Quảng Trị: Đẩy nhanh thu nhận mẫu ADN, hiện thực hóa khát vọng trả lại tên cho liệt sĩ

Giữa những ngày nắng nóng đỉnh điểm của miền Trung, cán bộ, chiến sĩ Đội 584 (Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị) cùng các lực lượng chức năng đang khẩn trương triển khai tiếp tục "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", thực hiện nhiệm vụ thu nhận mẫu ADN hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang trên địa bàn. Mỗi mẫu ADN được thu nhận không chỉ phục vụ công tác giám định mà còn mở ra hy vọng xác định danh tính cho những liệt sĩ còn thiếu thông tin, góp phần đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và làm trọn đạo lý tri ân của dân tộc.

Cán bộ, chiến sĩ Đội 584 (Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị) cùng các lực lượng chức năng đang khẩn trương tiếp tục "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Miệt mài giữa thao trường đặc biệt

Những ngày này, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 - nơi an nghỉ của hơn 10.000 anh hùng liệt sĩ - không khí làm việc diễn ra khẩn trương ngay từ sáng sớm. Dưới cái nắng gay gắt đặc trưng của mùa hè Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ Đội 584 vẫn đều đặn thực hiện các công đoạn khai quật, cất bốc, lấy mẫu và hoàn trả phần mộ theo đúng quy trình kỹ thuật.

Từ 6 giờ 30 phút sáng đến gần giữa trưa, rồi tiếp tục làm việc trong buổi chiều, các lực lượng tham gia gần như không có nhiều thời gian nghỉ ngơi. Trung bình mỗi phần mộ phải trải qua khoảng 15 - 20 phút xử lý với quy trình gồm 8 công đoạn nghiêm ngặt. Mỗi ngày, đơn vị thực hiện khai quật và phối hợp lấy mẫu từ 35 đến 40 phần mộ.

Để bảo đảm tính chính xác và khả năng truy xuất thông tin, toàn bộ quá trình được ghi nhận bằng hình ảnh. Mỗi phần mộ có 16 bức ảnh tương ứng với từng công đoạn, phục vụ công tác số hóa dữ liệu và quản lý hồ sơ sau này. Hiện tại, công việc được triển khai đồng bộ thông qua ba tổ chuyên trách gồm tổ cất bốc, tổ lấy mẫu sinh phẩm và tổ hoàn mộ.

Đại úy Nguyễn Văn Hùng, thành viên Đội 584 cho biết, việc thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin đòi hỏi tiến độ khẩn trương nhưng tuyệt đối không được phép xảy ra sai sót.

"Mỗi mẫu ADN được thu nhận đều gắn với hy vọng tìm lại tên tuổi cho một liệt sĩ. Vì vậy, dù điều kiện thời tiết khắc nghiệt, anh em luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện công việc với sự cẩn trọng và lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc", Đại úy Nguyễn Văn Hùng chia sẻ.

Bảo đảm chính xác trong từng công đoạn

Công tác khai quật, lấy mẫu ADN được triển khai với sự phối hợp của nhiều lực lượng. Sở Nội vụ tỉnh Quảng Trị và Ban quản trang Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 thực hiện rà soát, lập danh sách các phần mộ; Đội 584 trực tiếp tổ chức cất bốc hài cốt; ngành Y tế đảm nhiệm công tác chuyên môn về lấy mẫu; lực lượng Công an bảo đảm an ninh, trật tự trong suốt quá trình thực hiện.

Để hạn chế tác động đến kết cấu phần mộ, cán bộ, chiến sĩ Đội 584 đã chủ động nghiên cứu, chế tạo hệ thống ròng rọc và giá đỡ chuyên dụng phục vụ nâng bia mộ. Giải pháp này giúp giảm đáng kể sức lao động, rút ngắn thời gian thao tác và bảo đảm giữ nguyên hiện trạng công trình.

Sau khi khai quật, các mẫu đủ điều kiện giám định, chủ yếu là răng và xương, được chuyển tới khu vực chuyên môn để thu nhận mẫu ADN. Hài cốt sau đó được gói buộc cẩn thận, đặt vào tiểu và hoàn trả nguyên vị trí ban đầu trước khi tiến hành hoàn mộ.

Các lực lượng đang thực hiện nhiệm vụ lấy mẫu, số hóa thông tin và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9.

Theo Trung tá Ngô Thanh Liêm, Đội trưởng Đội 584, mặc dù khối lượng công việc lớn, điều kiện thời tiết khắc nghiệt và phần lớn các công đoạn phải thực hiện thủ công, song cán bộ, chiến sĩ đơn vị luôn xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng.

"Chúng tôi quyết tâm khắc phục mọi khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần sớm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, đáp ứng mong mỏi của thân nhân và nhân dân cả nước", Trung tá Ngô Thanh Liêm nhấn mạnh.

Hành trình trả lại tên cho những người đã ngã xuống

Sau khi hoàn thành việc thu nhận, các mẫu ADN được chuyển đến cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Y tế để giám định. Kết quả sẽ được đối sánh với cơ sở dữ liệu thân nhân liệt sĩ nhằm phục vụ xác minh danh tính.

Được thành lập từ năm 1984, hơn bốn thập kỷ qua, Đội 584 đã tìm kiếm, quy tập gần 4.000 hài cốt liệt sĩ trong nước và hơn 5.500 hài cốt liệt sĩ tại nước ngoài, chủ yếu trên địa bàn nước bạn Lào.

Theo Sở Nội vụ tỉnh Quảng Trị, trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm, địa phương đặt mục tiêu khai quật, lấy mẫu ADN đối với hơn 22.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Song song với đó, tỉnh đã thu thập 2.771 mẫu đối chứng thân nhân theo dòng mẹ của 2.138 liệt sĩ để phục vụ công tác đối sánh, xác định danh tính.

Dưới cái nắng bỏng rát của vùng đất lửa năm xưa, từng phần mộ liệt sĩ được nâng lên bằng tất cả sự cẩn trọng và lòng thành kính. Mỗi mẫu ADN được thu nhận là thêm một cơ hội để những người đã hy sinh có thể được gọi đúng tên, đúng quê hương sau nhiều thập kỷ.

Hành trình xác định danh tính liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm chính trị, tình cảm và đạo lý của cả hệ thống chính trị. Với quyết tâm của các cấp, các ngành cùng sự tận tụy của những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, Chiến dịch 500 ngày đêm đang từng bước hiện thực hóa khát vọng đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với tên tuổi của mình, góp phần bồi đắp truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam.