Sóng điện từ của trạm phát sóng thông tin di động BTS: Hiểu đúng để an tâm trong cuộc sống và sinh hoạt

Hạ tầng viễn thông tại Hưng Yên – những con số ấn tượng

Hệ thống trạm phát sóng thông tin di động BTS

Mạng thông tin di động đã và đang hiện diện trong mọi khía cạnh của đời sống: Từ giao tiếp cá nhân, hoạt động kinh doanh đến quản trị xã hội. Với vai trò là hạ tầng số nền tảng, hệ thống này mang lại những giá trị thiết thực trên nhiều lĩnh vực:

• Kết nối toàn cầu không giới hạn: Cho phép liên lạc tức thì giữa các cá nhân, doanh nghiệp và chính phủ trên toàn thế giới; tạo nền tảng cho Internet di động, đưa thông tin đến mọi người dân qua thiết bị nhỏ gọn, giúp xóa bỏ khoảng cách địa lý.
• Động lực phát triển kinh tế số: Thúc đẩy thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt phát triển mạnh mẽ; mở ra cơ hội kinh doanh mới và thị trường toàn cầu cho doanh nghiệp; tạo ra các ngành công nghiệp mới và cơ hội việc làm trong lĩnh vực công nghệ.
• Ứng dụng đa ngành: Hỗ trợ giáo dục từ xa, chẩn đoán và chăm sóc sức khỏe từ xa cho người dân vùng sâu vùng xa; tạo lập các giao dịch và giao tiếp trực tuyến, mở rộng thị trường quốc tế trong kinh doanh.

Với hệ thống mạng thông tin di động được đầu tư bài bản, tỉnh Hưng Yên hiện có trên 3.000 vị trí cột thu phát sóng BTS phân bổ rộng khắp, trong đó có trên 30% số trạm được lắp đặt thiết bị BTS công nghệ 5G. Các nhà mạng di động đã phủ sóng 3G/4G đến 100% các xã, phường trên toàn tỉnh. Đặc biệt, tỷ lệ phủ sóng thông tin di động 4G theo dân số đã đạt 100%, trong khi mạng 5G đang được đẩy mạnh triển khai tại các khu vực đô thị và khu công nghiệp trọng điểm tỷ lệ phủ sóng đạt 99%. Việc liên tục mở rộng hạ tầng phát sóng, bao gồm việc lắp đặt thiết bị BTS thế hệ mới, là tiền đề không thể thiếu để Hưng Yên bắt kịp tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Cụm 3 trạm thu phát sóng thông tin di động BTS trong khu vực dân cư

Cụm 3 trạm thu phát sóng thông tin di động BTS trên nóc một toà nhà trong khu dân cư

Tầm quan trọng của trạm thu phát sóng thông tin di động BTS với phát triển kinh tế - xã hội

Trạm thu phát sóng thông tin di động (Base Transceiver Station - BTS) là thành phần then chốt trong hạ tầng viễn thông hiện đại. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ nghe gọi mà còn là "mạch máu" nuôi dưỡng toàn bộ xã hội số. Cụ thể:

• BTS là cầu nối thông tin: Thu và phát tín hiệu vô tuyến, kết nối thiết bị di động của người dùng với mạng lõi viễn thông, đảm bảo thông tin thông suốt 24/7.
• Nền tảng kinh tế số: Mạng di động mạnh mẽ (4G, 5G) là nền tảng không thể thiếu cho thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và các dịch vụ công trực tuyến.
• Hỗ trợ ứng phó khẩn cấp: Trong các tình huống thiên tai, thảm họa, mạng lưới BTS rộng khắp giúp chính quyền và người dân giữ liên lạc, kịp thời triển khai công tác cứu hộ, cứu trợ.

Mật độ trạm thu phát sóng thông tin di động BTS và ý kiến người dân tại Việt Nam: Xu hướng dùng chung hạ tầng.Với mục tiêu phủ sóng 4G/5G toàn quốc và thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ, mật độ trạm BTS tại các thành phố lớn và vùng kinh tế trọng điểm đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Tính đến năm 2026, các nhà mạng đang đẩy mạnh dùng chung cơ sở hạ tầng (cột ăng-ten, nhà trạm) để tối ưu hóa không gian, tiết kiệm chi phí và góp phần cải thiện cảnh quan đô thị. Thực tế tại Hưng Yên và những luồng ý kiến trái chiều. Là tỉnh có tốc độ công nghiệp hóa và đô thị hóa nhanh, Hưng Yên đã chú trọng gắn kết quy hoạch hạ tầng viễn thông với quy hoạch đô thị tổng thể. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các cột ăng-ten tai trung tâm khu dân cư tại các địa bàn như Phố Hiến, Mỹ Hào, Văn Giang, Yên Mỹ, Trần Hưng Đạo, Thái Bình, Trần Lãm vẫn gây ra những luồng ý kiến trái chiều trong cộng đồng:

• Chiều thuận: Đa số người dân, đặc biệt giới trẻ và các cơ sở kinh doanh, hoan nghênh hệ thống trạm thu phát sóng thông tin di động BTS vì chất lượng sóng tốt, hỗ trợ hiệu quả cho làm việc, học tập và giải trí.
• Chiều e ngại: Một bộ phận cư dân, nhất là người cao tuổi, lo lắng về "ô nhiễm điện từ" và tác động lâu dài của sóng vô tuyến đến sức khỏe như đau đầu, mất ngủ hoặc các bệnh mãn tính.

