Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa ban hành quyết định xử phạt hành chính đối với Công ty TNHH Xiaomi Việt Nam với tổng số tiền lên đến 290 triệu đồng. Quyết định này bóc tách ba hành vi vi phạm nghiêm trọng vào Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà ông lớn công nghệ này đã áp đặt lên thị trường nội địa suốt thời gian qua.
 |
| Xiaomi Việt Nam bị xử phạt 290 triệu đồng do vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, quảng cáo qua người có ảnh hưởng và điều kiện giao dịch với người tiêu dùng. |
Sai phạm đầu tiên và gây làn sóng bực tức nhất của Xiaomi Việt Nam là ép buộc người dùng không cho họ quyền được lựa chọn cho phép hoặc không cho phép doanh nghiệp sử dụng thông tin cá nhân để quảng cáo, giới thiệu sản phẩm.
Khi mua các thiết bị như điện thoại di động, đồng hồ thông minh hay đồ điện tử của hãng, người tiêu dùng mặc định bị biến thành công cụ nhận rác quảng cáo và xúc tiến thương mại mà không có cách nào từ chối. Hành vi này đã vi phạm thẳng vào điểm b khoản 4 Điều 18 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Chiêu trò "bẫy" người tiêu dùng bằng truyền thông ngầm
Tiếp theo chuỗi sai phạm của Xiaomi Việt Nam nằm ở mặt trận truyền thông bẩn. Doanh nghiệp này đã cố tình không thông báo trước hoặc không công khai cho người tiêu dùng về việc chi tiền tài trợ cho các người có ảnh hưởng (KOLs/KOCs).
Họ dùng tiền ngầm để mua hình ảnh, lời khuyên và các bài đánh giá, phản ánh (riview) bóng bẩy của những người này nhằm điều hướng dư luận, kích thích người dân mua sản phẩm nhưng lại gắn mác "trải nghiệm khách quan". Đây là hành vi vi phạm điểm h khoản 1 Điều 10 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023.
Bên cạnh đó, nhà sản xuất này còn cài cắm các điều khoản bất bình đẳng, không được phép quy định trong điều kiện giao dịch chung nhằm đẩy rủi ro về phía khách hàng khi xảy ra tranh chấp.
Đáng chú ý, cuộc truy vết sai phạm của cơ quan quản lý không chỉ gọi tên ông lớn công nghệ. Công ty Cổ phần Y&B, đơn vị phân phối độc quyền các sản phẩm mỹ phẩm mang thương hiệu Cocoon Việt Nam, cũng lập tức nhận án phạt 50 triệu đồng vì chiêu trò tương tự. Y&B bị lật tẩy hành vi giấu nhẹm việc tài trợ tiền cho KOLs để quảng bá, thổi phồng công dụng sản phẩm.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã quyết liệt đưa ra yêu cầu cả Xiaomi Việt Nam và nhà phân phối Cocoon phải chấm dứt ngay lập tức các hành vi vi phạm. Hai doanh nghiệp này buộc phải rà soát, xóa bỏ để xây lại toàn bộ điều kiện giao dịch chung, siết lại chính sách bảo mật thông tin khách hàng và sòng phẳng công khai mọi chiến dịch quảng cáo có tài trợ.
Án phạt vài trăm triệu đối với các doanh nghiệp doanh thu nghìn tỷ có thể không lớn về mặt tiền bạc, nhưng là "cái tát" không hề nhẹ vào uy tín thương hiệu. Động thái mạnh tay này của cơ quan quản lý phát đi tín hiệu đanh thép: Thị trường Việt Nam chào đón các thương hiệu lớn, nhưng mọi chiêu trò thao túng thông tin, sử dụng KOLs bẩn để bẫy người tiêu dùng sẽ bị vạch trần và xử lý nghiêm minh, triệt để.
