Vụ tạm giữ 80kg xác ve sầu khiến dư luận dậy sóng: Khi mặt hàng "dân dã" chạm luật pháp

Luồng ý kiến trái chiều: "Luật" có xa rời "Đời"?

Toàn bộ số hàng hóa được lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn chuyển về trụ sở để xử lý theo quy định của pháp luật.

Phần đông cư dân mạng tỏ ra ngỡ ngàng trước vụ việc. Tài khoản MinhHoang9x bình luận: "Xác ve sầu là thứ trẻ con nông thôn vẫn hay đi nhặt, gom lại bán cho đại lý Đông y. Bây giờ bảo người dân hay nhà xe xuất trình hóa đơn đỏ thì lấy đâu ra? Chẳng lẽ con ve sầu cũng phải có chứng minh thư?".

Đồng quan điểm, nhiều ý kiến cho rằng việc tạm giữ này có phần "máy móc" đối với các mặt hàng tận thu tự nhiên. Tuy nhiên, ở góc nhìn ngược lại, các nhà quản lý và giới chuyên môn lại đưa ra những cảnh báo sắc lạnh.

Chia sẻ về vấn đề này, Lương y Vũ Quốc Trung (Hội Đông y Việt Nam) nhấn mạnh: "Thuyền thoái là một vị thuốc quý trong Đông y, có tác dụng tán phong nhiệt, giải kinh. Tuy nhiên, vì là dược liệu dùng trực tiếp cho con người, nếu không kiểm soát được nguồn gốc, quy trình sấy khô, bảo quản thì nguy cơ nấm mốc, nhiễm độc hóa chất bảo quản là rất cao. Việc kiểm soát giấy tờ không phải là làm khó, mà là bảo vệ sức khỏe người dùng cuối cùng".

Dưới góc độ pháp lý, đại diện cơ quan chức năng khẳng định: 80kg xác ve sầu không phải là con số nhỏ. Để có được khối lượng này, cần hàng triệu con ve lột xác. Khi vận chuyển quy mô lớn nhằm mục đích thương mại, sản phẩm này buộc phải có bản kê thu mua và xác nhận của địa phương theo quy định. Nếu không có "khai sinh", lô hàng này rất dễ là hàng nhập lậu qua biên giới, trà trộn vào các cơ sở thuốc đông y kém chất lượng.

Bài học cho nhà xe và chủ hàng

Đại diện Đội Quản lý thị trường số 1 tỉnh Lạng Sơn cho biết, dưới góc độ pháp lý, xác ve sầu sấy khô được dùng trong Đông y, một loại dược liệu dùng làm thuốc. Đây không phải là mặt hàng thuộc danh mục cấm kinh doanh. Mặc dù vậy, khi lưu thông trên thị trường với số lượng lớn nhằm mục đích thương mại, xuất khẩu hoặc cung ứng cho các cơ sở sản xuất dược liệu, hàng hóa bắt buộc phải đi kèm đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

Nhiều tài khoản mạng xã hội cảnh báo các nhà xe về việc "nhận đơn mù". “Nhận cước 200.000 đồng/bao mà đối mặt với án phạt lên đến 50 triệu đồng là bài học quá đắt cho việc thiếu hiểu biết pháp luật,” một chủ doanh nghiệp vận tải chia sẻ trên hội nhóm lái xe.

Thực tế, theo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính, chủ hàng có thể bị phạt tới 50 triệu đồng nếu không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ.

Việc lực lượng QLTT Lạng Sơn mạnh tay lần này là tín hiệu cho thấy: Thị trường dược liệu không còn là mảnh đất của sự "tùy tiện".

Vụ việc 80kg xác ve sầu đã vượt xa tầm vóc của một vụ kiểm tra hành chính. Nó là lời nhắc nhở đanh thép về việc chuẩn hóa quy trình thu mua, vận chuyển nông lâm sản. Pháp luật không cấm sự tận thu, nhưng pháp luật yêu cầu sự minh bạch để đảm bảo rằng, mỗi vị thuốc đến tay người bệnh đều phải có một "lý lịch" sạch.