Vừa lao dốc hơn 10%, giá dầu thế giới liệu có đảo chiều khi Mỹ - Iran lại căng thẳng?

Giá xăng vừa hạ nhiệt, thị trường dầu mỏ thế giới đã lại đối mặt nguy cơ biến động vì căng thẳng Mỹ - Iran

Trước khi những xung đột mới bùng phát vào đầu tuần này, thị trường năng lượng toàn cầu trong tuần giao dịch vừa qua từng ghi nhận một bước ngoặt lớn. Sau gần 4 tháng căng thẳng leo thang tại khu vực Trung Đông, các rào cản ngoại giao khi đó tạm thời được tháo gỡ, mở đường cho nguồn cung lớn quay trở lại. Việc nối dài mạch suy thoái sang tuần thứ ba liên tiếp của các mặt hàng dầu chủ chốt không chỉ phản ánh sự hạ nhiệt của địa chính trị trong kỳ báo cáo, mà còn tác động đồng pha mạnh mẽ đến giá xăng dầu thành phẩm, tạo dư địa giảm sâu cho thị trường bán lẻ trong nước.

Kết thúc tuần giao dịch vừa qua, giá dầu Brent Biển Bắc đã chứng kiến mức lao dốc mạnh tới 10,65%, lùi sâu về vùng 72 USD/thùng. Song song đó, giá dầu tiêu chuẩn WTI (Mỹ) cũng đánh mất khoảng 9,55% giá trị, đóng cửa sát mốc 69,2 USD/thùng. Đây là những vùng giá thấp nhất được ghi nhận kể từ thời điểm đầu tháng 3 năm nay, đánh dấu tuần điều chỉnh sâu nhất của thị trường năng lượng trong nhiều tháng qua.

Theo phân tích chuyên sâu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), động lực cốt lõi thúc đẩy làn sóng bán tháo trên thị trường bắt nguồn từ những tín hiệu hạ nhiệt rõ rệt trong quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Iran. Bất chấp những quan ngại âm ỉ về tình hình xung đột vũ trang giữa quân đội Israel và lực lượng Hezbollah tại khu vực biên giới Lebanon, vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa các quan chức cấp cao Washington và Tehran đã mang lại kết quả vượt kỳ vọng. Cả hai phía đều đưa ra những phản hồi mang tính xây dựng, khẳng định đã đạt được các tiến trình mang tính nền tảng hướng tới một thỏa thuận khung nhằm chấm dứt chuỗi xung đột kéo dài gần 4 tháng tại Trung Đông.

Tác động mang tính quyết định nhất đến tâm lý giới đầu tư là động thái từ Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ. Cơ quan này đã chính thức ban hành một giấy phép tạm thời có thời hạn 60 ngày, cho phép tái khởi động toàn bộ các dịch vụ tài chính, vận tải hàng hải và bảo hiểm quốc tế phục vụ riêng cho hoạt động xuất khẩu dầu thô cũng như các sản phẩm lọc hóa dầu từ Iran. Việc Washington nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Iran – một trong những quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất trong khối OPEC đã ngay lập tức tháo khoán cho nguồn cung toàn cầu, đồng thời củng cố mạnh mẽ kỳ vọng về việc khơi thông hoàn toàn dòng chảy năng lượng chiến lược qua eo biển Hormuz.

Số liệu giám sát hàng hải từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) tính đến cuối tháng 6 cho thấy, lưu lượng tàu chở dầu trung bình qua eo biển Hormuz đã hồi phục mạnh mẽ, đạt mức hơn 57 lượt tàu mỗi ngày. Mặc dù con số này vẫn cần thêm thời gian để tiệm cận lại mức bình quân trước khi xung đột nổ ra, song việc hàng loạt quốc gia vùng Vịnh như Iraq, Kuwait hay UAE đồng loạt chào bán trở lại các lô dầu lớn đã chứng minh tính ổn định của thị trường đang dần được thiết lập.

Dưới góc nhìn chuyên môn, Bà Phạm Thị Phương Dung - Giám đốc Khối Vận Hành CTCP Đầu tư SFVN (Thành viên kinh doanh số 046 của MXV) - cho biết, dữ liệu định vị vệ tinh ghi nhận có khoảng 13 triệu thùng dầu đã được thông quan qua eo biển Hormuz chỉ trong vòng ba ngày ngắn ngủi. Đây phần lớn là lượng hàng hóa bị dồn ứ, mắc kẹt trong giai đoạn căng thẳng đỉnh điểm trước đó. Chính sự gia tăng đột biến của nguồn cung ngắn hạn này đã đẩy cấu trúc giá của mặt hàng dầu Brent nhanh chóng chuyển dịch sang trạng thái bù hoãn giao (contango) - một hiện tượng kỹ thuật phản ánh tình trạng nguồn cung trong tương lai gần đang trở nên dồi dào hơn so với nhu cầu thực tế. Dù trong tuần xuất hiện một vài phiên tăng giá ngắn hạn sau sự cố một tàu container bị tấn công ngoài khơi Oman, song lực bán ra quá lớn từ các dòng dầu thương mại đã nhanh chóng dập tắt đà hồi phục kỹ thuật này.

Sự lao dốc đồng bộ của giá dầu thô thế giới cũng đã lập tiếp phản chiếu lên thị trường xăng dầu thành phẩm tại trung tâm giao dịch Singapore, tạo ra một hiệu ứng giảm giá đồng pha trực tiếp đến thị trường nội địa. Trong kỳ điều hành giá cơ sở gần nhất của Liên Bộ Công Thương - Tài chính, cơ quan quản lý đã quyết định điều chỉnh giảm mạnh giá bán lẻ đối với cả 4 mặt hàng năng lượng thiết yếu. Trong đó, giá dầu diesel ghi nhận mức giảm sâu nhất với gần 1.700 đồng/lít (tương đương giảm 7,1%), chính thức đưa mặt hàng này rơi xuống dưới ngưỡng 22.000 đồng/lít lần đầu tiên trong vòng 4 tháng qua. Các mặt hàng xăng cũng đồng loạt được điều chỉnh giảm quanh mức 800 đồng/lít (khoảng 4%), kéo giá bán xuống dưới mốc 20.000 đồng/lít. Sự hạ nhiệt kịp thời này được đánh giá là một điểm tựa quan trọng giúp giảm bớt gánh nặng chi phí đầu vào cho các doanh nghiệp vận tải, logistics và sản xuất công nghiệp, từ đó giảm bớt áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Tuy nhiên, giới phân tích của MXV cũng lưu ý rằng, tiến trình bình ổn hoàn toàn nguồn cung năng lượng dài hạn sẽ không thể diễn ra trong một sớm một chiều do hạ tầng logistics cần thời gian tái khởi động. Đáng chú ý, ngay sau kỳ báo cáo tuần qua, cục diện địa chính trị lại bất ngờ chuyển biến phức tạp khi căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran đột ngột tái phát vào đầu tuần này. Việc hai bên liên tiếp cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và có các động thái trả đũa bằng quân sự tại vùng Vịnh đang báo hiệu thị trường dầu mỏ thế giới sẽ sớm chấm dứt chuỗi ngày lao dốc, đối mặt với những đợt sóng gió mới và đẩy giá năng lượng vào một chu kỳ biến động khó lường tiếp theo.