Vì sao EU yêu cầu Meta mở WhatsApp miễn phí cho các chatbot AI đối thủ?

Theo thông báo ngày 9/6 của Ủy ban châu Âu (EC), Meta phải thực hiện yêu cầu này trong vòng 5 ngày làm việc. Quyền truy cập dành cho các đối thủ cạnh tranh sẽ được duy trì cho đến khi cuộc điều tra chống độc quyền của EU kết thúc.

Biện pháp trên được đưa ra sau khi EU khởi động cuộc điều tra từ tháng 12 năm ngoái nhằm xem xét chính sách hạn chế quyền tiếp cận WhatsApp của các nhà phát triển AI bên ngoài hệ sinh thái Meta AI.

Vì sao EU yêu cầu Meta mở WhatsApp miễn phí cho các chatbot AI đối thủ?

Bà Teresa Ribera, Ủy viên phụ trách chống độc quyền của EU, cho biết quyết định này nhằm ngăn chặn nguy cơ gây ra những tổn hại nghiêm trọng và khó khắc phục đối với môi trường cạnh tranh trong lĩnh vực AI đang phát triển nhanh chóng.

Trước đó, hồi tháng 2, EU từng cảnh báo Meta có thể phải đối mặt với các biện pháp tạm thời nếu không mở quyền truy cập WhatsApp cho các chatbot AI đối thủ. Đến sau đó, Meta đã triển khai cơ chế thu phí truy cập đối với các nhà cung cấp AI bên ngoài.

Tuy nhiên, EC cho rằng giải pháp này không đáp ứng yêu cầu cạnh tranh công bằng và đã bác bỏ vào tháng 4. Theo cơ quan quản lý châu Âu, mục tiêu là đưa điều kiện tiếp cận WhatsApp của các trợ lý AI bên thứ ba trở lại tương tự giai đoạn trước tháng 10/2025, thời điểm Meta bị cho là đã hạn chế đáng kể khả năng tiếp cận của các đối thủ.

EC nhấn mạnh rằng các cuộc điều tra chống độc quyền thường kéo dài nhiều năm. Nếu chỉ chờ đến khi có kết luận cuối cùng mới áp dụng chế tài, những thiệt hại đối với thị trường có thể đã xảy ra và khó có khả năng khắc phục.

Theo quy định của EU, nếu Meta cố ý hoặc vô ý không tuân thủ các biện pháp tạm thời, công ty có thể bị phạt tới 10% tổng doanh thu toàn cầu của năm tài chính trước đó. Hiện EU chưa công bố thời điểm hoàn tất cuộc điều tra. Đây là diễn biến mới nhất trong chuỗi động thái siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ lớn của châu Âu. Trước đó, vào tháng 4, EU cho rằng Meta chưa đáp ứng đầy đủ các quy định về nội dung số khi không ngăn chặn hiệu quả người dùng dưới 13 tuổi truy cập Facebook và Instagram.

Các cơ quan quản lý châu Âu cũng đang xem xét các vấn đề liên quan đến việc bảo vệ sức khỏe thể chất, tinh thần của người dùng và những yếu tố bị cho là có thể gây nghiện trên Facebook và Instagram. Năm 2025, Meta từng bị EU phạt 200 triệu euro theo Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) do các vi phạm liên quan đến cạnh tranh trực tuyến. Tập đoàn này hiện đã kháng cáo quyết định xử phạt.

Giới quan sát cho rằng cuộc điều tra đối với WhatsApp không chỉ tác động đến Meta mà còn có thể trở thành tiền lệ quan trọng đối với cách các nền tảng công nghệ lớn quản lý quyền truy cập của các dịch vụ AI bên thứ ba trong tương lai.