Quản lý nhà nước về kiểm soát bức xạ điện từ

Để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, Bộ Khoa học và Công nghệ (trước đây là Bộ Thông tin và Truyền thông) cùng các cơ quan chuyên ngành đã triển khai các biện pháp quản lý nghiêm ngặt: Các trạm thu phát sóng thông tin di động BTS trước khi đi vào hoạt động hoặc sau khi nâng cấp đều phải được kiểm định bởi các cơ quan có thẩm quyền, đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành về tần số, tương thích điện từ tương ứng. Sau khi cơ quan kiểm định sẽ cấp Giấy chứng nhận kiểm định và phải niêm yết . Tại Việt Nam mọi trạm thu phát sóng thông tin di động BTS đều phải tuân thủ quy chuẩn về mức giới hạn phơi nhiễm trường điện từ. Đáng chú ý, tiêu chuẩn này còn nghiêm ngặt hơn nhiều quốc gia tiên tiến, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dân trong vùng phủ sóng. Theo quy định hiện hành, trong vòng 30 ngày kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận kiểm định, đơn vị vận hành phải niêm yết công khai bản sao Giấy chứng nhận ở vị trí dễ nhìn bên ngoài nhà trạm để người dân có thể giám sát (vị trí lắp đặt trạm phải đúng tọa độ ghi trên Giấy chứng nhận)

Ông Vũ Xuân Thành – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên cho biết:"Với vai trò là cơ quan tham mưu cho UBND tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ đã và đang triển khai quyết liệt nhiều biện pháp để vừa đảm bảo hạ tầng số phát triển, vừa bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Chúng tôi chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông thực hiện nghiêm phương án phát triển viễn thông đã được tích hợp vào quy hoạch tỉnh cùng thời kỳ, ưu tiên dùng chung hạ tầng giữa các nhà mạng để giảm số lượng cột đơn lẻ, tránh gây mất mỹ quan đô thị. Sở thường xuyên tổ chức các đoàn kiểm tra định kỳ và đột xuất về việc thực hiện quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phơi nhiễm trường điện từ. Chúng tôi cũng sẵn sàng phối hợp với các cơ quan chuyên môn để đo đạc trực tiếp theo yêu cầu của cử tri, đảm bảo mọi thắc mắc của người dân đều được trả lời bằng con số thực tế khách quan."

Ông Vũ Xuân Thành, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên

Một số giải pháp hóa giải lo ngại về sức khỏe của người dân

Khi có phản ánh từ người dân về việc sóng của trạm thu phát sóng thông tin di động BTS ảnh hưởng đến sức khỏe, quy trình xử lý thường bao gồm các bước sau:

• Đo đạc thực tế tại hiện trường: Cơ quan quản lý phối hợp với đơn vị kiểm định độc lập tiến hành đo mức bức xạ ngay tại nhà dân hoặc khu vực xung quanh trạm thu phát sóng thông tin di động BTS dưới sự chứng kiến của chính quyền và người dân. Kết quả thực tế thường cho thấy mức phơi nhiễm thấp hơn nhiều lần so với ngưỡng cho phép.
• Tuyên truyền dựa trên cơ sở khoa học: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) đã khẳng định qua hàng nghìn nghiên cứu rằng chưa có bằng chứng thuyết phục về việc sóng điện từ từ trạm thu phát sóng thông tin di động BTS (trong giới hạn tiêu chuẩn) gây ra các vấn đề sức khỏe.
• Tăng cường đối thoại: Các nhà mạng chủ động phối hợp với UBND các xã, phường tổ chức họp dân, giải thích về kỹ thuật và các quy định pháp luật liên quan trước khi lắp đặt trạm thu phát sóng thông tin di động BTS mới tại khu dân cư.
• Đường dây nóng tiếp nhận phản ánh: Người dân khi phát hiện dấu hiệu vi phạm có thể phản ánh trực tiếp tới Sở Khoa học và Công nghệ hoặc Cục Viễn thông để yêu cầu kiểm tra đột xuất.

Trao đổi với phóng viên Doanh nghiệp và Hội nhập, ông Nguyễn Quang Nhạ, VNPT Khu vực Quỳnh Phụ cho biết: "VNPT Quỳnh Phụ luôn đặt trách nhiệm an toàn cộng đồng lên hàng đầu. Mọi thiết bị phát sóng BTS mà VNPT đưa vào sử dụng đều là công nghệ tiên tiến, có nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU). Trong quá trình vận hành, chúng tôi thiết lập hệ thống giám sát kỹ thuật từ xa để đảm bảo công suất phát luôn nằm trong ngưỡng cho phép. Khi thực hiện bảo trì hay nâng cấp thiết bị, các thông số kỹ thuật mới đều phải được tái kiểm định trước khi hoạt động chính thức. VNPT Quỳnh Phụ cam kết thực hiện đúng các quy định về khoảng cách an toàn, đảm bảo kết cấu cột vững chắc và chú trọng việc ngụy trang trạm BTS tại các khu dân cư đông đúc để hài hòa với cảnh quan môi trường."

Trạm phát sóng thông tin di động BTS thân thiện

Trạm thu phát sóng thông tin di động BTS là "hạ tầng xanh" thiết yếu cho cuộc sống hiện đại – không khác gì đường điện, đường nước hay mạng Internet cáp quang. Với sự kiểm soát chặt chẽ của nhà nước thông qua các quy chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt, quy trình kiểm định bắt buộc và cơ chế giám sát công khai, người dân hoàn toàn có cơ sở để yên tâm sinh sống và làm việc gần các trạm phát sóng này.

Hiểu đúng về sóng điện từ không chỉ giúp người dân vượt qua những lo lắng không có cơ sở khoa học, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để hạ tầng số Hưng Yên tiếp tục phát triển, phục vụ cho sự thịnh vượng chung của cộng đồng và sự nghiệp chuyển đổi số của tỉnh nhà.