Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam chính thức hoạt động với 110 ngành

Từ ngày 11/8/2026, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chính thức chuyển sang mô hình Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, đánh dấu một bước thay đổi đáng chú ý trong tổ chức và định hướng hoạt động của doanh nghiệp đường sắt nhà nước. Với tên tiếng nước ngoài Vietnam National Railway Group và tên viết tắt VNR, doanh nghiệp mới tiếp tục kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam trước đây.

Việc chuyển đổi được thực hiện trên cơ sở Giấy xác nhận thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp do Phòng Đăng ký kinh doanh và Tài chính doanh nghiệp thuộc Sở Tài chính TP Hà Nội ban hành. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về tên gọi, mà đi kèm với một phạm vi hoạt động được mở rộng đáng kể khi Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam đăng ký tới 110 ngành nghề.

Trong danh mục đăng ký mới, xây dựng công trình đường sắt, mã ngành 4211, được xác định là ngành kinh doanh chính. Phạm vi hoạt động bao gồm quản lý, khai thác, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia và kinh doanh hệ thống kết cấu hạ tầng. Đây được xem là lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh mạng lưới đường sắt đang đứng trước yêu cầu nâng cấp, hiện đại hóa và mở rộng năng lực vận tải.

Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam chính thức hoạt động với 110 ngành.

Song song với hạ tầng, các hoạt động vận tải hành khách và hàng hóa bằng đường sắt tiếp tục giữ vị trí cốt lõi. Doanh nghiệp cũng đăng ký vận tải đa phương thức trong nước, liên vận quốc tế cùng nhiều dịch vụ hỗ trợ vận tải bằng đường sắt, đường bộ, đường thủy và đường hàng không. Cách đăng ký này cho thấy phạm vi hoạt động của VNR không chỉ giới hạn trong những đoàn tàu hay tuyến đường sắt mà hướng tới một hệ sinh thái dịch vụ vận tải rộng hơn.

Đáng chú ý, lĩnh vực công nghiệp cũng được đưa vào danh mục hoạt động với các ngành nghề như sản xuất đầu máy, xe điện, toa xe, phương tiện và thiết bị chuyên dùng trên đường ray. Cùng với đó là gia công cơ khí, sửa chữa và bảo dưỡng thiết bị. Nếu được khai thác hiệu quả, nhóm ngành này có thể tạo thêm dư địa để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghiệp đường sắt, thay vì chủ yếu phụ thuộc vào các nguồn lực bên ngoài.

Không gian hoạt động của tập đoàn còn được mở rộng sang công nghệ và dịch vụ. VNR đăng ký các lĩnh vực liên quan đến viễn thông, dịch vụ máy tính, công nghệ thông tin, bên cạnh kinh doanh xăng, dầu, mỡ bôi trơn chuyên ngành đường sắt. Các hoạt động bốc xếp, lưu kho, giao nhận hàng hóa, khách sạn, nhà hàng, lưu trú công vụ và dịch vụ phòng chờ nhà ga cũng nằm trong danh mục ngành nghề mới.

Việc sở hữu tới 110 ngành nghề tạo ra một bức tranh rộng hơn về doanh nghiệp đường sắt trong giai đoạn mới. Từ một doanh nghiệp tập trung vào vận tải và quản lý hạ tầng, VNR có thêm cơ sở pháp lý để tổ chức các hoạt động công nghiệp, logistics, công nghệ và dịch vụ phụ trợ. Tuy nhiên, quy mô ngành nghề lớn cũng đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị, phân bổ nguồn lực và xác định những lĩnh vực thực sự tạo ra giá trị.

Điểm đáng chú ý khác nằm ở định hướng quản lý, khai thác hạ tầng đường sắt quốc gia. Đây là tài sản có tính chiến lược, liên quan trực tiếp đến năng lực kết nối giữa các vùng kinh tế, trung tâm sản xuất, cảng biển và các đầu mối logistics. Trong bối cảnh nhu cầu vận tải hàng hóa xuyên vùng ngày càng tăng, việc nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng có thể tạo ra tác động lớn hơn nhiều so với chỉ gia tăng số lượng chuyến tàu.

Về tổ chức hoạt động, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng về dự thảo Điều lệ tổ chức và hoạt động của Công ty mẹ - Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam. Theo đó, nội dung dự thảo Điều lệ và nguyên tắc sửa đổi, bổ sung sau khi ban hành được chấp thuận theo đề xuất của Bộ Tài chính.

Bộ Tài chính được giao chỉ đạo Hội đồng Thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam ban hành Điều lệ, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất với thẩm quyền và quy định pháp luật hiện hành. Đồng thời, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan xây dựng và trình Chính phủ trong tháng 9/2026 để xem xét, ban hành Nghị định quy định cơ chế hoạt động và cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.

Như vậy, sự ra đời của Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam đang diễn ra đồng thời trên cả hai phương diện: thay đổi mô hình doanh nghiệp và mở rộng không gian hoạt động. Với 110 ngành nghề được đăng ký, trong đó hạ tầng đường sắt được đặt ở vị trí trung tâm, mô hình mới được kỳ vọng tạo thêm dư địa để ngành đường sắt nâng cao năng lực quản lý, khai thác và phát triển hệ sinh thái dịch vụ trong những năm tới.

Điều quan trọng nhất sẽ không nằm ở con số 110 ngành nghề, mà ở khả năng biến những lĩnh vực đã đăng ký thành năng lực thực tế, tạo hiệu quả kinh tế và nâng chất lượng hạ tầng, vận tải. Đây cũng sẽ là thước đo rõ nhất cho bước chuyển từ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sang Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam.