Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng, Cục Cảnh sát giao thông và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), phản ánh thực trạng thiếu hụt nguồn nhân lực lái xe hạng nặng và đề xuất nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho ngành vận tải.
Theo ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam, từ đầu năm 2025 đến nay, tình trạng thiếu lái xe đối với các phương tiện đầu kéo, xe kéo rơ-moóc, sơ mi rơ-moóc (CE) và xe chở khách trên 30 chỗ, xe giường nằm diễn ra ngày càng nghiêm trọng.
Hiện có khoảng 25-30% số xe đầu kéo phải nằm bãi do không tuyển được lái xe, trong khi các doanh nghiệp vận tải hành khách cũng gặp rất nhiều khó khăn trong việc tuyển dụng tài xế có giấy phép lái xe hạng D.
 |
| Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng lái xe hạng nặng |
Theo Hiệp hội, một trong những nguyên nhân chính là số lượng người đăng ký học và sát hạch nâng hạng giấy phép lái xe từ hạng C lên CE và từ D1, D2 lên D giảm mạnh trong thời gian qua.
Bên cạnh đó, quy định mới về tiêu chuẩn sân tập, sân sát hạch và kích thước một số bài thi khiến nhiều cơ sở đào tạo không đáp ứng điều kiện, buộc phải dừng đào tạo các hạng xe lớn hoặc chuyển xuống đào tạo hạng thấp hơn.
Thực tế cho thấy, nếu trước đây TP. Hồ Chí Minh có 7 cơ sở đào tạo giấy phép lái xe hạng CE thì hiện chỉ còn 1 cơ sở đủ điều kiện hoạt động, trong khi Hà Nội hiện không còn cơ sở đào tạo hạng CE.
Ngoài khó khăn trong đào tạo, Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam cũng cho rằng việc tổ chức giao thông tại nhiều địa phương còn thiếu đồng bộ, từ hệ thống biển báo, vạch sơn đến phương án phân làn, khiến người lái xe dễ vi phạm, bị xử phạt với mức cao, làm giảm sức hút của nghề lái xe.
Đáng chú ý, theo ông Nguyễn Văn Quyền, các quy định hiện hành về điều kiện nâng hạng giấy phép lái xe cũng chưa phù hợp với thực tiễn.
Cụ thể, người đủ 18 tuổi được cấp giấy phép lái xe hạng C1 nhưng phải chờ đến 21 tuổi mới đủ điều kiện nâng lên hạng C, sau đó tiếp tục có thời gian hành nghề mới được học nâng lên hạng CE. Đối với lái xe khách, người lái phải trải qua nhiều cấp hạng và chỉ được cấp giấy phép lái xe hạng D khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Trong khi đó, giấy phép lái xe hạng D chỉ có giá trị đến 57 tuổi đối với nam và 55 tuổi đối với nữ, khiến nhiều lái xe có kinh nghiệm vẫn còn đủ sức khỏe phải dừng hành nghề trước tuổi nghỉ hưu, gây lãng phí nguồn nhân lực chất lượng cao.
Theo đánh giá của Hiệp hội, lực lượng lái xe hạng CE và hạng D hiện đang có xu hướng già hóa, với độ tuổi trung bình tại nhiều doanh nghiệp từ 45-50 tuổi. Nếu không sớm có lực lượng kế cận, trong 3-5 năm tới ngành vận tải đường bộ có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lái xe hạng nặng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận tải hàng hóa, vận tải hành khách, làm gia tăng chi phí logistics và tiềm ẩn nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.
Trước thực trạng trên, Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ và Quốc hội xem xét sửa đổi một số quy định liên quan đến đào tạo, sát hạch và nâng hạng giấy phép lái xe nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn nhân lực.
Đồng thời, Hiệp hội đề nghị rà soát, điều chỉnh những bất cập trong tổ chức giao thông trên hệ thống đường bộ; bổ sung chính sách phát triển nguồn nhân lực lái xe hạng CE và hạng D vào Đề án "Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, định hướng đến năm 2050" do Bộ Xây dựng chủ trì xây dựng.
Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng đề xuất Bộ Xây dựng phối hợp với Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam tổ chức hội thảo, đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp vận tải trên cả nước để đánh giá toàn diện tình trạng thiếu hụt lái xe, qua đó xây dựng các giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm nguồn nhân lực cho ngành vận tải trong giai đoạn tới.
