Lào Cai chủ động điều hành ngân sách, phấn đấu hoàn thành dự toán thu năm 2026

Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Lào Cai trong 7 tháng đạt 12.487 tỷ đồng, bằng 71,21% dự toán Trung ương giao, 53,14% dự toán tỉnh giao, 105,73% kịch bản 7 tháng và 112,32% so với cùng kỳ.

Các tỷ lệ cho thấy tiến độ thu đang đi đúng hướng. Kết quả vượt 5,73% kịch bản phản ánh khả năng tổ chức thực hiện tương đối tốt theo tiến độ từng tháng; mức tăng 12,32% so với cùng kỳ cho thấy quy mô nguồn thu tiếp tục được mở rộng. Trong khi đó, tỷ lệ 53,14% dự toán tỉnh phản ánh mức phấn đấu cao mà địa phương đặt ra cho cả năm.

Cơ cấu thu cũng ghi nhận một số điểm sáng. Thu cân đối đạt 7.682 tỷ đồng; thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 1.656 tỷ đồng, bằng 118,7% kịch bản 7 tháng. Nguồn huy động đóng góp của các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản góp phần bù đắp một phần những khoản hụt thu do yếu tố khách quan.

Theo dự ước, tổng thu ngân sách 9 tháng đạt khoảng 19.390 tỷ đồng, bằng 110,6% dự toán Trung ương và 82,5% dự toán tỉnh. Cả năm ước đạt khoảng 25.850 tỷ đồng, tương đương 147,4% dự toán Trung ương và 110% dự toán tỉnh giao.

Để đạt mức dự ước này, 5 tháng cuối năm Lào Cai cần thu thêm khoảng 13.363 tỷ đồng, bình quân gần 2.673 tỷ đồng mỗi tháng. Mức này cao hơn đáng kể so với bình quân 7 tháng đầu năm, cho thấy kết quả cả năm phụ thuộc nhiều vào khả năng hiện thực hóa các nguồn thu trong thời gian còn lại.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lào Cai Ngô Hạnh Phúc chủ trì buổi làm việc rà soát, đánh giá tình hình thực hiện dự toán thu, chi ngân sách nhà nước năm 2026; phương án dự toán thu, chi ngân sách nhà nước năm 2027 (Ảnh: Tiến Lập)

Tiến độ giữa các khoản thu và địa bàn vẫn có sự khác nhau. Trong 19 khoản thu, có 11 khoản cao hơn kịch bản 7 tháng, tương đương gần 58%; 8 khoản còn lại thấp hơn kế hoạch. Ở cấp cơ sở, 77/99 xã, phường đạt hoặc vượt kịch bản, trong khi 22 địa phương chưa đạt tiến độ.

Sự phân hóa này là cơ sở để tỉnh Lào Cai chuyển từ theo dõi tổng số thu sang quản lý cụ thể từng nguồn. Kết quả tích cực của xuất nhập khẩu và khoáng sản tạo thêm nguồn lực, nhưng đây cũng là những lĩnh vực có thể biến động theo thị trường, hoạt động thương mại và tình hình sản xuất.

Nguồn thu từ tiền sử dụng đất gắn chặt với tiến độ thực hiện dự án, giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục và khả năng đưa quỹ đất ra khai thác. Vì vậy, tháo gỡ khó khăn cho các dự án không chỉ thúc đẩy đầu tư mà còn tạo điều kiện chuyển nguồn lực đất đai thành nguồn thu ngân sách.

Theo định hướng điều hành của tỉnh Lào Cai, kịch bản thu năm 2026 sẽ được rà soát lại trên cơ sở kết quả 7 tháng, dự ước 9 tháng và khả năng thực hiện trong những tháng còn lại. Từng khoản thu, địa bàn, dự án và nguồn có nguy cơ hụt được xác định cụ thể để xây dựng phương án bù đắp phù hợp.

Cùng với quản lý thu nội địa, tỉnh Lào Cai tập trung chống thất thu, gian lận, thu hồi nợ thuế; đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, gắn quản lý nguồn thu với phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại. Cách tiếp cận này góp phần bảo đảm nguồn thu nhưng vẫn duy trì môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh.

Ở chiều chi, cân đối ngân sách địa phương cơ bản được bảo đảm. Nguồn lực tiếp tục ưu tiên cho các chính sách đối với con người, an sinh xã hội, giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh và những nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh.

Việc quản lý chi theo dự toán, chế độ, tiêu chuẩn và định mức có ý nghĩa giữ an toàn ngân sách, nhất là khi nhu cầu chi cho phát triển và an sinh ngày càng lớn. Hiệu quả điều hành vì thế không chỉ được đánh giá bằng tổng thu, mà còn ở khả năng phân bổ nguồn lực đúng trọng tâm và hạn chế những khoản bổ sung phát sinh.

Kết quả năm 2026 cũng là dữ liệu để xây dựng dự toán ngân sách năm 2027. Tỉnh Lào Cai xác định rà soát từng nguồn, từng địa bàn, giao chỉ tiêu sát khả năng và có tính phấn đấu, thay vì áp dụng máy móc một tỷ lệ tăng thu chung.

Đối với chi ngân sách, các chế độ, chính sách, chương trình và dự án sẽ được tính toán đầy đủ ngay từ đầu năm. Cách lập dự toán sát thực tế sẽ nâng tính chủ động, tăng kỷ luật tài chính và tạo nền tảng ổn định hơn cho việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Với đà thu hiện nay và việc chủ động nhận diện từng nguồn lực, Lào Cai có cơ sở hướng tới hoàn thành dự toán ngân sách năm 2026. Chất lượng của kết quả này sẽ được thể hiện ở sự cân đối giữa các nguồn thu, hiệu quả sử dụng ngân sách và khả năng duy trì nguồn lực cho phát triển lâu dài.