Nhận lời mời của UBND huyện Trạm Tấu (tỉnh Yên Bái) về dự Lễ công bố quyết định và trao chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho Lễ hội "Gầu Tào" của người H’Mông huyện Trạm Tấu, huyện Văn Chấn và huyện Mù Cang Chải, đoàn phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập tức tốc lên đường.
Sau hơn 100km đường cao tốc, chúng tôi di chuyển tới thị xã Nghĩa Lộ, đèo dốc quanh co làm chúng tôi thấm mệt. Nhưng quãng từ thị xã Nghĩa Lộ vào huyện Trạm Tấu mới thật "ấn tượng". Con đường nhỏ hai ô tô tránh nhau còn khó với liên tiếp những khúc cua gấp, một bên là vực, một bên vách núi đúng là thử thách với tay lái lần đầu trải nghiệm. Nhìn khung cảnh hoang sơ, ruộng bậc thang lấp ló, bên đường chốc chốc lại có người khoác chiếc gùi lớn đi trong tiết trời Xuân mưa phùn lạnh, lòng chúng tôi chộn rộn, tò mò.
 |
| Chương trình nghệ thuật chào mừng Lễ công bố quyết định và trao chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho Lễ hội "Gầu Tào" của người H’Mông huyện Trạm Tấu, huyện Văn Chấn và huyện Mù Cang Chải. |
Trạm Tấu đón chúng tôi bằng cờ hoa rực rỡ, cờ phướn treo dọc nơi tổ chức buổi lễ, các đồng chí công an nhiệt tình chỉ dẫn xe đại biểu về địa điểm tập kết. Sau bữa cơm thân mật để khách mời được thưởng thức đủ món đặc sản hấp dẫn của núi rừng Yên Bái, tất cả cùng di chuyển tới địa điểm tổ chức buổi lễ. Chính giữa sân vận động là cây nêu dễ phải cao tới hàng chục mét dựng ngay trước khán đài chính, lại bài trí thêm 2 màn hình lớn, bà con dân bản đã đứng quanh sân khấu, tạo nên khung cảnh vừa hoành tráng, vừa ấm áp, náo nhiệt.
Trạm Tấu đón tin vui ngay ngày đầu Xuân khi Lễ hội Gầu Tào của người H’Mông huyện Trạm Tấu, huyện Mù Cang Chải và huyện Văn Chấn được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cùng với đó là Quyết định, Bằng công nhận Cây Di sản cho UBND huyện Trạm Tấu đối với quần thể cây Du Sam núi đất tại thị trấn Trạm Tấu và xã Xà Hồ. Vậy là Trạm Tấu đã có Di sản văn hóa phi vật thể thứ 8 trong tổng số 11 Di sản văn hóa phi vật thể ở Yên Bái.
 |
| Ông Giàng A Thào - Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy - Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện Trạm Tấu. |
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập tại buổi lễ, ông Giàng A Thào - Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy - Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện Trạm Tấu cho biết: "Lễ hội Gầu Tào gồm phần lễ và phần hội. Trong phần lễ, cây nêu là biểu tượng chính, là “linh hồn” của sinh hoạt tín ngưỡng truyền thống và là nghi lễ đặc sắc được chú ý nhất trong lễ hội. Ngoài việc lựa chọn cây nêu, lễ hội có hoạt động tâm linh là cúng thần linh thổ địa với ý nghĩa mang đến cuộc so ấm no hạnh phúc cho người dân. Sau khi nhận quyết định, huyện Trạm Tấu cam kết sẽ giữ gìn bản sắc dân tộc bền vững hơn, hằng năm sẽ tiếp tục duy trì tổ chức lễ hội với quy mô ngày càng lớn".
Hòa mình vào lễ hội Gầu Tào diễn ra ngay sáng hôm sau, chúng tôi phấn khích nhìn các chàng trai, cô gái đang tham gia các trò chơi truyền thống. Khoác lên bộ trang phục dân tộc rực rỡ, trên đính bạc lấp lánh, khuôn mặt rạng ngời, dường như chẳng còn chút vất vả nào vướng trên vai họ. Trò chơi hấp dẫn, đặc sản địa phương phong phú, rất nhiều gian hàng bày bán nông sản quanh khu vực lễ hội. Các gian hàng bài trí gọn gàng, có cán bộ xã đứng giới thiệu, sự chuyên nghiệp và mến khách khiến chúng tôi không thể cầm lòng, đem về nào bánh dày, rau trái, gạo nếp.
 |
| Trao Chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho Lễ hội "Gầu Tào" của người H’Mông huyện Trạm Tấu. |
Đúng theo ý nghĩa của lễ hội Gầu Tào, kỳ vọng cho phát triển của Trạm Tấu đang lớn dần trong lòng lãnh đạo và người dân nơi đây. Cán bộ Phòng Văn hóa huyện Trạm Tấu cho biết: Không chỉ mùa lễ hội, mùa lúa ruộng bậc thang chín, giải leo núi thường niên tới những địa điểm hấp dẫn, đáng chinh phục cũng được rất nhiều "tay leo núi" chuyên nghiệp tới tham gia.
 |
| Homestay của anh A Hùng tại Trạm Tấu được bài trí tiện nghi phục vụ du khách với nhiều góc check-in đẹp |
Anh A Hùng - chủ homestay nơi chúng tôi dừng chân trong chuyến công tác này chia sẻ: "Tuy xa thủ đô nhưng homestay của anh vẫn kín hết các ngày cuối tuần. Đông khách nhất là từ Tết tới kỳ nghỉ lễ 30/4 và từ tháng 9 tới tháng 11. Du khách tới đây trải nghiệm leo núi khám phá rừng rêu, tắm suối khoáng nóng, săn mây trên đỉnh Tà Xùa, chòm Cu Vai,... Sau khi Lễ hội Gầu Tào thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, chắc chắn Trạm Tấu sẽ được biết đến nhiều hơn nữa, những người làm du lịch như chúng tôi rất vui.". Nhìn vào vườn hoa bên ngoài rực rỡ, phòng ở sạch sẽ, ấm áp đầy đủ tiện nghi không kém gì phố thị, có thể thấy người dân nơi đây đang đầu tư rất đúng hướng, đã có sự chuẩn bị tốt để thúc đẩy du lịch phát triển trong thời gian tới.
Thế nhưng vẫn có những thanh niên không đến hội Gầu Tào, như cậu trai Bùa A Cáng (18 tuổi, người bản Cu Vai) chúng tôi gặp khi đang quyết chí "săn mây". Nhiệt tình chở chúng tôi lên đỉnh Cu Vai bằng chiếc "min - khờ", cậu A Cáng chỉ lấy chút tiền công rồi vội quay xe xuống núi. Anh A Ly - bác của A Cáng nói: "Nó còn đi cắt cỏ trâu, nay được nghỉ nên tranh thủ đi làm, mỗi bó phải được 5 chục. Nó đang học cấp 3 Trạm Tấu đấy, bảo chưa yêu chưa lấy vợ đâu, còn phải học lên đại học".
 |
| Cậu thanh niên A Cáng (giữa) chúng tôi gặp trên bản Cu Vai. |
Anh A Ly là chủ homestay nhỏ trên chòm Cu Vai, trong gian hàng của anh bán đủ thứ bánh trái, còn có cả mã QR cho khách thanh toán chuyển khoảc. Anh đang nuôi 3 người con và 2 người cháu, trong đó một đứa 21 tuổi học Cao đẳng Sư phạm. "Nó đi học về làm cô giáo đấy, học sư phạm được nhà nước nuôi, về đây nhà nước chắc cũng nhận thôi, con em huyện mình mà. May có nhà nước thì chăm học có cái nghề đấy, khỏi khổ". - anh A Ly chia sẻ.
 |
| Cờ Đảng, cờ Tổ quốc phấp phới trong sương sớm trên bản Cu Vai. |
Lời của anh A Ly khiến chúng tôi ấm lòng. Bản Cu Vai cheo leo trên đỉnh nhưng những người trẻ nơi đây đang nuôi dưỡng khát vọng vươn lên mãnh liệt, họ đã tìm được ánh sáng từ chính sách của Nhà nước và chắc chắn sẽ trở thành những "đóa hoa" rực rỡ, làm giàu cho quê hương bản làng. Có thể thấy, các cán bộ Trạm Tấu đã gieo vào lòng dân bản niềm tin vững chắc với Đảng, với chính quyền.
 |
| Những đứa trẻ Cu Vai được mặc áo ấm, chơi đùa dưới tán hoa đào nở rộ. |
Những đứa trẻ ở Cu Vai đều được mặc áo ấm, chúng nô đùa với nhau dưới tán hoa đào bung nở. Trong làn sương mù, lá cờ đỏ sao vàng phấp phới. Nắng tinh khôi rọi xuống, mây bồng bềnh trước mắt, bao cảm xúc sung sướng vui thích ngân lên khiến bát mì tôm trứng nấu rau cải chúng tôi được ăn cũng trở nên ngon ngọt lạ thường. Dường như câu chuyện về cậu A Cáng, người con anh A Ly cũng đang gieo vào lòng chúng tôi một hạt mầm tươi tốt.
Bản Cu Vai, vườn mận trắng tinh khôi hay bất cứ nơi đâu được khám phá trong chuyến công tác này đều để lại trong chúng tôi ấn tượng về Trạm Tấu thân thiện, mến khách, đầy sức sống. Vẫn là con đường ngoằn ngoèo nhưng không còn e ngại, chúng tôi lưu luyến dời Trạm Tấu và mong chờ sớm được trở lại, để ngắm nhìn Trạm Tấu chuyển mình rực rỡ, đẹp hơn nữa, hiện đại hơn nữa vào một ngày không xa.
