Tầm quan trọng của Chương trình phát triển văn hóa

Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 được đánh giá là một trong những sáng kiến quan trọng nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Việt Nam, đồng thời xây dựng một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Sự phê duyệt của Quốc hội đối với việc đầu tư 122.000 tỷ đồng không chỉ thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với phát triển văn hóa mà còn là động lực lớn cho các địa phương, tổ chức và doanh nghiệp tham gia vào các dự án văn hóa trên toàn quốc.

Tổng vốn thực hiện chương trình chia thành nhiều nguồn khác nhau, với ngân sách trung ương chiếm 63% tổng vốn đầu tư, khoảng 77.000 tỷ đồng, trong đó có 50.000 tỷ đồng dành cho vốn đầu tư phát triển và 27.000 tỷ đồng cho vốn sự nghiệp. Ngân sách địa phương chiếm 24,6% (30.250 tỷ đồng), còn lại 12,4% sẽ là nguồn vốn huy động từ các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia.

Một trong những điểm đáng chú ý của chương trình là việc phân bổ nguồn vốn một cách hợp lý và có trọng tâm, trọng điểm. Chính phủ và Quốc hội đã yêu cầu ưu tiên đầu tư vào các nhiệm vụ cấp thiết, quan trọng nhằm tạo đột phá trong bảo tồn, phát triển văn hóa. Điều này bao gồm việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và thúc đẩy phát triển con người toàn diện.

Mục tiêu của chương trình là tạo ra một nền văn hóa vững mạnh, gắn kết cộng đồng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước. Trong đó, việc xây dựng các trung tâm văn hóa tại các địa phương và khu vực nước ngoài là một trong những điểm nhấn quan trọng.

Chủ trương xây dựng Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại nước ngoài đã nhận được sự đồng thuận từ nhiều đại biểu Quốc hội. Đây là một bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy văn hóa Việt Nam ra thế giới, đồng thời củng cố quan hệ đối ngoại của đất nước. Tuy nhiên, các đại biểu cũng đã đưa ra ý kiến về việc cần có cơ chế thực hiện hợp lý để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các dự án này, tránh lãng phí.

Dòng vốn FDI và nguồn lực từ xã hội

Ngoài việc phân bổ vốn ngân sách nhà nước, chương trình còn dựa vào sự đóng góp của các nguồn vốn khác, bao gồm cả vốn FDI từ các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và nguồn lực tự nguyện từ cộng đồng. Với tỷ lệ này, Việt Nam có thể huy động được một nguồn lực lớn để thực hiện các dự án văn hóa có tầm ảnh hưởng, nhất là trong bối cảnh ngày càng có nhiều tổ chức, doanh nghiệp mong muốn đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.

Một số địa phương có nền kinh tế mạnh mẽ, đặc biệt là các địa phương phát triển công nghiệp văn hóa, sẽ đóng góp nhiều hơn vào việc thực hiện chương trình. Trong khi đó, các địa phương có điều kiện khó khăn có thể huy động nguồn lực từ người dân thông qua các hoạt động tình nguyện, đóng góp hiện vật hoặc ngày công lao động.

Dự kiến, trong năm 2025, chương trình sẽ bố trí 400 tỷ đồng, với phần lớn từ ngân sách trung ương (150 tỷ đồng). Các địa phương sẽ chịu trách nhiệm về phần còn lại. Đây là số vốn hoàn toàn nằm trong khả năng cân đối ngân sách của Nhà nước. Tuy nhiên, việc giải ngân và thực hiện các dự án cần phải được theo dõi chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục Nguyễn Đắc Vinh (Ảnh: Quochoi.vn).

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục Nguyễn Đắc Vinh cho biết, dù có một số băn khoăn về tỷ lệ đóng góp từ nguồn vốn khác (12,4%), song đây là tỷ lệ trung bình và có thể linh hoạt điều chỉnh tùy theo điều kiện kinh tế của từng địa phương. Các tỉnh, thành phố có tiềm lực kinh tế mạnh mẽ sẽ có khả năng đóng góp nhiều hơn, trong khi các địa phương khó khăn có thể huy động sức lao động và hiện vật từ cộng đồng.

Cơ hội phát triển văn hóa và ngành công nghiệp văn hóa

Chương trình không chỉ tập trung vào các hoạt động bảo tồn văn hóa truyền thống mà còn hướng tới việc phát triển các ngành công nghiệp văn hóa. Các dự án như sản xuất phim, âm nhạc, truyền thông và các hình thức nghệ thuật khác sẽ nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các nguồn vốn đầu tư.

Cùng với sự phát triển của công nghệ và các nền tảng kỹ thuật số, ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đang có cơ hội vươn ra thế giới. Các sản phẩm văn hóa như phim, âm nhạc, sách và nghệ thuật truyền thống có thể trở thành những sản phẩm xuất khẩu quan trọng, không chỉ về giá trị vật chất mà còn về mặt tinh thần, góp phần nâng cao hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.

Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 là một chiến lược dài hạn và toàn diện của Nhà nước nhằm xây dựng nền văn hóa vững mạnh và đậm đà bản sắc dân tộc. Với sự phê duyệt 122.000 tỷ đồng từ Quốc hội, Việt Nam sẽ có cơ hội lớn để phát triển các lĩnh vực văn hóa, từ bảo tồn di sản đến phát triển ngành công nghiệp văn hóa, thúc đẩy sự hội nhập và phát triển bền vững.

Việc phân bổ hợp lý nguồn vốn và huy động sự tham gia của mọi tầng lớp xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế sẽ là yếu tố quyết định sự thành công của chương trình này. Tuy nhiên, các cơ chế chính sách cần được thực thi hiệu quả để bảo đảm tính khả thi và tránh lãng phí, nhằm đạt được mục tiêu phát triển văn hóa bền vững trong tương lai.