Thứ ba 17/11/2026 02:34
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Muốn đột phá, phải tạo ra lực lượng doanh nghiệp trụ cột

12/10/2020 00:00
Đóng góp trên 42% GDP và 53% cơ cấu vốn của nền kinh tế nhưng nhiều rào cản chính sách vẫn đang trói chân các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam.

Vẫn coi DN tư nhân là “con ghẻ”

Đơn cử trong lĩnh vực hàng không. Chúng ta đều biết, càng nhiều hãng hàng không tham gia thị trường, người dân càng được hưởng lợi. Tuy nhiên suốt hàng thập niên, từ sau khi hãng hàng không tư nhân đầu tiên - Vietjet - chính thức được thành lập năm 2010, không có thêm bất cứ một hãng hàng không nào dù số lượng xếp hàng xin bay ngày càng nhiều.

Phải tới cuối năm 2018, Việt Nam mới chính thức có thêm hãng hàng không thứ 4 nhờ sự góp mặt của Bamboo Airways. Hãng mới nhất, được cấp phép bay ngay sau đó là Vietstar Airlines cũng đã trải qua gần 5 năm trầy trật gửi hồ sơ lên lại rút hồ sơ xuống hàng chục lần. Chủ một hãng hàng không phải thừa nhận quy trình xin bay rất vất vả, thậm chí là đau khổ bởi cơ chế xin - cho và tư duy bảo hộ doanh nghiệp (DN) nhà nước vẫn chưa thật sự cởi bỏ.

Tương tự, sau “kỳ tích” sân bay Vân Đồn, cảng hàng không quốc tế hình thành thần tốc, chất lượng - dịch vụ đứng hàng đầu trong nước và trong khu vực được thực hiện bởi một DN “tay ngang”, rất nhiều DN đã kỳ vọng có được cơ hội tham gia đầu tư hạ tầng, gỡ nút thắt cho ngành hàng không.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã hơn một lần khẳng định Chính phủ hoàn toàn ủng hộ DN tư nhân tham gia mở cửa bầu trời, từ trên trời cho tới mặt đất. Thế nhưng thực tế, các dự án trọng điểm như mở rộng nhà ga T3 - Tân Sơn Nhất, xây dựng sân bay Long Thành… chạy một vòng vẫn được Bộ GTVT kiên quyết đề xuất giao về ACV - một DN mà vốn nhà nước dù rất nhiều DN tư nhân tham gia với những “lời chào” thuyết phục hơn nhiều về tiến độ, chi phí xây dựng.

Trước đó, các tiêu chí chọn nhà đầu tư tham gia các dự án BOT thành phần của dự án đường bộ cao tốc bắc - nam được đánh giá là sẽ loại các nhà thầu trong nước ngay từ bước sơ tuyển khiến các DN, các chuyên gia kinh tế hàng đầu trong nước bức xúc, lên tiếng. Bộ GTVT sau đó đã phải hủy đấu thầu quốc tế để dành cơ hội cho các nhà thầu nội.

Tại Diễn đàn kinh tế tư nhân 2019 tổ chức hồi giữa năm, Chủ tịch Tập đoàn FPT Trương Gia Bình nói thẳng: “DN tư nhân muốn làm những cái lớn, cụ thể. Họ muốn làm sân bay Long Thành và đặc biệt đường sắt cao tốc bắc - nam. Nếu được giao, họ cam kết sẽ không mất 30 năm mà đâu đó chỉ khoảng 10 năm. Đây là nỗ lực mà khối DN tư nhân sẵn sàng nhận nhiệm vụ trước Chính phủ”.

Không cần ưu đãi, chỉ cần bình đẳng

PGS-TS Đinh Trọng Thịnh, trưởng bộ môn quản trị tài chính quốc tế (Học viện Tài chính) nhận định việc tạo môi trường bình đẳng giữa các khu vực kinh tế và ngành nghề trong xã hội đã được luật DN và một số luật khác quy định rõ ràng. Về luật pháp, không có sự phân biệt giữa DN nhà nước, DN đầu tư nước ngoài hay DN tư nhân. Thậm chí, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 10 với mục đích đẩy mạnh khối DN tư nhân phát triển. Tuy nhiên thực tế, trong tư duy của một số lãnh đạo ngành bảo thủ, khu vực kinh tế tư nhân đôi khi vẫn còn bị coi như “con ghẻ” và những ví dụ trên là minh chứng điển hình.

