Việt Nam sẽ chịu thuế tự vệ với thép phẳng tại Ấn Độ

Trước sức ép ngày càng lớn từ làn sóng nhập khẩu thép giá rẻ, Chính phủ Ấn Độ đã ra quyết định áp dụng thuế tự vệ tạm thời 12% trong vòng 200 ngày đối với năm loại sản phẩm thép phẳng, bao gồm thép cuộn cán nóng, thép tấm, thép mạ kim loại và thép mạ màu. Đây là biện pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ các nhà sản xuất trong nước trong bối cảnh thép nhập khẩu, chủ yếu từ châu Á, tăng gần gấp ba lần trong thời gian điều tra (từ tháng 10/2023 đến tháng 9/2024), từ 2,29 triệu tấn lên 6,61 triệu tấn.

Quyết định được đưa ra dựa trên khuyến nghị từ Tổng vụ Phòng vệ thương mại Ấn Độ (DGTR), với mục tiêu tạo khoảng đệm cho ngành thép nội địa trước áp lực từ nguồn cung dư thừa ở khu vực châu Á. Theo đó, thuế sẽ áp dụng đối với hàng nhập khẩu có giá dưới mức sàn CIF từ 675 USD/tấn đến 964 USD/tấn – mức giá được cho là thấp hơn chi phí sản xuất trong nước, dẫn đến nguy cơ phá giá thị trường.

Việt Nam sẽ chịu thuế tự vệ với thép phẳng tại Ấn Độ

Tuy nhiên, chính sách này cũng vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ khối doanh nghiệp sử dụng thép, đặc biệt là các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME), vốn lo ngại giá nguyên liệu tăng đột biến sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng lực cạnh tranh quốc tế. Liên đoàn các tổ chức xuất khẩu Ấn Độ (FIEO) cảnh báo, giá thép trong nước có thể tăng thêm 60-70 USD/tấn, gây khó khăn cho ngành xuất khẩu kỹ thuật vốn đã chịu ảnh hưởng bởi thuế thép 25% từ Mỹ.

Với sản lượng xuất khẩu đạt 750.000 tấn trong năm 2024, chiếm 6% tổng lượng nhập khẩu của Ấn Độ, Việt Nam nằm trong danh sách các nước không được miễn trừ thuế tự vệ do thị phần vượt quá ngưỡng 3%. Điều này khiến các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là những đơn vị đang duy trì thị phần ổn định tại thị trường Ấn Độ, đứng trước nguy cơ sụt giảm đơn hàng và gia tăng chi phí.

Trong bối cảnh này, Cục Phòng vệ thương mại Việt Nam đã khuyến nghị các hiệp hội ngành thép và doanh nghiệp xuất khẩu cần nghiên cứu kỹ kết luận sơ bộ từ phía DGTR, đặc biệt là phạm vi sản phẩm bị điều tra và các luận điểm bảo vệ lợi ích ngành nội địa của Ấn Độ.

Về dài hạn, các doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đồng thời nâng cao giá trị gia tăng thông qua đầu tư công nghệ, cải tiến sản phẩm và đảm bảo tiêu chuẩn quốc tế. Việc thích ứng nhanh với các rào cản kỹ thuật và chính sách bảo hộ tại các thị trường trọng điểm sẽ là yếu tố sống còn để duy trì năng lực cạnh tranh.

Biện pháp thuế tự vệ của Ấn Độ không chỉ là tín hiệu bảo hộ mạnh mẽ mà còn là lời cảnh tỉnh cho các quốc gia xuất khẩu như Việt Nam về tính dễ tổn thương của thị trường phụ thuộc, cũng như tầm quan trọng của phản ứng chính sách linh hoạt và chiến lược phát triển bền vững. Trong môi trường thương mại toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng, năng lực phản ứng nhanh và thích ứng thông minh sẽ là chìa khóa để ngành thép Việt Nam duy trì vị thế và phát triển dài hạn.