Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận Khu dự trữ sinh quyển thế giới, tạo động lực phát triển bền vững cho Quảng Trị

UNESCO vừa qua đã công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Trị) là Khu dự trữ sinh quyển thế giới (DTSQTG), mở ra nhiều cơ hội phát triển bền vững. Điều này đánh dấu cột mốc quan trọng trong công tác bảo tồn thiên nhiên của tỉnh Quảng Trị và Việt Nam, đồng thời khẳng định những nỗ lực bền bỉ của Việt Nam trong gìn giữ đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững.

UNESCO vừa công nhận Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng là Khu dự trữ sinh quyển thế giới, tạo động lực mới để Quảng Trị bảo tồn thiên nhiên, phát triển du lịch xanh và thúc đẩy kinh tế bền vững.

Khu DTSQTG Phong Nha - Kẻ Bàng có tổng diện tích 515.830 ha, trải rộng trên địa bàn 15 xã của tỉnh Quảng Trị, gồm ba phân khu chức năng là vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp. Trong đó, vùng lõi rộng 123.326 ha; vùng đệm 220.055 ha và vùng chuyển tiếp 172.449 ha, tạo nên không gian sinh thái liên hoàn phục vụ đồng thời các mục tiêu bảo tồn, nghiên cứu khoa học và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Việc được UNESCO ghi danh sẽ tạo điều kiện bảo vệ hiệu quả một trong những vùng karst nhiệt đới cổ và rộng lớn nhất thế giới, nơi sở hữu gần 500 hang động cùng hệ sinh thái rừng nguyên sinh trên núi đá vôi, rừng thường xanh và hệ thống sông ngầm, hang động đặc sắc. Đây cũng là cơ sở quan trọng để bảo tồn các loài động, thực vật đặc hữu, quý hiếm; hạn chế suy thoái hệ sinh thái, giảm áp lực khai thác tài nguyên quá mức và tiếp tục gìn giữ những giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng.

Không chỉ mang ý nghĩa về bảo tồn, danh hiệu Khu DTSQTG còn mở ra dư địa phát triển mới cho địa phương thông qua việc nâng cao sức hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước, thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái, du lịch mạo hiểm, du lịch cộng đồng và các mô hình lưu trú gắn với bản sắc địa phương. Đồng thời, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân; khuyến khích phát triển các mô hình sinh kế xanh như sản xuất nông - lâm nghiệp bền vững, trồng dược liệu, phát triển sản phẩm OCOP và mở rộng khả năng tiếp cận các chương trình, dự án hỗ trợ của các tổ chức quốc tế.

Bên cạnh đó, khu dự trữ sinh quyển sẽ trở thành địa điểm nghiên cứu có giá trị đối với nhiều lĩnh vực như địa chất, địa mạo karst, đa dạng sinh học, khí hậu và văn hóa bản địa. Các kết quả nghiên cứu sẽ góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn loài nguy cấp, quản lý tài nguyên thiên nhiên, ứng phó với biến đổi khí hậu cũng như nâng cao hiệu quả giáo dục môi trường, lan tỏa nhận thức về phát triển bền vững trong cộng đồng.

Danh hiệu mới cũng tạo điều kiện để Phong Nha - Kẻ Bàng mở rộng hợp tác với các khu dự trữ sinh quyển, vườn quốc gia và các tổ chức bảo tồn trong mạng lưới Chương trình Con người và Sinh quyển (MAB) của UNESCO; tăng cường trao đổi kinh nghiệm quản lý, giám sát môi trường, nghiên cứu khoa học và thu hút nguồn lực quốc tế phục vụ công tác bảo tồn.

Đồng thời, việc được công nhận tiếp tục nâng tầm vị thế của Phong Nha - Kẻ Bàng trên bản đồ bảo tồn thiên nhiên thế giới, khẳng định giá trị không chỉ của một Di sản thiên nhiên thế giới mà còn của mô hình tiêu biểu về quản lý tổng hợp tài nguyên gắn với phát triển bền vững. Đây cũng là cơ hội quan trọng để quảng bá hình ảnh Quảng Trị đến bạn bè quốc tế.

Hiện nay, thế giới có 760 Khu dự trữ sinh quyển tại 136 quốc gia, trong đó Việt Nam có 12 khu được UNESCO công nhận. Trước đó, Phong Nha - Kẻ Bàng đã hai lần được UNESCO ghi danh là Di sản thiên nhiên thế giới vào các năm 2003 và 2015. Đặc biệt, cùng với Vườn Quốc gia Hin Nậm Nô (CHDCND Lào), Phong Nha - Kẻ Bàng đã hình thành Di sản thiên nhiên thế giới liên biên giới đầu tiên ở Đông Nam Á, trở thành biểu tượng cho hợp tác quốc tế trong bảo tồn thiên nhiên và quản lý bền vững các hệ sinh thái xuyên biên giới.

Theo ông Trương Thanh Khai, Phó Giám đốc Ban Quản lý VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, việc UNESCO công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng là Khu dự trữ sinh quyển thế giới tiếp tục khẳng định vị thế của Việt Nam trong mạng lưới các danh hiệu quốc tế về bảo tồn thiên nhiên, thể hiện cam kết mạnh mẽ đối với các mục tiêu bảo vệ môi trường, gìn giữ đa dạng sinh học và phát triển bền vững. Danh hiệu này đồng thời mở ra nhiều cơ hội trong nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và kinh tế xanh.

Theo ông Trương Thanh Khai, thời gian tới, tỉnh Quảng Trị và Ban Quản lý VQG Phong Nha - Kẻ Bàng sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, tổ chức quốc tế, nhà khoa học và các đối tác phát triển nhằm triển khai hiệu quả các cam kết về bảo tồn thiên nhiên gắn với phát triển bền vững; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên thiên nhiên, nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học, qua đó tạo sinh kế ổn định, bền vững cho cộng đồng dân cư sinh sống trong và vùng phụ cận Khu dự trữ sinh quyển thế giới.