Với quan điểm các tập đoàn lớn chính là “người khổng lồ” thay đổi thị trường, PGS-TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng nhà nước cần có chính sách tập trung vào một số DN có tiềm lực, hỗ trợ để lớn mạnh, đủ sức khỏe, tiềm lực cạnh tranh với các tập đoàn kinh tế nước ngoài.

“Cần tập trung vào các DN lớn, kích họ lên thành những đầu tàu, dẫn dắt kết nối được các DN vừa và nhỏ hình thành mạng lưới, dây chuyền sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp phụ trợ. Từ các DN đầu tàu này, chính các DN nhỏ và vừa sẽ có động lực để tạo ra sản phẩm chất lượng, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Việc tạo cơ hội để DN vừa và nhỏ trong nước tham gia vào chuỗi cung ứng chúng ta từng kỳ vọng vào khối FDI, nhưng đã không thành công. Nay nếu trong nước có được các đầu tàu như vậy, tại sao không có chính sách hỗ trợ đặc biệt để họ lớn mạnh?”, PGS-TS Thịnh đề xuất.

TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế VN, khẳng định: DN Việt hiện đủ mạnh, không cần nhà nước phải có chính sách ưu đãi hay hỗ trợ quá nhiều. Cái họ cần chỉ là môi trường kinh doanh bình đẳng, không phân biệt đối xử, được tạo cơ hội để tham chiến vào những lĩnh vực lâu nay bị loại trừ như hạ tầng hàng không, giao thông…

“Dù đã có rất nhiều minh chứng về sự hiệu quả của khối DN tư nhân nhưng chúng ta có vẻ vẫn chưa đủ tin cậy. Đối với một số ngành nghề vẫn còn sự thiên vị, chưa thật sự công tâm, bình đẳng. Môi trường như vậy khiến đội ngũ DN VN không có cơ hội để lớn mạnh. Cần quán triệt tư duy, DN tư nhân là nền tảng của kinh tế thị trường. Họ là DN VN, mọi điều họ làm không phải phục vụ một nhóm đối tượng mà là cống hiến cho toàn xã hội, kéo nền kinh tế VN đi lên. Muốn đột phá, phải tạo ra được lực lượng DN tư nhân trụ cột thông qua sự bình đẳng, công bằng, minh bạch từ cơ chế, chính sách của nhà nước”, ông Thiên nhấn mạnh.

Đồng tình, TS Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư, cho rằng quan trọng nhất là môi trường kinh doanh bình đẳng, thông thoáng, ít rủi ro. Từ chính sách thể chế tốt, ai có năng lực tốt sẽ tự thân phát triển.

“Theo tôi, đa số tập đoàn, DN đã phát triển lớn mạnh đều có tư duy cạnh tranh khu vực và cạnh tranh toàn cầu tốt. Các DN này đang lớn lên bằng tài năng. Nhiệm vụ của cơ quan nhà nước là tìm kiếm điểm yếu nào của họ chưa được bật lên do vướng cơ chế chính sách, từ đó ưu tiên tháo gỡ chứ không phải hỗ trợ”, ông Cung nói.

Cần lưu ý tìm kiếm, chọn đúng “người thắng cuộc” (những DN lớn - PV) có sản phẩm xuất khẩu ra nước ngoài để hỗ trợ chính sách, không phải dàn trải cho cả những DN nhỏ. Chính sách nhằm khuyến khích DN lớn ra toàn cầu, ngay cả ngành dịch vụ du lịch, tài chính, máy tính… chứ không phải chính sách hỗ trợ DN lớn loanh quanh trong “ao nhà”.

