đối tác.

Các doanh nghiệp cho rằng cần sớm xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung về tự công bố sản phẩm trên phạm vi toàn quốc, cho phép doanh nghiệp tra cứu xuyên địa phương, tránh phụ thuộc vào từng website quản lý riêng lẻ như hiện nay.