Xuất khẩu giảm, thu ngân sách ngành Hải quan 2 tháng đầu năm vẫn tăng vọt

Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong tháng 2 đạt 63,7 tỷ USD, tăng nhẹ 0,8% so với tháng trước. Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa xuất khẩu và nhập khẩu đã tác động đáng kể đến cán cân thương mại và nguồn thu ngân sách.

Cụ thể, xuất khẩu trong tháng 2 đạt hơn 31 tỷ USD, giảm 6,3% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy dấu hiệu suy giảm trong hoạt động xuất khẩu. Trong khi đó, nhập khẩu lại đạt 32,6 tỷ USD, tăng 8,6%, dẫn đến tình trạng thâm hụt thương mại hơn 1,5 tỷ USD. Lũy kế hai tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 127 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 64,2 tỷ USD, nhập khẩu đạt 62,8 tỷ USD, phản ánh sự phục hồi của hoạt động thương mại bất chấp những biến động toàn cầu.

Xuất khẩu giảm, thu ngân sách ngành Hải quan 2 tháng đầu năm vẫn tăng vọt

Đáng chú ý, thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu trong tháng 2 đạt 33.430 tỷ đồng, tăng 19,9% so với tháng trước, tương ứng tăng hơn 5.550 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là do tổng kim ngạch nhập khẩu chịu thuế tăng 13,4% so với tháng trước. Các mặt hàng có mức thuế suất cao đóng góp lớn vào nguồn thu ngân sách, điển hình như dầu thô với kim ngạch tăng 23,3%, giúp tăng thu 376 tỷ đồng; chất dẻo nguyên liệu tăng 26,6%, đóng góp thêm 338 tỷ đồng; sắt thép các loại tăng mạnh 67%, giúp ngân sách thu thêm 851 tỷ đồng; hàng điện gia dụng và linh kiện tăng 33,8%, nâng số thu lên 320 tỷ đồng; đặc biệt, ô tô nguyên chiếc tăng đột biến 136%, giúp ngân sách tăng thêm 2.303 tỷ đồng. Tính đến hết tháng 2, thu ngân sách từ ngành Hải quan đạt 61.303 tỷ đồng, tương đương 14,9% dự toán cả năm, tăng 8,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, Cục Hải quan TP.HCM dẫn đầu với số thu 17.387 tỷ đồng, tiếp theo là Cục Hải quan Hải Phòng với 12.919 tỷ đồng.

Bên cạnh hoạt động xuất nhập khẩu, tình trạng buôn lậu và gian lận thương mại tiếp tục diễn biến phức tạp trong hai tháng đầu năm. Các đối tượng buôn lậu tập trung vào các mặt hàng tiêu dùng, pháo nổ, vàng và tiền tệ. Đặc biệt, thủ đoạn cất giấu ma túy ngày càng tinh vi, thường được ngụy trang trong thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, thức ăn cho thú cưng và các loại bánh kẹo khi vận chuyển qua đường hàng không, bưu điện quốc tế và chuyển phát nhanh.

Trong hai tháng đầu năm, ngành Hải quan đã phát hiện và xử lý 2.440 vụ vi phạm, với tổng giá trị hàng hóa vi phạm ước tính 2.790 tỷ đồng. Đồng thời, cơ quan chức năng đã kiến nghị khởi tố 19 vụ án và thu nộp ngân sách 133 tỷ đồng từ các vụ xử lý vi phạm.

Dù xuất khẩu suy giảm trong tháng 2, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vẫn duy trì đà tăng trưởng trong hai tháng đầu năm, tạo nền tảng quan trọng cho sự phục hồi kinh tế. Đáng chú ý, thu ngân sách nhà nước ghi nhận mức tăng mạnh nhờ vào sự gia tăng nhập khẩu các mặt hàng có thuế suất cao. Tuy nhiên, những thách thức lớn vẫn còn hiện hữu, bao gồm tình trạng thâm hụt thương mại, áp lực kiểm soát gian lận thương mại và những biến động toàn cầu có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu trong thời gian tới. Để đảm bảo sự ổn định và tăng trưởng bền vững, cần có những giải pháp linh hoạt nhằm thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập khẩu hợp lý và tăng cường các biện pháp quản lý hải quan hiệu quả.