Từ vườn mãng cầu đến nghị trường: Khát vọng nữ doanh nhân và giấc mơ chính sách

Từ trái dạt đến giấc mơ lớn

Năm 2015, gia đình bà Nhiên có 2,5 ha trồng mãng cầu. Mùa được giá thì phấn khởi, mùa dội chợ thì trái rụng đầy vườn. Những trái “dạt” – không đủ chuẩn bán tươi – thường bị bỏ đi hoặc bán rẻ như cho. “Nếu cứ vậy, người trồng sẽ mãi không thể khá lên”, bà từng trăn trở.

Ý tưởng làm trà mãng cầu bắt đầu từ những mẻ sấy thủ công, rang bằng chảo, phơi nắng trước sân nhà. Bà đem tặng hàng xóm dùng thử. Họ thích hương thơm dịu, vị ngọt thanh, dễ uống. Từ sự đón nhận ấy, bà mạnh dạn đăng ký cơ sở sản xuất năm 2017. Đến ngày 1/7/2019, Công ty TNHH Chế biến nông sản Kim Nhiên chính thức thành lập.

Chân dung bà Nguyễn Kim Nhiên, doanh nhân tích cực tham gia hoạt động sản xuất và trách nhiệm xã hội.

Sự chuyển mình không chỉ là thay đổi tên gọi. Đó là bước đi từ hộ gia đình sang mô hình doanh nghiệp bài bản, đầu tư dây chuyền bán tự động, quy trình sản xuất một chiều khép kín, cải tiến bao bì, kiểm soát chất lượng nguyên liệu sạch. Năm 2020, sản phẩm Trà Mãng Cầu Kim Nhiên được công nhận OCOP 4 sao của thành phố Cần Thơ – một cột mốc quan trọng.

Nhưng với bà Nhiên, danh hiệu không phải đích đến. “Điều tôi quan tâm là đầu ra ổn định cho bà con”, bà nói.

Chính ở thời điểm sản phẩm bắt đầu có mặt tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước, hành trình của bà Nguyễn Kim Nhiên bước sang một ý nghĩa khác. Đó không còn là câu chuyện giải quyết đầu ra cho một vùng trồng, mà là bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang tư duy thị trường hiện đại. Khi thương hiệu Kim Nhiên xuất hiện tại Hà Nội, TP.HCM,rồi xuất khẩu tại Mỹ, Lào, Hàn Quốc và một số thị trường khó tính…; bà hiểu rằng mình không chỉ đang bán một sản phẩm, mà đang mang theo uy tín của nông sản địa phương.

Bước ra thị trường đồng nghĩa với chấp nhận cạnh tranh, minh bạch chất lượng và tuân thủ những chuẩn mực khắt khe hơn. Nhưng cũng chính ở đó, bà nhìn thấy khoảng trống chính sách mà doanh nghiệp nông thôn thường gặp phải: vốn, khoa học kỹ thuật, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu. Những va chạm thực tế ấy dần hình thành trong bà một suy nghĩ rõ ràng hơn về trách nhiệm và vai trò đại diện tiếng nói của doanh nghiệp nhỏ trong không gian rộng lớn hơn – nghị trường.

Doanh nhân của những mối liên kết

Xã Thới Hưng có diện tích cây ăn trái lớn, trong đó mãng cầu chiếm gần một nửa. Trước đây, nông dân phụ thuộc thương lái, giá cả bấp bênh. Khi doanh nghiệp của bà Nhiên mở rộng sản xuất, việc liên kết bao tiêu nguyên liệu được hình thành. Người trồng được hướng dẫn kỹ thuật, sử dụng chế phẩm sinh học, bón phân đúng quy trình để đảm bảo chất lượng đầu vào.

Bà Nguyễn Kim Nhiên giới thiệu sản phẩm của doanh nghiệp với lãnh đạo thành phố Cần Thơ trong một buổi thăm, làm việc tại cơ sở sản xuất.

Những sân phơi có màng phủ khép kín rộng hàng nghìn mét vuông được dựng lên giữa vườn. Nhà xưởng 2.500 m² vận hành đều đặn, tạo việc làm cho 50 lao động địa phương, trong đó phần lớn là phụ nữ.

Không chỉ tạo việc làm, bà còn thành lập 8 tổ nữ công với 4 mô hình trồng mãng cầu hiệu quả cao. Những buổi sinh hoạt không chỉ bàn chuyện kỹ thuật, mà còn là nơi phụ nữ chia sẻ kinh nghiệm quản lý chi tiêu, nuôi dạy con cái, khởi sự kinh doanh. “Phụ nữ nếu có cơ hội và niềm tin, họ sẽ làm được nhiều hơn mình nghĩ”, bà chia sẻ.

