Trái phiếu doanh nghiệp: Quan trọng nhưng thiếu cơ chế kiểm soát

Trong buổi Tọa đàm "Phát triển bền vững thị trường trái phiếu doanh nghiệp" diễn ra ngày 19/4, các chuyên gia và nhà quản lý doanh nghiệp đã đưa ra nhận định trái phiếu doanh nghiệp (DN) là kênh huy động vốn quan trọng với nền kinh tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, thời gian qua, thị trường trái phiếu DN cũng xuất hiện nhiều bất cập. Ông Huỳnh Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty chứng khoán Ngân hàng Đông Á cho biết, câu chuyện phát hành riêng lẻ trái phiếu DN hiện nay là tự vay và tự trả nên không có cơ chế kiểm soát dòng vốn sau phát hành. Và sau khi phát hành xong, các kênh như ngân hàng, công ty chứng khoán tiếp tục phân phối trái phiếu thông qua kênh bán lẻ của họ, thậm chí chào mời cả những nhà đầu tư đã gửi tiết kiệm.

Thực tế, việc DN phát hành trái phiếu riêng lẻ không cần xin phép, chỉ lập phương án, kêu gọi đầu tư là phát hành cho thấy hình thức phát hành này quá dễ. Trong khi đó phát hành đại chúng phải thông qua Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, phải được phê duyệt phương án phát hành, khó khăn hơn nhiều. Vì vậy, hầu hết DN bất động sản đều chọn phát hành riêng lẻ và chọn kênh phân phối tiếp theo để chuyển tiếp trái phiếu cho nhà đầu tư cá nhân… Chưa kể, việc hậu kiểm DN phát hành có sử dụng nguồn tiền đúng mục đích không lại là chuyện khác.

Bên cạnh đó, có không ít tập đoàn lớn không đứng ra phát hành trái phiếu doanh nghiệp mà thông qua công ty con, không có thương hiệu, còn người mua trái phiếu chỉ nhìn tập đoàn lớn là rất rủi ro... Do đó, cần quy định để kiểm soát được điều kiện phát hành trái phiếu, nếu không các tập đoàn đều không đứng ra phát hành mà chỉ sử dụng công ty con, là hình thức mượn kẽ hở của pháp luật.

Theo các chuyên gia, để có một thị trường trái phiếu phát triển, các nước trên thế giới cũng đã phải trải qua rất nhiều quá trình điều chỉnh quy định pháp luật. Do đó, việc điều chỉnh quy phạm pháp luật của chúng ta hiện nay là cần thiết.

Linh Anh