 |
| VCCI thúc đẩy hình thành 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030. |
Trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân ngày càng được xác định là động lực quan trọng của nền kinh tế, việc xây dựng lực lượng doanh nghiệp có quy mô, năng lực và khả năng cạnh tranh quốc tế được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt trên thị trường toàn cầu.
Đó cũng là mục tiêu của Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 631/QĐ-TTg ngày 6/4/2026.
Theo Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hoàng Quang Phòng, Việt Nam hiện có khoảng 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp gần 60% GDP, khoảng 98% tổng kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho khoảng 85% lực lượng lao động. Nhiều doanh nghiệp đã từng bước xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp vẫn có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo và khả năng cạnh tranh còn hạn chế. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng, cạnh tranh thương mại và các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe, doanh nghiệp Việt cần được tiếp sức để nâng cao năng lực công nghệ, quản trị và phát triển bền vững.
Theo ông Hoàng Quang Phòng, Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong được thiết kế theo hướng tập trung nguồn lực cho các doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng cao, thay vì triển khai các chính sách hỗ trợ dàn trải. Mục tiêu đến năm 2030 là hình thành 1.000 doanh nghiệp tiên phong, trong đó có ít nhất 200 doanh nghiệp tăng trưởng nhanh, 20 doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và tối thiểu 15% là doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.
Để được lựa chọn tham gia chương trình, doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chí về năng lực tài chính, đổi mới sáng tạo và quản trị bền vững.
Về tài chính, doanh nghiệp phải có tối thiểu 3 năm hoạt động liên tục, tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, có kết quả kinh doanh khả quan hoặc đang trong quá trình đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ.
Đối với đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp cần dành bình quân tối thiểu 3% doanh thu cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), sở hữu bằng sáng chế, quyền sở hữu công nghiệp hoặc giải pháp hữu ích, đồng thời làm chủ công nghệ lõi và có sản phẩm xuất khẩu hoặc thay thế hàng nhập khẩu.
Ở khía cạnh quản trị, doanh nghiệp được yêu cầu áp dụng các tiêu chuẩn quản lý tiên tiến, hướng tới phát triển bền vững như ESG, ISO 14001, ISO 45001, ISO 50001, ISO 26000 hoặc các chứng nhận chuyên ngành như GMP, HACCP, GlobalGAP.
Để đồng hành cùng doanh nghiệp, chương trình triển khai sáu nhóm chính sách hỗ trợ trọng tâm, bao gồm: hỗ trợ thủ tục đầu tư, hải quan và niêm yết chứng khoán; hỗ trợ thử nghiệm, kiểm định và mua sắm công; hỗ trợ tài chính, tín dụng; hỗ trợ nghiên cứu, phát triển, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; nâng cao năng lực quản trị; xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính đang hoàn thiện thông tư hướng dẫn cơ chế tiếp cận tín dụng dành cho doanh nghiệp tiên phong. Theo định hướng này, doanh nghiệp có thể được xem xét cấp tín dụng trên cơ sở tài sản hình thành trong tương lai hoặc các tài sản vô hình như bằng sáng chế, dữ liệu và dòng tiền, thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp truyền thống. Cơ chế mới được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa phát triển cho các doanh nghiệp công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng đang xây dựng Chương trình đào tạo 10.000 CEO đến năm 2030 nhằm nâng cao năng lực quản trị cho đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp thông qua hình thức đào tạo trực tiếp kết hợp nền tảng số.
Theo các chuyên gia, việc hình thành đội ngũ 1.000 doanh nghiệp tiên phong không chỉ tạo ra những doanh nghiệp đầu tàu có sức cạnh tranh quốc tế, mà còn góp phần lan tỏa kinh nghiệm quản trị, đổi mới sáng tạo và kết nối thị trường tới cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của nền kinh tế.