Doanh nghiệp và trách nhiệm cộng đồng

Hơn 150 triệu đồng đóng góp xây dựng lộ giao thông, đèn đường liên ấp. Mỗi năm 50 triệu đồng hỗ trợ chính sách xã hội. Hàng trăm phần quà cho học sinh khó khăn. Trong đợt cao điểm dịch COVID-19, công ty hỗ trợ khẩu trang, nước sát khuẩn và 2 tấn gạo.

Bà Nguyễn Kim Nhiên trong một lần nhận bằng khen của lãnh đạo thành phố Cần Thơ vì những đóng góp trong hoạt động sản xuất và phát triển kinh tế địa phương.

Với bà Nhiên, doanh nghiệp tồn tại không thể tách rời cộng đồng. “Nếu quê hương không phát triển, doanh nghiệp cũng không thể phát triển bền vững”, bà nói.

Những con số doanh thu tăng đều qua các năm, thu nhập bình quân người lao động cải thiện, nghĩa vụ thuế thực hiện đầy đủ… là nền tảng kinh tế. Nhưng điều khiến bà trăn trở nhiều hơn là làm sao những doanh nghiệp nhỏ ở nông thôn được tiếp cận chính sách thuận lợi hơn: vốn, khoa học kỹ thuật, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường.

Để "trái ngọt" được lên tiếng

Khi chuẩn bị ứng cử đại biểu Quốc hội, bà Nguyễn Kim Nhiên bước vào một hành trình mới. Từ doanh nhân nông sản, bà mong muốn trở thành cầu nối giữa chính sách và thực tiễn.

Trải nghiệm của bà không nằm trên giấy tờ lý thuyết, mà bắt nguồn từ những mùa trái dội chợ, từ mồ hôi của người trồng mãng cầu, từ bài toán lãi – lỗ của một doanh nghiệp nhỏ vùng ven đô.

Nếu được cử tri tín nhiệm, bà cho biết sẽ tập trung vào các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, phát triển chuỗi giá trị nông sản, nâng cao vai trò phụ nữ trong kinh tế địa phương, và thúc đẩy sản phẩm OCOP đi xa hơn.

Bà Nguyễn Kim Nhiên ứng cử bầu cử đơn vị số 5, thành phố Cần Thơ.

Nhìn lại hành trình ấy, việc bà Nguyễn Kim Nhiên bước ra thị trường không đơn thuần là câu chuyện mở rộng sản xuất hay tăng doanh thu. Đó là khoảnh khắc một người phụ nữ nông thôn quyết định đưa trái mãng cầu quê nhà ra khỏi lũy tre làng, đặt nó vào chuỗi giá trị bài bản, cạnh tranh sòng phẳng bằng chất lượng và uy tín.

Khi sản phẩm mang thương hiệu Kim Nhiên có mặt tại Hà Nội, TP.HCM hay các tỉnh thành khác, đó không chỉ là một mặt hàng được tiêu thụ, mà là sự khẳng định rằng nông sản địa phương hoàn toàn có thể bước vào thị trường lớn nếu được tổ chức sản xuất đúng hướng.

Sự hiện diện ấy mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi kinh tế. Nó tạo niềm tin cho nông dân rằng công sức của họ không còn bị định đoạt bởi thương lái; tạo động lực cho phụ nữ nông thôn dám nghĩ đến khởi nghiệp; và mở ra một cách nhìn mới về phát triển nông nghiệp – không chỉ trồng và bán, mà phải chế biến, xây dựng thương hiệu và chinh phục thị trường. Chính từ bước đi ấy, khát vọng bước vào nghị trường của bà Nhiên trở nên có cơ sở thực tiễn: bà không nói bằng lý thuyết, mà bằng hành trình đã trải qua giữa thị trường đầy cạnh tranh.

Giữa những nhà xưởng thơm mùi trà sấy, giữa vườn mãng cầu đang mùa ra trái, hình ảnh người nữ doanh nhân ấy mang theo một giấc mơ lớn hơn: để tiếng nói của nông dân, của phụ nữ khởi nghiệp và của doanh nghiệp nông thôn có chỗ đứng rõ ràng hơn trong nghị trường. Và có lẽ, hành trình từ “trái dạt” đến OCOP 4 sao chỉ mới là bước khởi đầu…