TS. Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Vinasme: Đề xuất loạt chính sách đột phá hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Trong bối cảnh nền kinh tế đang đòi hỏi những động lực tăng trưởng mới, cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển. Tại buổi làm việc với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, TS.Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (Vinasme) đã đưa ra hàng loạt kiến nghị mang tính thực tiễn, phản ánh trực tiếp những khó khăn, vướng mắc mà khu vực doanh nghiệp này đang đối mặt.

Phát biểu với tinh thần thẳng thắn, ông Thân bày tỏ sự trân trọng trước sự quan tâm sâu sát của cơ quan lập pháp, đồng thời nhấn mạnh rằng cộng đồng doanh nghiệp đang rất kỳ vọng vào những thay đổi mang tính đột phá trong chính sách. Theo ông, điều quan trọng không chỉ là sửa đổi luật, mà là tạo ra một môi trường thực sự thuận lợi để doanh nghiệp phát triển, đặc biệt là lực lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa – vốn chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế.

TS.Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (Ảnh: Đức Hạnh)

Đề xuất cải cách mạnh chính sách thuế và hỗ trợ doanh nghiệp

Một trong những nội dung trọng tâm được TS. Nguyễn Văn Thân nhấn mạnh là chính sách thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Theo đó, Hiệp hội đề xuất nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế từ 1 tỷ đồng lên 2 tỷ đồng mỗi năm. Đây được xem là bước điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao và biên lợi nhuận của nhiều ngành nghề đang bị thu hẹp.

Không chỉ dừng lại ở đó, Hiệp hội còn đề xuất xây dựng cơ chế thuế linh hoạt hơn đối với nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ 2 đến 5 tỷ đồng mỗi năm. Thay vì áp dụng cách tính khoán cứng như trước đây, chính sách mới có thể dựa trên tỷ lệ lợi nhuận bình quân theo từng lĩnh vực, nhằm phản ánh sát thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh.

Một điểm đáng chú ý khác là đề xuất bổ sung quy định về giảm trừ gia cảnh cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Theo phân tích của Hiệp hội, mức lợi nhuận của nhóm đối tượng này, đặc biệt trong lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ, hiện vẫn còn khá thấp so với mặt bằng chi phí sinh hoạt. Việc áp dụng cơ chế giảm trừ gia cảnh tương tự người lao động sẽ góp phần tạo sự công bằng và khuyến khích chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, TS. Nguyễn Văn Thân kiến nghị điều chỉnh chính sách miễn thuế trong 3 năm đầu. Thay vì tính từ thời điểm thành lập, thời gian miễn thuế nên được tính từ khi doanh nghiệp bắt đầu có lợi nhuận. Theo ông, cách tính hiện tại chưa phản ánh đúng thực tế, bởi nhiều doanh nghiệp trong giai đoạn đầu thường chưa có lãi, thậm chí phải chịu lỗ kéo dài.

Bên cạnh đó, Hiệp hội tiếp tục đề xuất nâng tỷ lệ tham gia của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong các dự án đầu tư công từ 20% lên 30%. Nếu được thông qua, đây sẽ là cơ hội mở rộng thị trường đáng kể cho khu vực doanh nghiệp này, đồng thời phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.

Mở rộng cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu

Một trong những đề xuất mang tính chiến lược được TS. Nguyễn Văn Thân đưa ra là việc xây dựng cơ chế kết nối doanh nghiệp nhỏ và vừa với khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Theo ông, dù tiềm năng lớn nhưng hiện nay việc liên kết giữa hai khu vực này vẫn còn nhiều hạn chế, chủ yếu do thiếu đầu mối điều phối hiệu quả.

Hiệp hội đề xuất được đóng vai trò trung tâm trong việc kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn FDI, phối hợp cùng các bộ, ngành như Bộ Công Thương và Bộ Tài chính. Mục tiêu là hình thành một chương trình quốc gia về phát triển nhà cung ứng Việt Nam, qua đó nâng cao tỷ lệ tham gia của doanh nghiệp nội địa trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo ông Thân, nhiều doanh nghiệp FDI sẵn sàng hợp tác, chuyển giao kỹ thuật và đặt hàng sản xuất nếu tìm được đối tác phù hợp. Tuy nhiên, điểm nghẽn hiện nay là thiếu cơ chế dẫn dắt và kết nối. Việc Hiệp hội đứng ra làm cầu nối không chỉ giúp giải quyết khoảng trống này mà còn tạo niềm tin cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa – vốn còn e dè khi tiếp cận các đối tác lớn.

Đáng chú ý, Hiệp hội cam kết triển khai chương trình này mà không sử dụng ngân sách nhà nước, thay vào đó huy động nguồn lực từ chính cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức liên quan. Đồng thời, các mục tiêu cụ thể sẽ được xây dựng theo từng giai đoạn, với các chỉ số đánh giá rõ ràng nhằm đảm bảo hiệu quả thực thi.

Bên cạnh các đề xuất về thị trường, TS. Nguyễn Văn Thân cũng kiến nghị xem xét giải thể một số quỹ hỗ trợ hoạt động kém hiệu quả như Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa hay Quỹ Bảo lãnh tín dụng. Thay vào đó, nguồn lực nên được chuyển sang các chính sách hỗ trợ trực tiếp như trợ cấp lãi suất thông qua hệ thống ngân hàng và các tổ chức tài chính.

Theo ông, thực tiễn cho thấy việc giảm thuế có thể góp phần làm tăng thu ngân sách, bởi khi doanh nghiệp được hỗ trợ đúng cách, họ sẽ mở rộng sản xuất, gia tăng doanh thu và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế. Đây là luận điểm quan trọng, củng cố thêm cơ sở cho việc tiếp tục cải cách chính sách theo hướng hỗ trợ mạnh mẽ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Những kiến nghị của TS. Nguyễn Văn Thân không chỉ phản ánh tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp, mà còn cho thấy yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy chính sách. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc tạo dựng một môi trường kinh doanh thông thoáng, công bằng và hiệu quả sẽ là yếu tố quyết định để khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa phát huy hết tiềm năng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế quốc gia.