Thứ năm 19/11/2026 08:41
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Tuyên ngôn Độc lập 1945: Gắn kết quyền con người với quyền dân tộc, tư tưởng mang tầm vóc thời đại

Tuyên ngôn Độc lập 2/9/1945 không chỉ chấm dứt ách đô hộ thực dân mà còn đặt nền móng tư tưởng về sự thống nhất giữa quyền con người và quyền dân tộc ở Việt Nam.
 Ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ảnh tư liệu

Tuyên ngôn Độc lập 1945: Gắn kết quyền con người với quyền dân tộc, tư tưởng mang tầm vóc thời đại

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng tuyên bố trước toàn thể quốc dân và thế giới về sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Bản Tuyên ngôn Độc lập không chỉ chấm dứt vĩnh viễn ách thống trị của thực dân, phong kiến, mà còn khẳng định một tư tưởng có tính đột phá và mang giá trị thời đại: quyền con người không thể tách rời quyền dân tộc. Trong lời mở đầu của bản Tuyên ngôn, Chủ tịch Hồ Chí Minh trích dẫn tư tưởng nhân quyền tiến bộ của Mỹ và Pháp, nhưng nhanh chóng khẳng định một lập luận cốt lõi: Tự do cá nhân chỉ có ý nghĩa thực sự khi dân tộc được độc lập, và ngược lại, độc lập dân tộc sẽ không trọn vẹn nếu người dân không có quyền tự do, hạnh phúc. Tư tưởng ấy phản ánh sự thống nhất biện chứng, gắn bó hữu cơ giữa hai khái niệm tưởng chừng độc lập – quyền con người và quyền dân tộc – thành một chân lý mới: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.

Tuyên ngôn Độc lập 1945: Gắn kết quyền con người với quyền dân tộc, tư tưởng mang tầm vóc thời đại

Tại hội thảo khoa học “Tuyên ngôn Độc lập - Văn kiện lịch sử mở đầu kỷ nguyên độc lập, tự do, hạnh phúc của dân tộc Việt Nam”, các chuyên gia và nhà nghiên cứu như TS. Vũ Mạnh Hà - Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, TS. Hoàng Diệu Thảo - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, PGS.TS Hoàng Thị Lan - Viện Trưởng Viện Dân tộc và Tôn giáo, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, TS. Nguyễn Thị Mai Chi - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh … đều đồng thuận rằng bản Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một dấu ấn lớn về nhận thức nhân quyền trong lịch sử nhân loại. Tư tưởng nhân quyền trong Tuyên ngôn đã “đi trước” thời đại, bởi đến tận năm 1948, Liên Hợp Quốc mới thông qua Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền. Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ nhìn nhận quyền con người dưới góc độ cá nhân mà còn dưới lăng kính cộng đồng và dân tộc. Theo Người, quyền dân tộc tự quyết – quyền được lựa chọn con đường phát triển độc lập – chính là một nội dung cốt lõi của quyền con người. Khi một dân tộc bị áp bức, bị tước quyền làm chủ, thì mọi quyền cá nhân cũng sẽ bị xâm phạm. Vì vậy, hành trình đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân Việt Nam cũng chính là hành trình hiện thực hóa các quyền cơ bản nhất của con người – quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc. Giải phóng dân tộc cũng là giải phóng con người. Và sự nghiệp ấy chỉ có ý nghĩa khi nhân dân thật sự được ấm no, tự do, hạnh phúc.

Tuyên ngôn độc lập phản ánh tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về sự gắn kết giữa quyền dân tộc và quyền con người, giữa độc lập dân tộc và tự do cá nhân. Bởi trong tư tưởng Hồ Chí Minh, người dân không thể có tự do thực sự nếu dân tộc bị đô hộ và cũng không thể nói đến độc lập đúng nghĩa nếu người dân không được sống trong hạnh phúc và quyền tự chủ. Có thể nói, bằng việc trích dẫn những bản tuyên ngôn đã đi vào lịch sử thế giới, phần mở đầu của Tuyên ngôn Độc lập đã đặt nền móng vững chắc cho tư tưởng “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.

TS. Vũ Mạnh Hà, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh

Trong bản Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vấn đề quyền con người và quyền dân tộc gắn liền với nhau một cách mật thiết. Quyền con người không chỉ là quyền của cá nhân mà còn là quyền tự quyết của mỗi dân tộc. Hai loại quyền này thống nhất và làm tiền đề cho nhau. Sự thống nhất thể hiện ở tính biện chứng, không có quyền con người duy nhất nằm ngoài dân tộc và cũng không có quyền dân tộc tách rời quyền con người, không xuất phát từ con người. Vì vậy, đấu tranh bảo vệ quyền dân tộc cũng đồng thời đấu tranh cho quyền con người, và đấu tranh cho quyền con người cũng là để bảo vệ và xác lập chủ quyền dân tộc.

Bản Tuyên ngôn Độc lập ra đời ngày 2/9/1945 thì đến ngày 10/12/1948, Đại hội đồng Liên hợp quốc mới thông qua Tuyên ngôn về quyền con người. Có thể nói, tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người đã “đi trước nhận thức chung của cộng đồng quốc tế”.

