Việt Nam mở rộng hợp tác đường sắt với doanh nghiệp Pháp

Cơ hội hợp tác đường sắt giữa Việt Nam và Pháp đang được mở rộng từ cấp quản lý sang khu vực doanh nghiệp. Đây là điểm đáng chú ý khi Việt Nam bước vào giai đoạn chuẩn bị cho những dự án đường sắt quy mô lớn, kéo theo nhu cầu rất lớn về công nghệ, xây dựng, nhân lực, bảo trì và công nghiệp hỗ trợ.

Ngày 25/9 tại Paris, Thứ trưởng Xây dựng Bùi Xuân Dũng đã có buổi làm việc với Bộ trưởng Giao thông Pháp Philippe Tabarot. Cùng tham dự có đại diện các doanh nghiệp lớn của Pháp như Alstom, SNCF, Systra và Colas.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng phát biểu tại buổi làm việc - Ảnh: https://nhandan.vn

Việc doanh nghiệp cùng ngồi vào bàn với cơ quan quản lý cho thấy hướng hợp tác đang được mở theo chiều sâu hơn. Không chỉ trao đổi chính sách, hai bên có điều kiện tìm kiếm những phần việc cụ thể mà doanh nghiệp có thể tham gia.

Không chỉ là câu chuyện công nghệ

Theo Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng, Việt Nam đang tập trung chuẩn bị cho Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, trong đó có hàng loạt vấn đề phải giải quyết như lựa chọn công nghệ, quản trị chi phí và tiến độ, mô hình tổ chức thực hiện, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp đường sắt trong nước.

Định hướng của Việt Nam là lựa chọn công nghệ hiện đại, đồng bộ, an toàn, hiệu quả và có tính mở, hạn chế phụ thuộc vào một nhà cung cấp, đồng thời từng bước nâng cao khả năng làm chủ công nghệ.

Đây chính là khoảng trống hợp tác lớn đối với các doanh nghiệp Pháp.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng đề nghị phía Pháp chia sẻ kinh nghiệm về mô hình quản lý nhà nước, phân định chức năng giữa cơ quan chính sách, cơ quan giám sát an toàn, đơn vị quản lý hạ tầng và doanh nghiệp vận tải; đồng thời trao đổi về tổ chức chủ đầu tư, tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm soát vốn, tiến độ, chất lượng, thử nghiệm, nghiệm thu và cấp phép.

Với doanh nghiệp Pháp, nhu cầu hợp tác còn đi xa hơn. Việt Nam mong muốn tăng cường trao đổi về quản lý, vận hành đường sắt tốc độ cao, tư vấn thiết kế, quản lý dự án, xây dựng hạ tầng, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ.

Quan trọng hơn, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng đề nghị thúc đẩy hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam trong bảo dưỡng, sửa chữa, sản xuất và tham gia chuỗi cung ứng đường sắt.

Đây là phần có ý nghĩa trực tiếp với cộng đồng doanh nghiệp trong nước. Nếu được cụ thể hóa, các dự án đường sắt không chỉ tạo thị trường cho nhà thầu và nhà cung cấp nước ngoài mà còn có thể hình thành một mạng lưới doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào nhiều công đoạn của hệ thống.

Mở rộng không gian giao thương

Hợp tác Việt Nam - Pháp về đường sắt không bắt đầu từ cuộc làm việc tại Paris. Hai bên đã có Ý định thư hợp tác giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Bộ Giao thông Pháp trong lĩnh vực giao thông; Bản ghi nhớ giữa Bộ Xây dựng với Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) và SNCF International về đường sắt.

Việc doanh nghiệp cùng ngồi vào bàn với cơ quan quản lý cho thấy hướng hợp tác đang được mở theo chiều sâu hơn - Ảnh: https://nhandan.vn

Đáng chú ý, AFD, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải cũng đã ký Bản ghi nhớ hợp tác về thành lập và phát triển Trường Công nghệ Đường sắt. Bộ Xây dựng cho biết đây là một trong những nội dung được thúc đẩy trong chuyến thăm Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Tuyên bố chung Việt Nam - Pháp sau chuyến thăm cũng xác định hai bên sẽ tăng cường trao đổi giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp nhằm hỗ trợ Việt Nam phát triển hạ tầng chiến lược, trong đó có đường sắt và giao thông đô thị. Hai bên đồng thời ghi nhận việc tăng cường đối thoại giữa doanh nghiệp Việt Nam và Pháp trong lĩnh vực vận tải đường sắt. (Báo Chính Phủ)

Như vậy, dư địa hợp tác đang hình thành trên nhiều lớp: từ quy hoạch, tiêu chuẩn, công nghệ đến đào tạo, xây dựng, vận hành và sản xuất.

Cơ hội để hình thành ngành công nghiệp đường sắt

Bộ trưởng Giao thông Pháp Philippe Tabarot đánh giá Việt Nam đang triển khai các chương trình, dự án giao thông quy mô lớn và khẳng định Pháp có kinh nghiệm, doanh nghiệp và công nghệ có thể chia sẻ, hợp tác với Việt Nam.

Các doanh nghiệp lớn trong lính vực đường sắt của Pháp bày tỏ mong muốn tham gia các dự án lớn về đường sắt tại Việt Nam - Ảnh: https://nhandan.vn

Hai bên thống nhất duy trì trao đổi thường xuyên giữa các cơ quan quản lý, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp hai nước cụ thể hóa các nội dung hợp tác phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam.

Ở góc độ ngành, đây là hướng đi có thể tạo ra giá trị lớn hơn việc nhập khẩu từng hệ thống hay thiết bị riêng lẻ. Khi doanh nghiệp Việt Nam tham gia bảo dưỡng, sửa chữa, sản xuất và chuỗi cung ứng, năng lực công nghiệp trong nước có thêm điều kiện được tích lũy qua từng dự án.

Trong quá trình chuẩn bị đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Bộ Xây dựng cũng đang nghiên cứu các giải pháp công nghệ, mô hình tổ chức, nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và năng lực quản lý, vận hành, bảo trì, bảo đảm an toàn. Những nội dung này tạo ra một thị trường hợp tác rộng cho cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng khẳng định Việt Nam đánh giá cao thế mạnh của Pháp về khoa học - công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, quản lý an toàn, công nghiệp đường sắt, đào tạo nguồn nhân lực và kinh nghiệm tổ chức, vận hành hệ thống đường sắt tốc độ cao.

Mục tiêu của hợp tác vì thế không chỉ là tiếp nhận công nghệ. Xa hơn, đó là tạo dựng năng lực để Việt Nam từng bước làm chủ hệ thống đường sắt, đồng thời mở rộng cơ hội để doanh nghiệp trong nước tham gia vào một ngành công nghiệp mới có quy mô lớn.