Airbus lập liên doanh động cơ hydro, châu Âu tăng tốc trong cuộc đua máy bay không phát thải

Airbus chuẩn bị bước vào lĩnh vực động cơ máy bay thông qua một liên doanh với MTU Aero Engines của Đức, nhằm phát triển hệ thống động cơ đẩy sử dụng hydro có thể cung cấp năng lượng cho thế hệ máy bay không phát thải trong tương lai.

Theo thỏa thuận, tập đoàn hàng không vũ trụ và quốc phòng châu Âu sẽ phối hợp với MTU nghiên cứu thành lập một công ty chuyên sản xuất động cơ pin nhiên liệu hydro. Công nghệ này sử dụng phản ứng hóa học để tạo ra điện năng, từ đó vận hành động cơ điện.

Airbus lập liên doanh động cơ hydro góp phần tăng tốc trong cuộc đua máy bay không phát thải trong tương lai

“Nói một cách đơn giản, liên doanh này sẽ là nhà sản xuất động cơ hydro”, ông Bruno Fichefeux, người đứng đầu các chương trình tương lai tại Airbus, cho biết.

Trao đổi với Financial Times, ông Fichefeux nói mục tiêu của Airbus là bảo đảm “chủ quyền châu Âu” trong một công nghệ có thể “định hình lại ngành hàng không một cách sâu sắc trong tương lai”, tương tự cách xe điện đã làm thay đổi ngành công nghiệp ô tô.

Theo ông Fichefeux, châu Âu đang đối mặt với sự cạnh tranh từ nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc, cũng như từ các công ty khởi nghiệp tại Mỹ. “Nếu muốn dẫn đầu, chúng ta cần quy mô và cần những doanh nghiệp tốt nhất hợp tác với nhau”, ông nhấn mạnh.

Airbus đặt mục tiêu đưa liên doanh vào hoạt động từ đầu năm tới. Theo hai nguồn tin am hiểu các cuộc đàm phán, Airbus có thể nắm khoảng 75% cổ phần trong liên doanh, với giá trị có thể vượt 1,2 tỷ euro; phần còn lại thuộc về MTU.

Ông Fichefeux cho biết trọng tâm của Airbus là hydro, và tập đoàn không có kế hoạch phát triển động cơ đốt trong cho các máy bay sử dụng động cơ thông thường hiện nay. Thỏa thuận phát triển động cơ điện hoàn toàn dựa trên hydro, theo ông, là câu chuyện về một “công nghệ đột phá”. Dù vậy, việc Airbus tham gia sản xuất động cơ vẫn là bước đi đáng chú ý so với thông lệ của ngành hàng không vũ trụ, nơi hoạt động chế tạo máy bay và sản xuất động cơ thường được tách biệt. Các nhà sản xuất máy bay truyền thống lâu nay chủ yếu dựa vào những chuyên gia động cơ như Rolls-Royce hay GE Aerospace để cung cấp hệ thống động lực cho máy bay dân dụng.

Hai công ty hiện nghiêng về phương án đặt trụ sở liên doanh tại Đức, dù quyết định cuối cùng chưa được đưa ra. Hai nguồn tin cho biết giá trị, cấu trúc và địa điểm chính xác của liên doanh vẫn đang được hoàn thiện. Thỏa thuận này được đưa ra sau khi Airbus và MTU nhất trí hợp tác về công nghệ pin nhiên liệu hydro vào tháng 6 năm ngoái.

Mục tiêu, theo ông Fichefeux, là tạo ra một thực thể linh hoạt, đóng vai trò “chất xúc tác” cho “sự hợp tác công - tư”, đồng thời bảo đảm “sự hỗ trợ ở cấp độ châu Âu để đầu tư vào các công nghệ này”.

Về phía MTU, công ty đánh giá dự án là một “cột mốc quan trọng” trên con đường hướng tới “động cơ chạy bằng hydro đầu tiên”, đồng thời nhấn mạnh tham vọng để động cơ này mang dấu ấn châu Âu.

Không chỉ trong lĩnh vực động cơ hydro, Airbus còn đang tăng cường hợp tác với các đối tác châu Âu ở những mảng khác nhằm cạnh tranh với các đối thủ Mỹ và Trung Quốc. Tập đoàn này đang lên kế hoạch sáp nhập mảng kinh doanh vũ trụ với Leonardo và Thales, trong nỗ lực đối đầu với các đối thủ như SpaceX của Elon Musk.

Thỏa thuận liên doanh với MTU đánh dấu một bước tiến quan trọng của Airbus, sau khi năm ngoái tập đoàn này tuyên bố rút lui khỏi kế hoạch ra mắt máy bay chạy bằng hydro không phát thải vào năm 2035. Khi đó, Airbus cho biết các thách thức kỹ thuật cùng tiến độ chậm trong việc xây dựng hệ sinh thái hydro khiến mục tiêu này khó có thể đạt được, buộc hãng phải lùi thời điểm ra mắt sang thập niên 2040.

Airbus đã đầu tư hàng trăm triệu euro vào dự án và nhận được nguồn tài trợ từ chính phủ, song cũng đã cắt giảm ngân sách và phân bổ lại nhân sự. Các kỹ sư từng làm việc từ năm 2020 trên một số ý tưởng sử dụng hydro làm nguồn năng lượng chính đã được yêu cầu bắt đầu lại từ đầu. Khoảng thời gian bổ sung này cho phép Airbus tập trung vào phương án được xem là “đột phá nhất” — hệ thống hoàn toàn bằng điện — đồng thời cũng là lựa chọn có “tác động lớn nhất” trong việc giảm phát thải carbon, theo ông Fichefeux. Khái niệm được lựa chọn sẽ chỉ thải ra hơi nước.

Tuy nhiên, thành công của Airbus không chỉ phụ thuộc vào khả năng vượt qua các thách thức kỹ thuật, mà còn gắn với mức độ sẵn có của hydro và hạ tầng cần thiết. Đây vẫn là một “thách thức lớn” đối với toàn ngành, ông Fichefeux thừa nhận.