Thái Nguyên thúc đẩy kinh tế xanh và tuần hoàn với đổi mới sáng tạo

Trong bối cảnh toàn cầu đang đối mặt với những thách thức về ô nhiễm và biến đổi khí hậu, Thái Nguyên đang đẩy mạnh phát triển kinh tế xanh, tuần hoàn như một phần trong chiến lược phát triển bền vững của mình. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ khoa học công nghệ (KHCN) và các mô hình đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên đang nỗ lực xây dựng một nền kinh tế không chỉ tăng trưởng mà còn bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng sống cho người dân.

Kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn là hai khái niệm chủ chốt trong chiến lược phát triển của tỉnh Thái Nguyên. Theo Kế hoạch hành động tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên bền vững, và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Đây là một cam kết mạnh mẽ đối với việc tạo ra một môi trường sống sạch sẽ và lành mạnh cho thế hệ tương lai.

Thái Nguyên đang đẩy mạnh phát triển kinh tế xanh.

Chương trình này bao gồm ba mục tiêu cụ thể: xanh hóa các ngành kinh tế, thúc đẩy tiêu dùng bền vững, và thực hiện chuyển đổi công bằng, bao trùm trong quá trình phát triển. Thực hiện các mục tiêu này không chỉ là một sự đổi mới về chính sách mà còn là một thách thức trong việc chuyển đổi từ các mô hình sản xuất truyền thống sang các mô hình kinh tế tuần hoàn và bền vững.

Thái Nguyên đã và đang kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh, sử dụng công nghệ cao để tối ưu hóa các quy trình sản xuất và tiết kiệm tài nguyên. Với hơn 324 doanh nghiệp công nghệ số tại địa phương, tỷ trọng giá trị kinh tế số trong GRDP của tỉnh đạt 35,5% vào năm 2024, Thái Nguyên đã bắt đầu thấy được những lợi ích rõ rệt từ việc áp dụng công nghệ số trong các lĩnh vực sản xuất và tiêu dùng.

Chuyển đổi số không chỉ hỗ trợ tiết kiệm năng lượng mà còn giúp nâng cao năng suất, giảm thiểu lượng chất thải và tối ưu hóa các quy trình trong sản xuất. Đây là những yếu tố quan trọng để Thái Nguyên đạt được mục tiêu phát triển bền vững, thông qua việc áp dụng các công nghệ mới và phương thức sản xuất sạch.

Trong nông nghiệp, Thái Nguyên đã triển khai thành công 368 mô hình ứng dụng KHCN trong nông nghiệp, giúp nông dân tiếp cận với phương thức canh tác bền vững và thân thiện với môi trường. Các mô hình này tập trung vào việc giảm sử dụng hóa chất, bảo vệ đất đai và tối ưu hóa việc sử dụng nước. Nhờ vậy, hàng nghìn hecta chè, cây ăn quả, rau màu và trang trại chăn nuôi đã đạt tiêu chuẩn VietGAP, một trong những chứng nhận nông sản sạch được thị trường trong nước và quốc tế đánh giá cao.

Điển hình là mô hình nông nghiệp tuần hoàn của HTX Nông nghiệp và Dược liệu Thiên Phúc (Đồng Hỷ), nơi sản xuất dược liệu tự nhiên không sử dụng hóa chất, các phụ phẩm nông nghiệp được tái chế thành phân hữu cơ và thức ăn chăn nuôi, từ đó tạo thành vòng tuần hoàn khép kín. Những mô hình như vậy không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế mà còn giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường.

Khu công nghiệp Samsung ở Phổ Yên - Thái Nguyên.

Bên cạnh nông nghiệp, Thái Nguyên cũng đang phát triển các khu công nghiệp xanh, thông minh, với mục tiêu tiết kiệm năng lượng, tối ưu hóa tài nguyên và bảo vệ môi trường. Tỉnh đã thu hút 222 dự án FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài) còn hiệu lực, trong đó có 130 dự án công nghệ cao. Các công ty lớn như Samsung cũng đang áp dụng công nghệ 4.0, dây chuyền sản xuất hiện đại với mức phát thải thấp.

Thái Nguyên không chỉ khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ sạch, mà còn thúc đẩy các dự án kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, tỉnh đã ký kết thỏa thuận với Samsung E&A về việc nghiên cứu và đầu tư các dự án kinh tế tuần hoàn tại khu công nghiệp, góp phần tạo ra một môi trường sản xuất bền vững hơn.

Mặc dù Thái Nguyên đã đạt được nhiều thành công bước đầu, nhưng vẫn còn không ít thách thức trong việc triển khai kinh tế xanh và tuần hoàn. Một trong những vấn đề lớn là việc nhân rộng các mô hình sản xuất xanh và tuần hoàn còn gặp khó khăn, khi nhiều mô hình chỉ ở giai đoạn thử nghiệm và quy mô nhỏ. Ngoài ra, thói quen canh tác truyền thống của nông dân và thiếu các chính sách tài chính, tín dụng ưu đãi cho các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch cũng là một trong những rào cản.

Để vượt qua những thách thức này, Thái Nguyên đang tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển công nghệ xanh, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về công nghệ môi trường và quản lý tuần hoàn. Tỉnh cũng sẽ tiếp tục kết nối các viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp để thúc đẩy nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, đảm bảo rằng các mô hình kinh tế tuần hoàn có thể được áp dụng rộng rãi và hiệu quả.

Với sự kết hợp giữa khoa học công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, Thái Nguyên đang đi đúng hướng trong việc phát triển một nền kinh tế bền vững và thân thiện với môi trường. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng với quyết tâm và các giải pháp đồng bộ, tỉnh này sẽ tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong phát triển kinh tế xanh và tuần hoàn tại Việt Nam.