Thứ ba 17/11/2026 17:44
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Việt Nam đạt mức tăng trưởng nhanh nhất khu vực về công bố khoa học

12/10/2020 00:00
Báo cáo nghiên cứu toàn cầu tại Nam và Đông Nam Á cho thấy Việt Nam có tốc độ tăng trưởng công bố khoa học nhanh nhất trong khu vực này.

Trang ISI Clarivate Web of Science (ISI) vừa đăng tải Báo cáo nghiên cứu toàn cầu tại Nam và Đông Nam Á (Global Research Report – South and East Asia), trong đó, đề cập tới kết quả công bố khoa học của 14 nước tại khu vực Nam và Đông Nam Á, bao gồm: Lào, Myanmar, Brunei, Campuchia, Sri Lanka, Philippines, Bangladesh, Indonesia, Thái Lan, Pakistan, Malaysia, Singapore, Ấn Độ và Việt Nam trong giai đoạn 1981-2018. Báo cáo nghiên cứu nói trên được tiến hành bởi 4 nhà khoa học đang làm việc cho ISI bao gồm Jonathan Adams, Gordon Rogers, Martin Szomszor và David Pendlebury.

Trong báo cáo, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, đội ngũ các nhà khoa học tại Nam Á và Đông Nam Á đã có đóng góp không nhỏ vào thành tựu chung của khoa học thế giới. Tuy nhiên, những đóng góp này lại chủ yếu được tạo nên trong khoảng thời gian những nhà khoa học của khu vực làm việc tại nước ngoài. Báo cáo cũng cho thấy, năng lực nghiên cứu khoa học của khu vực Nam Á và Đông Nam Á đã có sự tăng trưởng vượt bậc thể hiện qua số lượng công bố tăng đáng kể trong cơ cấu công bố của khoa học thế giới. Cụ thể, trung bình mỗi năm, các nhà khoa học từ khu vực này đã công bố 8% tổng sản lượng công bố khoa học toàn cầu (giai đoạn 1981-1995, con số công bố chỉ dừng lại ở 3%).

Biểu đồ thể hiện kết quả công bố khoa học của Việt Nam. Nguồn: Global Research Report – South and East Asia

Chi tiết hơn, báo cáo nhận định, trong các nước thuộc khu vực, Việt Nam có sự tăng trưởng nhanh nhất về công bố khoa học, với lượng công bố tăng đã tăng gấp năm lần kể từ năm 2009. Và theo như nhận định, Việt Nam vẫn còn có nhiều dư địa để phát triển nhanh hơn và hội nhập sâu hơn với thế giới về khoa học công nghệ trong những năm tiếp theo.

Nếu xét về tổng số lượng công bố khoa học, Singapore là một điển hình vượt trội trong khu vực Nam Á và Đông Nam Á (chỉ sau Ấn Độ). Trong giai đoạn 1981-2018, nước này đóng góp hơn 120.000 bài báo được ISI chỉ mục, chỉ sau Ấn Độ (hơn 560.000 bài báo).

Sau hai cái tên dẫn đầu là Ấn Độ, Singapore, các nước có tổng số công bố khoa học lớn trong khu vực bao gồm: Malaysia (hơn 91.000 bài), Pakistan (hơn 77.000 bài), Thái Lan (hơn 70.000 bài), Việt Nam (hơn 26.000 bài).

Có thể thấy, sự tăng trưởng tương đối nhanh về sản lượng công bố khoa học của khu vực Nam và Đông Nam Á cho thấy một tín hiệu tốt đi kèm với sự phát triển và tiềm năng kinh tế của khu vực này. Và riêng với Việt Nam, việc tốc độ tăng trưởng công bố khoa học tăng nhanh nhất khu vực chắc chắn là một tín hiệu vui sau một quá trình dài đưa những chính sách hợp lý nhằm thúc đẩy nghiên cứu khoa học, hội nhập quốc tế về khoa học.

Trước đó, theo nhận định của chuyên gia từ Đại học Ngoại thương, công bố khoa học được xem là một trong những thước đo trình độ phát triển khoa học công nghệ và sức cạnh tranh của một quốc gia. Do đó, đầu tư cho KH&CN là ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia. Trong 10 năm qua, số lượng các công bố quốc tế thuộc Scopus của Việt Nam đã tăng gần 5 lần, từ 1.764 bài công bố vào năm 2009, lên đến 8.234 bài năm 2018.

Trong khối ASEAN, Malaysia là nước có dân số đứng thứ 5 trong khu vực với gần 31 triệu dân (vào đầu năm 2019), nhưng đạt số công bố khoa học thuộc Scopus nhiều nhất, với số lượng bài xuất bản trong danh mục của Scopus bình quân hàng năm cao nhất ASEAN - xấp xỉ 24.700 bài/năm. Các con số này của Singapore, Thái Lan, Indonesia, Việt Nam và Phillipines lần lượt là khoảng 19.000, 12.850, 9.450, 4.220 và 2.300 bài/năm; các nước còn lại của ASEAN chỉ đạt bình quân 200-300 bài/năm.

Việt Nam trong giai đoạn vừa qua ngày càng quan tâm nhiều hơn tới hoạt động nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế. Số lượng và chất lượng các nghiên cứu và công bố không ngừng gia tăng.

Tốc độ tăng công bố Scopus của Việt Nam 2009-2018. Nguồn: Cơ sở dữ liệu Scopus

Thống kê trên Cơ sở dữ liệu của Scopus chỉ ra số lượng các công trình công bố quốc tế của Việt Nam có tốc độ tăng khá ổn định, trong đó cao nhất vào năm 2016 (40,97%). Trong khi đó, Indonesia được ghi nhận là nước có tốc độ tăng công bố quốc tế Scopus cao nhất trong khối ASEAN.

Công bố của các nhà khoa học Việt Nam trên Scopus thuộc tất cả các lĩnh vực, trong đó, tập trung nhiều nhất ở lĩnh vực khoa học tự nhiên và khoa học kĩ thuật. Trong năm 2018, các lĩnh vực có số lượng nghiên cứu được đăng tạp chí thuộc Scopus đạt từ một nghìn bài trở lên bao gồm: khoa học nông nghiệp, toán học, khoa học vật liệu, vật lí và thiên văn học, khoa học máy tính và kĩ thuật. Các lĩnh vực khác như nha khoa, y tế, khoa học thần kinh, điều dưỡng, thú y, tâm lí học, nghệ thuật và nhân văn có số lượng các bài nghiên cứu thuộc Scopus còn hạn chế, đều dưới 100 bài.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học trong việc nâng cao chất lượng đào tạo, phát huy khả năng sáng tạo và giúp các nhà khoa học, giảng viên và sinh viên tạo ra những sản phẩm KH&CN có giá trị, hiện nay các trường đại học ở Việt Nam đã có nhiều chính sách khuyến khích và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học. Các trường đại học tổ chức các hoạt động nghiên cứu cấp cơ sở, hỗ trợ giảng viên và sinh viên tham gia, cùng với đó là các chính sách khuyến khích ngày càng mạnh.

Mặc dù đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, số lượng các nghiên cứu quốc tế của Việt Nam vẫn còn khiêm tốn so với nhiều nước trong khu vực. Các trường đại học, các viện nghiên cứu của Việt Nam cần có những chính sách cụ thể, hiệu quả hơn nữa để khuyến khích các học giả tham gia nhiều hơn vào nghiên cứu khoa học, đặc biệt là trong những lĩnh vực công bố còn khiêm tốn như y tế, nha khoa, thú y, khoa học quyết định, kinh tế và quản lý, nghiên cứu đa ngành, v.v… Việt Nam cũng cần thúc đẩy mô hình hợp tác liên kết giữa các trường đại học và doanh nghiệp để tăng nguồn kinh phí cho nghiên cứu khoa học, đồng thời gia tăng khả năng ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Phong Lâm

Tin bài khác
Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Thu hút FDI đang giúp công nghiệp bán dẫn Việt Nam mở rộng vị trí trong chuỗi cung ứng, nhưng để tiến vào các công đoạn có giá trị cao, Việt Nam phải hình thành năng lực R&D, sản xuất thử nghiệm và làm chủ các công nghệ phù hợp.
Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

iPhone 18 Pro Max phù hợp để cân nhắc khi thời lượng pin và màn hình rộng cùng phục vụ lịch trình đi xa. Số giờ xem video công bố không đại diện cho mọi ngày sử dụng. Người ưu tiên thiết bị nhẹ nên tính cả cách mang máy và phụ kiện trước khi chọn.
Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba công bố mô hình AI Qwen4-Max với khả năng xử lý các tác vụ chuyên môn phức tạp, cải thiện hiệu suất, giảm chi phí và tăng cường các biện pháp bảo mật.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.
Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Chỉ hơn 4 giờ dừng cất cánh trên toàn quốc nhưng hậu quả mà Hàng không quốc gia Mỹ phải gánh chịu kéo dài nhiều ngày, khi phải xử lý hệ lụy của hàng nghìn chuyến hủy, máy bay lệch vị trí, tổ bay hết giờ và lượng lớn hành khách bị dồn lại tại các sân bay.
Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Với gần 200 triệu học sinh phổ thông, Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, từ xây dựng bài giảng, hỗ trợ học tập đến phân tích hành vi và theo dõi sức khỏe học sinh. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, các nghiên cứu cũng cảnh báo nguy cơ trẻ em phụ thuộc vào công nghệ, suy giảm khả năng tư duy độc lập và tiếp thu kiến thức một cách thụ động.
Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Điểm số gần như tuyệt đối trong hai kỳ thi từng khiến dư luận nghi ngờ. Nay, chính thủ khoa kỳ thi quốc gia dành cho những người muốn trở thành kế toán thuế Hàn Quốc đã thừa nhận dùng camera siêu nhỏ và công cụ trí tuệ nhân tạo để gian lận, trong bối cảnh nước này sắp bước vào kỳ thi tuyển sinh đại học đầy áp lực.
Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Meta bị Italy phạt 887 triệu USD do Facebook truy cập thư viện ảnh, video trên thiết bị Android mà không có sự đồng ý cụ thể và đầy đủ thông tin từ người dùng.
Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft xác nhận khôi phục hoàn toàn các dịch vụ Microsoft 365 sau sự cố gián đoạn diện rộng, ảnh hưởng đến người dùng tại hơn 70 quốc gia.
iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 được dự đoán sử dụng chip A20, RAM 9GB và cắt giảm một số linh kiện để kiểm soát chi phí, nhưng giá bán vẫn có thể tăng thêm 100 USD.
Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố khiến hàng ngàn báy bay trên nước Mỹ phải dừng cất cánh toàn quốc trong hơn 4 giờ cho thấy một nghịch lý của hạ tầng kiểm soát không lưu: công nghệ càng kết nối sâu, hậu quả càng lớn nếu các lớp dự phòng cùng phụ thuộc vào một mắt xích. Việt Nam đang rà soát bài học này trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý bay.
Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Một trục trặc viễn thông tại hệ thống kiểm soát không lưu đã khiến FAA phải dừng toàn bộ chuyến bay khởi hành trên nước Mỹ hơn 4 giờ. Sự cố không lưu xảy ra mới đây tại Mỹ không gây tai nạn nhưng tạo hiệu ứng dây chuyền lớn đối với hãng bay, sân bay, hành khách và hoạt động kinh tế liên quan.
Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Loạt hình nền rò rỉ từ phần mềm Galaxy S27 hé lộ 5 tùy chọn màu sắc mới, trong đó đỏ burgundy và xanh navy được dự đoán sẽ tạo điểm nhấn cho dòng điện thoại cao cấp tiếp theo của Samsung.
SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX công bố kế hoạch đầu tư hơn 74 tỷ USD để xây dựng hai tổ hợp siêu máy tính tại Mỹ, đánh dấu bước mở rộng mạnh mẽ sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý, mảng kinh doanh AI hiện đóng góp hơn một nửa doanh thu của công ty, vượt ra ngoài các hoạt động truyền thống về tên lửa và internet vệ tinh.
Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Vào ngày hôm nay (13/11) theo giờ Việt Nam, tính theo múi giờ sự kiện bắt đầu từ khoảng chiều tối 12/11 UTC), hệ sinh thái công nghệ khổng lồ của Microsoft đã đối mặt với một đợt gián đoạn dịch vụ diện rộng trên phạm vi toàn cầu.