Việt Nam - Ireland thúc đẩy hợp tác chuyển đổi hệ thống nông nghiệp và thực phẩm bền vững

Đây là bước nối tiếp quan trọng trong Quan hệ Đối tác Nông nghiệp và Thực phẩm Việt Nam - Ireland, hướng tới mục tiêu chung là xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm minh bạch, có trách nhiệm và bền vững, phù hợp với các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDG) của Liên hợp quốc đến năm 2030.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho rằng bối cảnh toàn cầu hiện nay đặt ra nhiều thách thức mang tính hệ thống như khủng hoảng khí hậu, thiên tai, biến động kinh tế - chính trị và sức ép đảm bảo an ninh lương thực cho dân số thế giới dự kiến đạt 10 tỷ người vào năm 2050. Do đó, nông nghiệp toàn cầu phải thay đổi phương thức sản xuất, phân phối và tiêu dùng theo hướng chuyển từ tăng sản lượng sang tăng giá trị, hiệu quả và tính bền vững.

Việt Nam - Ireland thúc đẩy hợp tác chuyển đổi hệ thống nông nghiệp và thực phẩm bền vững.

Theo ông Tuấn, mô hình nông nghiệp Ireland có nhiều yếu tố đáng để Việt Nam tham khảo, trong đó nổi bật là ba đặc điểm: cách tiếp cận hệ thống toàn diện; liên kết đa tác nhân giữa Nhà nước, doanh nghiệp, nông dân và các viện nghiên cứu; cùng cơ chế đo lường, đánh giá minh bạch dựa trên bằng chứng thực tiễn. Một minh chứng điển hình là chương trình Origin Green – sáng kiến quốc gia về chứng nhận bền vững do Hội đồng thực phẩm Bord Bia triển khai, với sự tham gia của hơn 55.000 nông trại và 300 doanh nghiệp.

Nhờ những chính sách đó, dù chỉ có hơn 5 triệu dân, Ireland vẫn xuất khẩu thực phẩm tới hơn 180 quốc gia, với giá trị hơn 18 tỷ euro mỗi năm, đồng thời duy trì các tiêu chuẩn môi trường và phúc lợi động vật hàng đầu châu Âu.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam khẳng định, nông nghiệp vẫn là trụ cột kinh tế của đất nước, bảo đảm sinh kế cho hơn 60% dân số và đóng góp khoảng 12% GDP. Việt Nam đang triển khai hàng loạt chính sách trọng điểm như Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021-2030, Kế hoạch hành động quốc gia về chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm đến năm 2030, cùng Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với cam kết Net Zero 2050.

Đại sứ Ireland tại Việt Nam, bà Deirdre Ní Fhallúinn, bày tỏ niềm tự hào khi Ireland là đối tác tin cậy của Việt Nam trong nỗ lực ứng phó các thách thức toàn cầu về nông nghiệp và lương thực. Bà cho biết, Ireland hiện đứng thứ hai thế giới về Chỉ số An ninh Lương thực Toàn cầu năm 2023, với 90% sản phẩm thịt và sữa được xuất khẩu, cùng uy tín lâu năm về sản xuất thực phẩm chất lượng cao, an toàn và bền vững. Các giá trị này được thể hiện rõ qua chương trình Origin Green và chiến lược “Tầm nhìn Lương thực, Thực phẩm 2030”.

Theo bà Fhallúinn, Việt Nam và Ireland có nhiều điểm tương đồng trong định hướng phát triển, khi cùng hướng tới hệ thống thực phẩm minh bạch, có trách nhiệm và bền vững. Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác trong khuôn khổ Quan hệ Đối tác Nông nghiệp và Thực phẩm Ireland - Việt Nam, qua đó kết nối các cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức xã hội và khu vực tư nhân, nhằm hỗ trợ Việt Nam triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm minh bạch và bền vững đến năm 2030.

Chia sẻ về quá trình triển khai kế hoạch, ông Trần Văn Thể, Chuyên gia kỹ thuật cao cấp của FST-P, cho biết Việt Nam đang chuyển đổi mạnh mẽ từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, chú trọng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững theo chuỗi giá trị và hội nhập quốc tế.

Trong thời gian tới, hai bên sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ để hỗ trợ Ban chỉ đạo, nhóm kỹ thuật và Văn phòng điều phối FST-NAP; tổ chức các đối thoại song phương, tham gia các diễn đàn khu vực và quốc tế; đồng thời tăng cường hợp tác kỹ thuật, tổng kết mô hình thành công, kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường và thí điểm các kế hoạch hành động cấp tỉnh.

Hợp tác Việt Nam - Ireland cũng sẽ tập trung vào đào tạo, nâng cao chất lượng nhân lực và chuyển giao mô hình nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc theo tiêu chuẩn EU, góp phần giảm lãng phí, phát thải và hướng tới nền nông nghiệp phát triển xanh, hiện đại và bền vững.

Sự kiện lần này đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Ireland, mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng, góp phần hiện thực hóa các cam kết toàn cầu về chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm đến năm 2030.