Bạn phải hiểu rằng, nếu đến giờ này có sự khác nhau trong kết quả giao dịch giữa bạn và những cái đầu vĩ đại đó, thì sự khác nhau là họ giao dịch như một mãnh thú đi săn thực thụ, còn bạn thì chỉ như một chú thỏ đang vui chơi với hàng tá thứ lẫn lộn trong đầu.
Chắc hẳn trong đầu bạn lúc này đang chứa đầy hoài nghi về điều mà tôi đang nói, vì giữa cuộc sống bộn bề hàng ngày, người lớn chúng ta chẳng mấy ai có thời gian để xem một con mãnh thú săn mồi trên chương trình thế giới động vật. Thật là nhảm nhí, nhưng hãy xem đi, bạn sẽ thấy rằng, cách mà một con báo, một con sư tử, hay một con cá sấu đi săn sẽ khác hoàn toàn với cách bạn đang đầu tư mỗi ngày, trong khi các “phù thủy” chứng khoán đều áp dụng.
Hiểu về con mồi và lên kế hoạch trước khi hành động
Một con báo châu Phi khi đứng trước một đàn linh dương, nó không tấn công ngay. Nó tìm vị trí ẩn nấp, quan sát tính bầy đàn của linh dương và chăm chú tìm con nào non yếu, hoặc bệnh tật, thứ mà nó dễ hạ gục nhất. Đến khi tấn công, con báo biết điều gì khiến cái đàn này hoảng loạn, tấn công vào đâu và làm cách nào chụp được con linh dương mà nó đã ngắm từ trước.
Tại sao con báo không lao rầm vào ngay lúc nhìn thấy đàn linh dương, giống như bạn sẽ đặt lệnh ngay lập tức khi nhìn thấy trên bảng điện môt cổ phiếu nào đó có tín hiệu tốt? Con báo không làm điều đó bởi nó biết rằng, mỗi ngày nó phải chạy để kiếm ăn, còn đàn linh dương chạy mỗi ngày để giữ mạng sống của chúng. Việc cố gắng đuổi theo đàn linh dương có tốc độ tốt hơn nó, rượt hết con này đến con khác và hy vọng rằng có con linh dương nào đó đen đủi vấp phải đá ngã vật ra là điều bất khả thi.
Bản năng săn mồi mách bảo với con báo rằng, nó phải tìm hiểu thật kỹ đặc tính của con mồi, từ đó lên kế hoạch chọn con mồi dễ hạ gục nhất và cuối cùng là chọn thời điểm tốt nhất để chốt hạ. Điều đáng tiếc là phần nhiều nhà đầu tư vẫn hàng ngày cầm tiền đi săn hàng tá cơ hội đầu tư, nhưng lại không dành thời gian để tìm hiểu kỹ về những cơ hội đó, việc lên kế hoạch mua bán trở thành điều xa xỉ. Họ vội vã giao dịch với kỳ vọng cổ phiếu đó sẽ tăng giá. Họ đâu biết rằng, chính họ là người biến chứng khoán thành cờ bạc.
Điều đúc kết ở đây là để đầu tư thành công thì dù theo trường phái nào, bạn cũng phải hiểu thật kỹ những khoản đầu tư của mình. Nhà đầu tư Warren Buffett huyền thoại từng nói: “Rủi ro đến từ những gì bạn không biết”. Hãy nhớ, đừng quên.
Kiên nhẫn, kiên nhẫn và kiên nhẫn
Có người từng nói rằng, giao dịch thành công là một công việc nhàm chán. Tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm này. Sự thành bại trong đầu tư nằm nhiều ở EQ (cảm xúc) chứ không phải IQ (thông minh). Nếu đầu tư chỉ là tìm hiểu kỹ cơ hội và lên kế hoạch hành động, thì những người với hàng tá bằng cấp tài chính chắc chắn sẽ là những nhà đầu tư thành công nhất.
Vấn đề là thực tế lại chứng minh điều ngược lại, những cái đầu vĩ đại nhất, đầu tư thành công nhất thường đến từ những người ít có bằng cấp tài chính, thứ họ sở hữu là một đức tính mà những động vật săn mồi lão luyện luôn sở hữu, đó chính là sự kiên nhẫn một cách nhàm chán.
