VASEP kỳ vọng xuất khẩu thủy sản 2025 lập lại "mốc lịch sử" 11 tỷ USD

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đặt kỳ vọng lớn vào năm 2025, với mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu thủy sản trở lại mốc 11 tỷ USD đã đạt được vào năm 2022. Điều này phản ánh sự lạc quan dựa trên nền tảng những thành tựu đạt được trong năm 2024, khi ngành thủy sản dù đối mặt với nhiều khó khăn vẫn cán mốc 10 tỷ USD. Những thách thức trong năm qua, từ việc thiếu hụt nguồn nguyên liệu, nhu cầu thị trường suy giảm, cạnh tranh khốc liệt, cho đến các rào cản thương mại, đã tạo nên động lực để ngành chuẩn bị tốt hơn cho giai đoạn tiếp theo.

Ngành nuôi trồng thủy sản ngày càng nâng cao giá trị.

VASEP nhận định năm 2025 mang đến nhiều cơ hội thuận lợi. Kinh tế toàn cầu, đặc biệt tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, Trung Quốc, EU và Nhật Bản, đã ghi nhận sự phục hồi tích cực trong năm 2024. Mặc dù mức độ tăng trưởng không đồng đều giữa các quốc gia, nhu cầu đối với thủy sản vẫn duy trì ổn định.

Các thị trường mới nổi như châu Phi, Đông Nam Á và Trung Đông cũng đang mở ra nhiều triển vọng cho các sản phẩm chất lượng cao của Việt Nam. Đồng thời, Việt Nam tiếp tục tận dụng lợi thế từ 16 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký và 3 hiệp định đang trong quá trình đàm phán, đặc biệt là EVFTA và CPTPP. Những hiệp định này không chỉ giảm thuế xuất khẩu mà còn tăng cường khả năng tiếp cận thị trường và nâng cao sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Xu hướng toàn cầu đang chuyển dịch sang xuất khẩu sản phẩm gia tăng giá trị, điều này vừa là thách thức vừa là cơ hội cho ngành thủy sản Việt Nam. Chiến lược tập trung vào sản xuất các sản phẩm gia tăng và tận dụng phụ phẩm từ thủy sản không chỉ giúp nâng cao giá trị mà còn góp phần thực hiện kinh tế tuần hoàn, giảm tác động đến môi trường.

Bên cạnh đó, chính sách thuế mới của Mỹ, nếu được triển khai, có thể tạo thêm lợi thế. Trong trường hợp Mỹ tăng thuế với thủy sản từ các đối thủ lớn như Trung Quốc, các sản phẩm của Việt Nam có thể trở thành lựa chọn thay thế nhờ vào chất lượng vượt trội và giá cả cạnh tranh.

VASEP kỳ vọng xuất khẩu thủy sản 2025 lập lại "mốc lịch sử" 11 tỷ USD

Tuy nhiên, ngành thủy sản vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức đáng kể. Biến đổi khí hậu được xem là một mối đe dọa lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn lợi thủy sản, đặc biệt là lĩnh vực nuôi trồng. Tình trạng nước biển dâng, nhiệt độ thay đổi và ô nhiễm nguồn nước không chỉ gây khó khăn trong sản xuất nguyên liệu mà còn làm tăng nguy cơ dịch bệnh, khiến nguồn cung giảm và chất lượng sản phẩm bị ảnh hưởng. Ngoài ra, cạnh tranh từ các quốc gia sản xuất thủy sản lớn như Ấn Độ, Thái Lan, Trung Quốc và Ecuador đang ngày càng gia tăng, với nỗ lực cải thiện cả sản lượng lẫn chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh áp lực lên thủy sản Việt Nam cả về giá cả lẫn thị phần.

Không chỉ vậy, chi phí sản xuất tăng cao do giá thức ăn chăn nuôi, nhiên liệu và vận chuyển leo thang cũng là một rào cản lớn, khiến sản phẩm của Việt Nam kém cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Thêm vào đó, các rào cản thương mại như thẻ vàng IUU, các biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và các quy định khắt khe về chất lượng và môi trường có thể làm tăng chi phí xuất khẩu, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Cùng với đó, những biến động địa chính trị và chiến tranh thương mại, đặc biệt giữa Mỹ và Trung Quốc, tiếp tục gây ra những xáo trộn trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tác động đến giá cả nguyên liệu đầu vào và chi phí vận chuyển, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị xuất khẩu và năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản.

VASEP nhấn mạnh rằng, để hiện thực hóa mục tiêu 11 tỷ USD vào năm 2025, ngành thủy sản cần đẩy mạnh các giải pháp nâng cao giá trị gia tăng, tối ưu hóa sản xuất, và tận dụng tốt các lợi thế từ các hiệp định thương mại. Bên cạnh đó, việc ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu, gia tăng năng lực cạnh tranh, và giảm thiểu tác động từ các rào cản thương mại sẽ là yếu tố then chốt để giữ vững vị thế của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.