Lào Cai kiến tạo không gian để doanh nghiệp thử nghiệm AI an toàn, hiệu quả

Sáng 20/8, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy làm việc với Công ty Cổ phần đầu tư Kỷ nguyên mới Việt Nam về đề xuất triển khai ứng dụng AI trên nền tảng dữ liệu dùng chung của tỉnh.

Từ một đề xuất cụ thể của doanh nghiệp, cuộc làm việc đặt ra vấn đề rộng hơn: vai trò của cộng đồng doanh nghiệp trong tiến trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số tại Lào Cai.

Doanh nghiệp không chỉ là đơn vị cung cấp sản phẩm sau khi có dự án, mà có thể tham gia từ khâu nhận diện nhu cầu, đề xuất giải pháp, đầu tư thử nghiệm và chứng minh hiệu quả bằng kết quả thực tế. Chính quyền giữ vai trò xác định bài toán, thiết lập nguyên tắc, kiểm soát dữ liệu và đánh giá khả năng nhân rộng.

Quang cảnh buổi làm việc giữa Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy với Công ty Cổ phần đầu tư Kỷ nguyên mới Việt Nam về đề xuất triển khai ứng dụng AI trên nền tảng dữ liệu dùng chung của tỉnh. (Ảnh: Cao Cường)

Theo đề xuất của Công ty Kỷ nguyên mới, 5 nhóm ứng dụng AI sẽ được thí điểm trong 90 ngày, từ đầu tháng 9 đến hết tháng 11/2026, tại các phường Yên Bái, Cam Đường, Lào Cai, Sa Pa và các xã Yên Bình, Bát Xát.

Đây là những địa phương có khối lượng hồ sơ công dân thực hiện trên nền tảng số thuộc nhóm lớn nhất tỉnh. Việc lựa chọn địa bàn có nhu cầu sử dụng cao tạo điều kiện kiểm chứng năng lực giải pháp trong môi trường thực tế, thay vì dừng ở giới thiệu công nghệ.

Các ứng dụng được đề xuất gồm “Trung tâm tri thức hình ảnh AI”, “Trợ lý AI phục vụ Nhân dân”, “Trợ lý AI phục vụ chính quyền”, “Không gian làm việc số LaoCaiWork” và mô hình dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống”.

Trong đó, “Trợ lý AI phục vụ Nhân dân” hướng tới hỗ trợ công dân nhận diện nhu cầu, tra cứu thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và tự động điền thông tin trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. “Trợ lý AI phục vụ chính quyền” hỗ trợ cán bộ tổng hợp thông tin, rà soát văn bản, theo dõi nhiệm vụ, tiến độ và lập báo cáo có dẫn nguồn.

Những chức năng này cho thấy dư địa tham gia của doanh nghiệp công nghệ không chỉ nằm ở cung cấp phần mềm, mà còn ở khả năng chuyển hóa nhu cầu quản lý và phục vụ người dân thành những công cụ dễ sử dụng, có thể đo lường hiệu quả.

Giai đoạn đầu, dữ liệu dự kiến được lựa chọn từ Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nội vụ, Văn phòng UBND tỉnh và Văn phòng Tỉnh ủy. Phạm vi ưu tiên gồm tài liệu thường xuyên được khai thác, dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành, văn bản hướng dẫn và hồ sơ chuyên đề.

Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc (Ảnh: Cao Cường)

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy khẳng định Lào Cai sẽ tạo môi trường kiến tạo, cởi mở, minh bạch về cơ chế và chia sẻ nguồn lực để doanh nghiệp cùng các nguồn lực xã hội phát huy thế mạnh, đóng góp vào quá trình đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế số.

Đây là tín hiệu tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp, nhất là các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, dữ liệu và giải pháp số. Một môi trường cho phép thử nghiệm giúp doanh nghiệp có cơ hội kiểm chứng sản phẩm, hoàn thiện công nghệ và chứng minh năng lực thông qua hiệu quả thực tế.

Tuy nhiên, cơ hội luôn đi cùng tiêu chuẩn và trách nhiệm. Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các giải pháp thí điểm phải tập trung vào những bài toán cụ thể, thiết thực, có thể đo lường; không trùng lặp với các nội dung tỉnh đã có chủ trương hoặc quyết định triển khai.

Đối với “Trung tâm tri thức hình ảnh AI”, kịch bản thí điểm phải do Công an tỉnh chủ trì thống nhất. LaoCaiWork trước mắt chỉ triển khai tại một số cơ quan, đơn vị được lựa chọn, không thay thế các hệ thống hiện có.

Doanh nghiệp tham gia phải bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, bảo vệ bí mật nhà nước và dữ liệu cá nhân. Dữ liệu phải được sử dụng đúng mục đích, đúng thẩm quyền, có phân quyền và lưu nhật ký. Đặc biệt, dữ liệu của tỉnh không được sử dụng để huấn luyện mô hình AI hoặc chuyển ra ngoài phạm vi đã được phê duyệt.

Giải pháp cũng phải có khả năng tích hợp, xuất dữ liệu và chuyển giao; tận dụng hạ tầng, nền tảng dùng chung hiện có, không đầu tư trùng lặp và không tạo sự phụ thuộc vào một nhà cung cấp.

Tổng Giám đốc Công ty Kỷ nguyên mới giới thiệu ứng dụng. (Ảnh: Cao Cường)

Công ty Kỷ nguyên mới sẽ tự bảo đảm kinh phí thí điểm theo cam kết. Việc tỉnh đồng ý cho thử nghiệm không đồng nghĩa với cam kết mua sắm, thuê dịch vụ hoặc lựa chọn doanh nghiệp làm nhà cung cấp trong giai đoạn tiếp theo.

Nguyên tắc này tạo ranh giới minh bạch giữa thử nghiệm công nghệ và quyết định đầu tư công. Doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận bài toán thực tế nhưng phải tự chứng minh năng lực; địa phương tiếp nhận sáng kiến nhưng vẫn bảo đảm cạnh tranh và tuân thủ pháp luật.

Kết quả sau 90 ngày vì thế không chỉ phản ánh khả năng vận hành của 5 nhóm ứng dụng AI, mà còn là phép thử đối với mô hình hợp tác giữa chính quyền và doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo.

Từ trường hợp của Công ty Kỷ nguyên mới, một không gian hợp tác rộng hơn đang được mở ra cho cộng đồng doanh nghiệp. Giá trị của không gian ấy sẽ được xác lập bằng những giải pháp giải quyết đúng nhu cầu, tạo hiệu quả đo lường được và bảo vệ an toàn nguồn dữ liệu của địa phương.