Hãy nhớ rằng, kiên nhẫn thì luôn nhàm chán và chính sự nhàm chán đó lại làm nhiều người bỏ cuộc, thứ mà những người như Buffett, Soros, hay Charlie Munger luôn tôn sùng. Nếu bạn chưa tin tôi thì hãy lên Youtube và xem cách một con cá sấu nằm cả ngày bất động để chờ con mồi, hay cách một con cá chó Bắc Mỹ với những đốm đen trắng nằm ẩn mình bất động suốt một thời gian dài để chờ những con mồi lơ đãng đến đúng tầm ngắm và cuối cùng đừng quên xem toàn cảnh hình ảnh loài hổ kiên nhẫn như thế nào khi chúng kiếm ăn mỗi ngày. Giờ thì bạn hãy thử làm theo chúng, giữ nguyên một tư thế và xem mình sẽ kiên nhẫn đến được bao giờ.
Nếu loài cá sấu, hổ, báo… không rèn luyện đức tính kiên nhẫn đến khủng khiếp như thế thì tôi tin những giống loài này đã sớm phải chuyển sang ăn cỏ, hoặc tuyệt chủng từ rất lâu rồi. Và bạn cũng thế, bạn sẽ không thể nào trở thành một nhà đầu tư thành công nếu luôn nóng vội và hấp tấp trong quyết định giao dịch. Những người mới tham gia thị trường đều không có, hoặc có rất ít sự kiên nhẫn và vì thế hầu hết đều mất tiền.
Hãy rèn luyện tính kiên nhẫn, sống đơn giản và tập ngồi thiền mỗi ngày. Có thể bạn chưa thể đầu tư thành công ngay, nhưng bạn sẽ có sức khỏe tốt hơn, đầu óc minh mẫn hơn, quản trị cảm xúc tốt hơn và cuối cùng là kiên nhẫn hơn. Để hướng đến con đường đầu tư thành công thực sự, bạn cần thêm một yếu tố nữa.
Luôn luôn giữ kỷ luật
Quay trở lại với con báo châu Phi mà tôi đã nhắc ở đầu bài viết. Một con báo không bao giờ do dự khi nó quyết định hành động, nó biết điểm mạnh của nó là khả năng chạy nước rút, nó cố gắng trong thời gian ngắn nhất vọt lên được lưng con linh dương và cắn những đòn chí tử. Nếu lần đầu tiên thất bại, nó tiếp tục săn con linh dương đó và tấn công lần hai.
Nếu thất bại tiếp mà còn sức, con báo vẫn sẽ tiếp tục làm mà không hề thử chuyển sang con linh dương khác, cho đến khi nó biết mình phải bỏ cuộc. Nó làm điều đó mà không một chút ngần ngại, bởi nó đã quan sát đủ lâu để biết đây là con mồi dễ hạ nhất, nếu không thể hạ được con mồi này thì nó không còn cơ hội nào khác.
Nhiều người đã làm đủ các bước là phân tích rất kỹ những cơ hội đầu tư, thiết lập kế hoạch vô cùng bài bản và kiên nhẫn chờ đợi cho đến khi mọi thứ thuận lợi nhất, nhưng họ vẫn không thể thành công trong đầu tư. Bởi lẽ, trong khi hành động, họ không thực hiện đúng những kế hoạch đã đề ra. Họ biết rằng, nếu làm theo những gì đã đề ra thì xác suất thành công là rất cao, nhưng họ vẫn phá bỏ kỷ luật ở những phút cuối.
Vấn đề ở đây là họ quá đặt nặng kết quả đúng sai mình. Nếu bạn tin vào hệ thống mua bán của mình và chấp nhận một điều, không hệ thống nào là luôn đúng, thì bạn sẽ vượt qua được cánh cửa của kỷ luật.
Lý do khiến hầu hết mọi người phá bỏ kỷ luật đã thiết lập trước đó là vì họ chưa đặt trọn niềm tin vào quyết định của mình, họ sợ sai lầm và không hiểu rằng, sai lầm là một phần không thể thiếu trong đầu tư. Nếu bạn đặt trọn niềm tin vào kế hoạch đã thiết lập và làm theo không suy nghĩ, không quan tâm đến kết quả đúng sai, bạn sẽ có kỷ luật.
Những tay thợ săn thực thụ dạy chúng ta rằng, để đầu tư thành công, chúng ta chỉ cần tập trung để làm 3 bước sau: tìm hiểu về con mồi, lên kế hoạch hành động, kiên nhẫn làm theo kế hoạch đã định và cuối cùng là tuyệt đối giữ kỷ luật, không quan tâm đến kết quả, chỉ quan tâm đến quá trình, thành công hay thất bại đều là thành công.
