Thời gian gần đây, loạt cơ sở kinh doanh gạo tư nhân tại Hà Nội bị phát hiện làm giả nhãn hiệu của gạo ST25 Ông Cua. Sự việc này làm nổi lên một lần nữa vấn đề đáng lo ngại về việc giả mạo thương hiệu thông qua nhãn mác, bao bì hoặc thậm chí là giả mạo sản phẩm gạo ST25, một vấn đề đã tồn tại từ lâu và gây khó khăn cho người tiêu dùng khi phải phân biệt sản phẩm thật và giả.
Ông Hồ Quang Cua, người sáng tạo giống lúa ST25, liên tục bày tỏ sự bức xúc trước tình trạng giả mạo này. Mỗi khi gạo ST25 được đánh giá cao trên thị trường quốc tế, thì ở Việt Nam, vấn đề giả mạo thương hiệu lại càng trở nên phổ biến hơn.
Thực tế, việc giả mạo gạo, giống lúa và thậm chí làm giả mẫu gạo dự thi gạo ngon đã tồn tại từ năm 2020, chỉ vài tháng sau khi gạo ST25 giành giải thưởng gạo ngon nhất thế giới và vấn đề này càng ngày càng lan rộng, trở nên khó kiểm soát. Dù hình thức giả mạo này có thể là "ăn theo", sao chép hoặc làm giả nhưng mục đích cuối cùng vẫn là muốn đạt lợi nhuận nhanh chóng, dễ dàng.
Sự cạnh tranh không lành mạnh này còn trở nên nghiêm trọng hơn khi so sánh với "hàng chính gốc", những thương hiệu giả lập thường áp đặt mình bằng cách kinh doanh gian lận, lừa đảo, khiến người tiêu dùng dễ bị nhầm lẫn. Mô hình kinh doanh này đã trở thành "công thức" thành công của nhiều người.
Trong khi các doanh nghiệp phải "đấu tranh" để bảo vệ thương hiệu của mình, người tiêu dùng dường như bị lạc vào mê cung, không thể phân biệt được giữa hàng thật và hàng giả thông qua các tên gọi hoặc nhãn hiệu mới, hoặc thậm chí cả những dấu vết cẩn thận.
Mặc dù trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp và cơ quan chức năng đã tích cực và tự chủ trong việc bảo vệ thương hiệu, nhưng kết quả vẫn chưa như mong đợi, vì các biện pháp xử lý chưa đủ để làm ngăn chặn. Ngay cả khi có tranh chấp và kiện tụng xảy ra, quá trình này thường kéo dài, và thậm chí khi xử phạt hành chính, mức phạt vẫn thấp hơn nhiều so với lợi nhuận mà họ có thể kiếm được. Hơn nữa, để tiến hành xử phạt, các cơ quan chức năng cũng phải mất nhiều chi phí, thời gian và công sức.
Tình trạng hàng giả mạo, hàng nhái không bị xử lý nghiêm túc, đang tạo ra một môi trường kinh doanh không lành mạnh. Đây là một mảnh đất màu mỡ cho những người muốn làm giàu một cách phi pháp, lấy của người làm của mình.
Các chuyên gia đề xuất rằng, để bảo vệ thương hiệu của các doanh nghiệp và người sản xuất, cần phải tập trung vào việc bảo vệ thương hiệu cả ở trong nước và trên thị trường quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh về thương hiệu ngày càng khốc liệt, chỉ những sản phẩm có thương hiệu mới có giá trị cao.
Về phía cơ quan chức năng, cần hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến việc bảo vệ, quản lý và phát triển thương hiệu dựa trên quyền sở hữu trí tuệ đối với địa danh dùng cho các sản phẩm nông nghiệp đặc thù. Đặc biệt, cần có quy định về quản lý, kiểm soát nhãn hiệu chung cho các sản phẩm nông nghiệp đặc thù.
Ngoài ra, các cơ quan cần tăng cường công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nói chung và đặc biệt là đối với sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, nhằm nâng cao nhận thức trong cộng đồng và triển khai các chính sách hỗ trợ một cách hiệu quả.
Đặc biệt, các cơ quan nhà nước cần cải thiện khả năng quản lý và kiểm soát việc sử dụng nhãn hiệu trên thị trường; phát triển nguồn lực và thời gian tham gia vào các dự án để tăng cường hỗ trợ trong giai đoạn quản lý cũng như thúc đẩy hoạt động quảng bá và thương mại cho sản phẩm. Chỉ khi có những nỗ lực như vậy, tình trạng sản xuất và kinh doanh hàng giả và hàng nhái mới có thể được kiểm soát và doanh nghiệp chân chính mới có thể yên tâm sản xuất và kinh doanh.
P.V (t/h)