TS Nguyễn Đình Cung

Bài liên quan
Tin bài khác
Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Tại COP31, Việt Nam thúc đẩy hoàn tất đàm phán Thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA) với các đối tác thuộc Liên minh LEAF, hướng tới chuyển giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính dài hạn. Trọng tâm không chỉ là huy động vốn cho bảo vệ rừng mà còn bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng, cải thiện sinh kế cho cộng đồng trực tiếp gắn bó với rừng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN và Liên Hợp Quốc tăng cường phối hợp, lấy hòa bình, phát triển và con người làm trung tâm; đồng thời thúc đẩy quản trị các chuyển đổi mới và gắn kết chương trình nghị sự khu vực với mục tiêu toàn cầu.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Nhấn mạnh già hóa dân số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội phát triển, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đề nghị sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, hạ tầng và thị trường, đưa kinh tế bạc trở thành một động lực tăng trưởng mới, gắn với bảo đảm an sinh và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, phát triển kinh tế bạc không chỉ nhằm mở rộng thị trường mà quan trọng hơn là nâng cao sức khỏe, chất lượng sống, khả năng tự chủ và phát huy vai trò đóng góp của người cao tuổi.
Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Trong 9 tháng năm 2026, cứ một doanh nghiệp rút lui thì có khoảng 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường hoặc quay trở lại hoạt động. Khoảng cách dương cho thấy dòng doanh nghiệp mới vẫn được duy trì, nhưng sức ép chi phí, vốn và thị trường tiếp tục thử thách khả năng tồn tại của doanh nghiệp nhỏ.
Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Quốc hội đã thông qua quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 với mức bội chi 400.163 tỷ đồng, tương đương 3,1% GDP, thấp hơn 15,1% so với dự toán. Tuy nhiên, áp lực từ chuyển nguồn ngân sách, chậm phân bổ và giải ngân vốn vẫn là những vấn đề cần tiếp tục xử lý.
Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 được xác định cần đạt khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, bài toán lớn không chỉ là tìm đủ vốn mà còn là phân bổ đúng chỗ, nâng hiệu quả đầu tư và giữ ổn định vĩ mô.
Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Chính phủ đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nhằm hoàn thành 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, mục tiêu này có thể đóng góp thêm 1,7% vào tăng trưởng kinh tế.
Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng gắn với kết quả cụ thể, tăng liên kết với doanh nghiệp FDI và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Với vị trí kết nối Việt Nam, ASEAN và vùng Tây Nam Trung Quốc, Lào Cai đang đứng trước cơ hội nâng tầm kinh tế cửa khẩu. Tuy nhiên, mục tiêu 9 tỷ USD vào năm 2030 không chỉ phụ thuộc vào lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, mà còn nằm ở khả năng hiện đại hóa hạ tầng, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí vận tải và hình thành hệ sinh thái logistics đủ sức phục vụ doanh nghiệp.
Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình một trục động lực dọc sông Hồng, hai cực phát triển phía Bắc - phía Nam và ba vùng kinh tế, Lào Cai đang định hình chiến lược phát triển mới với tầm nhìn dài hạn. Cùng mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%/năm, tỉnh đặt trọng tâm vào phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp hàng hóa và hạ tầng liên vùng, tạo nền tảng để trở thành cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 đã hoàn thành khoảng 89% khối lượng theo hợp đồng. Toàn tuyến đang tăng tốc để cơ bản hoàn thành trước 31/12/2026, trong đó Dự án thành phần 1 tại Khánh Hòa cam kết hoàn tất quyết toán khối lượng trong quý 1/2027.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch quy định loại trừ vốn đầu tư vào casino, trò chơi có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản khi xét tiêu chí hưởng ưu đãi. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, mục tiêu là thu hút những dự án du lịch quy mô lớn, có giá trị thực chất và sức lan tỏa quốc tế.
Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Lần đầu tham gia Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026, Việt Nam đứng thứ 37/70 nền kinh tế, xếp thứ 3 tại Đông Nam Á. Đáng chú ý, ở một số lĩnh vực thành phần, Việt Nam đạt thứ hạng cao hơn đáng kể so với vị trí tổng thể.
ĐBQH đề xuất giải pháp nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế

ĐBQH đề xuất giải pháp nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế

Thảo luận về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch, nhiều ĐBQH đề xuất không chỉ tập trung thu hút khách mà cần nâng giá trị chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú, đồng thời bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm người dân địa phương được hưởng lợi từ hoạt động du lịch.