TS Hoàng Diệu Thảo, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

“Đấu tranh cho quyền con người không chỉ có đấu tranh cho quyền cá nhân con người mà còn đấu tranh cho quyền dân tộc. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, quyền cơ bản của cá nhân con người thống nhất hoàn toàn với quyền cơ bản của dân tộc, cho nên đấu tranh cho quyền cá nhân con người phải đảm bảo bảo vệ quyền độc lập, quyền tự quyết của dân tộc. Quyền cá nhân con người chỉ thật sự được bảo vệ, khi quyền dân tộc được đảm bảo, dân tộc có độc lập thì dân quyền mới tự do và dân sinh mới hạnh phúc”.

TS Nguyễn Thị Mai Chi, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Qua Tuyên ngôn Độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nâng “quyền con người” thành “quyền dân tộc” và nội dung ấy đã trở thành chân lý của thời đại. Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh có tầm nhìn vượt thời đại, thể hiện rõ quyền con người trong mối quan hệ biện chứng hữu cơ với độc lập dân tộc.

PGS, TS Hoàng Thị Lan, Viện Trưởng Viện Dân tộc và Tôn giáo, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Từ Tuyên ngôn Độc lập đến chiến lược phát triển con người – Tiếp nối và cụ thể hóa tư tưởng Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới

Tuyên ngôn Độc lập 1945: Gắn kết quyền con người với quyền dân tộc, tư tưởng mang tầm vóc thời đại

80 năm kể từ ngày Tuyên ngôn Độc lập ra đời, tư tưởng nhân quyền và quyền dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ được khẳng định bằng hành động cách mạng, mà còn được Đảng và Nhà nước kế thừa, cụ thể hóa thành chiến lược phát triển con người trong bối cảnh mới – hội nhập, toàn cầu hóa và chuyển đổi số.

Theo TS. Hoàng Diệu Thảo, trong suốt tiến trình đổi mới và phát triển, đặc biệt từ sau năm 1986, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách nhằm bảo đảm quyền con người và quyền công dân. Các quyền cơ bản như quyền sống, quyền tự do, quyền học tập, quyền phát triển, quyền tham gia quản lý xã hội... ngày càng được mở rộng, thể hiện rõ vai trò trung tâm của con người trong mọi chiến lược phát triển. Việt Nam đã chủ động và tích cực hội nhập quốc tế về nhân quyền, trở thành thành viên có trách nhiệm của nhiều tổ chức quốc tế như Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (2020–2021), Hội đồng Nhân quyền (2023–2025)... Qua đó, Việt Nam không chỉ bảo vệ quyền con người cho công dân mình, mà còn đóng góp vào sự tiến bộ chung của nhân loại.

Tuyên ngôn Độc lập 1945: Gắn kết quyền con người với quyền dân tộc, tư tưởng mang tầm vóc thời đại

Tư tưởng “quyền con người gắn liền với quyền dân tộc” được Đảng ta nâng tầm thành chiến lược phát triển con người toàn diện.

PGS.TS Phạm Duy Đức - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng, còn chiến lược hiện nay là sự kế thừa, phát triển và hiện thực hóa tư tưởng ấy trong bối cảnh mới. Đảng xác định rõ con người là mục tiêu và động lực của sự phát triển, trong đó phát triển giáo dục, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, giảm nghèo đa chiều, bảo đảm an sinh xã hội là những trụ cột chính.

Đặc biệt, Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã nêu rõ yêu cầu khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, khát vọng phát triển đất nước hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc. Chiến lược phát triển con người hôm nay không dừng lại ở việc đảm bảo quyền tối thiểu, mà hướng tới quyền phát triển bền vững, công bằng và sáng tạo. Đồng thời, việc tuyên truyền sâu rộng giá trị Tuyên ngôn Độc lập, gắn quyền con người với trách nhiệm công dân, cũng được xác định là nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn phát triển mới".

Với quyết tâm chính trị cao, sự đồng thuận của toàn xã hội và các giải pháp đồng bộ, Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa khát vọng xây dựng một quốc gia hùng cường, thịnh vượng và nhân văn, nơi mỗi người dân đều được bảo đảm quyền làm người – đúng như tinh thần bất diệt của Tuyên ngôn Độc lập: “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng…”.

Tin bài khác
Việt Nam – Azerbaijan thúc đẩy hợp tác thực chất sau khi nâng cấp quan hệ

Việt Nam – Azerbaijan thúc đẩy hợp tác thực chất sau khi nâng cấp quan hệ

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev từ ngày 19–21/11/2026 diễn ra trong bối cảnh hai nước vừa thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược. Đây là dịp quan trọng để cụ thể hóa các cam kết cấp cao, mở rộng hợp tác kinh tế và khai thác thế mạnh bổ trợ giữa hai nền kinh tế.
Chính phủ tập trung hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), tháo gỡ vướng mắc chính sách

Chính phủ tập trung hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), tháo gỡ vướng mắc chính sách

Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) sau tiếp thu, chỉnh lý còn 13 chương, 130 điều, tập trung hoàn thiện các chính sách về nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội, sở hữu nhà ở của người nước ngoài và quản lý chung cư. Chính phủ cam kết rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng hồ sơ trước khi trình Quốc hội thông qua.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình

Nhân dịp tham dự Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, trưa 17/11, tại Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn Việt Nam dự AIPA-47 tại Philippines

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn Việt Nam dự AIPA-47 tại Philippines

Tham dự Đại hội đồng Liên Nghị viện ASEAN lần thứ 47 tại Manila từ ngày 17 đến 18/11, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp tục khẳng định cam kết của Việt Nam trong thúc đẩy đoàn kết, đồng thuận và tăng cường vai trò của ngoại giao nghị viện đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân dự APEC 2026

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân dự APEC 2026

Nhận lời mời của lãnh đạo Trung Quốc, ngày 17/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến, đồng thời tiến hành các hoạt động song phương tại Trung Quốc.
Thủ tướng Lê Minh Hưng thúc đẩy hợp tác với 6 quốc gia bên lề Hội nghị ASEAN 49

Thủ tướng Lê Minh Hưng thúc đẩy hợp tác với 6 quốc gia bên lề Hội nghị ASEAN 49

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Manila (Philippines), ngày 15/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã gặp gỡ, trao đổi với lãnh đạo Brazil, Canada, Lào, Philippines, Singapore và Australia, tập trung thúc đẩy hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mở rộng không gian hợp tác kinh tế số, công nghệ trong Cộng đồng Pháp ngữ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mở rộng không gian hợp tác kinh tế số, công nghệ trong Cộng đồng Pháp ngữ

Tại Diễn đàn FrancoTech 2026 ở Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất đưa khoa học, công nghệ và kinh tế số trở thành động lực phát triển mới của Cộng đồng Pháp ngữ, đồng thời thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và hợp tác phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).
Việt Nam thúc đẩy ba ưu tiên chiến lược tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 49

Việt Nam thúc đẩy ba ưu tiên chiến lược tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 49

Tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Philippines, Việt Nam tập trung thúc đẩy đoàn kết nội khối, tăng cường liên kết kinh tế và mở rộng hợp tác với các đối tác. Đây cũng là dịp để Việt Nam phát huy vai trò chủ động, đóng góp thực chất vào triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026

Từ ngày 17-20/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Tuần lễ cấp cao APEC lần thứ 33 tại Trung Quốc. Sự kiện có ý nghĩa quan trọng khi Việt Nam tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027, mở ra cơ hội thúc đẩy hợp tác kinh tế và nâng cao vị thế quốc gia trong khu vực.
Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung Luật Đo lường

Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung Luật Đo lường

Với 457/457 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, sáng 13/11, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động đo lường, tăng cường kiểm soát phương tiện đo và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Quảng Trị ký kết Thỏa thuận hợp tác với tỉnh Leningrad (Liên bang Nga)

Quảng Trị ký kết Thỏa thuận hợp tác với tỉnh Leningrad (Liên bang Nga)

Quảng Trị và tỉnh Leningrad (Liên bang Nga) ký kết Thỏa thuận hợp tác trên ba nhóm lĩnh vực trọng tâm, mở rộng cơ hội kết nối đầu tư, thương mại, khoa học - công nghệ và giao lưu văn hóa giữa hai địa phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ tại Campuchia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ tại Campuchia

Từ ngày 14-16/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 tại Phnom Penh. Chuyến công tác tiếp tục khẳng định vai trò chủ động, trách nhiệm của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác đa phương và tăng cường kết nối với cộng đồng Pháp ngữ.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn: Ngành thuế sẽ quyết liệt xử lý việc mua bán hóa đơn trái phép

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn: Ngành thuế sẽ quyết liệt xử lý việc mua bán hóa đơn trái phép

Dù hóa đơn điện tử đã được triển khai trên phạm vi toàn quốc, tình trạng mua bán hóa đơn trái phép, thành lập doanh nghiệp “ma” vẫn diễn biến phức tạp. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa nhận trách nhiệm của ngành thuế, đồng thời cho biết sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ và phối hợp với cơ quan công an để chấn chỉnh.
Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Philippines

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Philippines

Từ ngày 14-17/11, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị liên quan tại Manila (Philippines). Đây là dịp để các nhà lãnh đạo trao đổi định hướng hợp tác, củng cố đoàn kết, nâng cao năng lực tự cường và thúc đẩy vai trò trung tâm của ASEAN trước những biến động khu vực, quốc tế.
Thủ tướng Lê Minh Hưng bổ nhiệm lại hai Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước

Thủ tướng Lê Minh Hưng bổ nhiệm lại hai Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước

Hai Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng và Phạm Thanh Hà vừa được Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng bổ nhiệm lại. Các quyết định có hiệu lực từ ngày 11/11/2026, tiếp tục kiện toàn đội ngũ lãnh đạo cơ quan điều hành chính sách tiền tệ.