Thứ bảy 16/05/2026 21:34
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Ông Đỗ Quý Doãn, nguyên Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông: Phải đảm bảo hài hòa việc phát triển kinh tế với phát triển văn hóa

18/07/2021 23:36
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến góp ý về Dự thảo Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030.

Tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Dự thảo, ông Đỗ Quý Doãn, nguyên Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, đã có những đánh giá và góp ý về nội dung của Chiến lược:

Ông Đỗ Quý Doãn, nguyên Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông
Ông Đỗ Quý Doãn, nguyên Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông.

Kể từ khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Hội nghị Trung ương 5 (khóa VIII) ban hành Nghị quyết số 03-NQ/TW, ngày 16/7/1998 (Nghị quyết Trung ương 5), về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đến nay đã có thời gian trên 20 năm. Những người từng làm việc từ thời điểm đó đều công nhận Nghị quyết này thực chất là một chiến lược văn hóa trong thời kỳ đổi mới. Xuất phát từ đó, yêu cầu đặt ra cho Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam lần này cũng phải mang thông điệp của Chiến lược nhằm hướng tới mục tiêu cao. Do đó, kỳ vọng của người làm công tác văn hóa và những người hoạt động trong lĩnh vực này cũng như toàn xã hội đối với Chiến lược rất lớn.

Dự thảo lần này, nội dung cơ bản đã đề cập đến các vấn đề từ quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp… thể hiện sự cố gắng, nỗ lực của ban soạn thảo. Tuy nhiên, những vấn đề từng đặt ra trong Nghị quyết Trung ương 5 tới giờ vẫn còn mang tính thời sự. Vì vậy, cần xem xét những điểm này trong yêu cầu đặt ra đối với Chiến lược này. Chẳng hạn, cần xem xét các quan điểm trong Dự thảo lần này đã có những nét gì mới. Về mặt định tính, trước cũng 5 quan điểm, lần này cũng 5 quan điểm, như vậy, trong Dự thảo cho dù có những thay đổi, nhưng cần chỉ rõ những cái mới, làm nổi bật lên những nét mới, yêu cầu cần hướng tới trong quan điểm xuyên suốt của cả một giai đoạn, ít nhất từ 10-15 năm.

Trong Dự thảo lần này, tôi cũng tâm đắc với quan điểm Chiến lược. Trong quá trình thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 vẫn có những vấn đề còn tồn tại mà người dân, người hoạt động văn hóa mong muốn thì trong quan điểm Chiến lược lần này đã đề cập. Đó chính là xác định được "Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội". Nói thì đơn giản nhưng thực hiện không đơn giản chút nào. Mặc dù trên các hội nghị, diễn đàn đều đề cập bảo đảm hài hòa văn hóa, kinh tế, chính trị… nhưng khi thực thi thì nhiều địa phương, ban ngành, ngay trong tư tưởng chỉ đạo không hề dễ.

Bên cạnh đó, đây là một Chiến lược thực hiện trong thời gian dài 10 năm nên cần phải có tầm nhìn, mà để có tầm nhìn phải có dự báo chính xác để từ đó đưa ra những chính sách, tư tưởng chỉ đạo, biện pháp, giải pháp thực hiện phù hợp. Chính vì vậy, cần dự báo được xu thế phát triển chung và phân tích được xu thế này tác động đến văn hóa như thế nào để có tầm nhìn rõ ràng.

Phải đảm bảo hài hòa việc phát triển kinh tế với phát triển văn hóa-1

Chỉ số xuất bản phẩm/người của Việt Nam đạt khoảng 4,1 bản (năm 2020).

Với Dự thảo Chiến lược, mặc dù ban soạn thảo đã rất chú trọng các nội dung chính, nhưng tôi cũng xin đề xuất một số ý kiến.

Trong dự thảo Chiến lược nên bổ sung một số dự báo cơ bản về xu hướng phát triển, trong đó sự phát triển của truyền thông, xã hội số, đặc biệt là truyền thông xã hội tác động đến văn hóa. Có thể thấy sự phát triển này tác động đến từng gia đình, từng con người, làm thay đổi từ suy nghĩ, tình cảm đến nhận thức… đây là xu hướng lớn. Hiện nay mọi lĩnh vực đều chuyển đổi từ chính phủ số, chính quyền số, xã hội số… thì tác động của phát triển truyền thông, đặc biệt là truyền thông xã hội là một xu hướng tác động rất lớn đến phát triển văn hóa trong giai đoạn tới, thế nên dự báo này cần phải được tính đến.

Thời gian qua, có ý kiến cho rằng, văn hóa, đặc biệt văn hóa đọc đang bị xuống cấp, đang bị mai một, tuy nhiên, dự báo cần xem xét là văn hóa đọc vẫn đang phát triển nhưng nó sẽ có thay đổi phương thức cho phù hợp với xu thế mới. Qua quá trình làm việc tôi thấy nên đưa vào những dự báo như vậy để có được những hoạch định chính sách phát triển trong giai đoạn tới.

Trong dự thảo đưa ra 5 quan điểm, dù đã đầy đủ và có những quan điểm tân tiến, nhưng theo tôi cần bổ sung thêm một số ý. Thời gian qua, xu thế phát triển và sự phát triển của văn hóa trong quá trình hội nhập rất đa dạng, phong phú, thậm chí có những lúc phức tạp cho nên quan điểm chỉ đạo cũng cần quán triệt nguyên tắc: phát triển văn hóa gắn với quản lý tốt, quản lý tạo điều kiện cho phát triển nhưng phát triển phải gắn với quản lý chứ không phải phát triển theo dạng mạnh ai nấy làm. Cái này thể hiện rõ vai trò quan trọng của quản lý Nhà nước, đây là một điểm không thể bỏ qua.

Trong hoạt động văn hóa, yếu tố xã hội hóa đã được đề cập, nhưng cần phải xác định rõ việc huy động, phát huy các nguồn lực xã hội phải kết hợp với đầu tư có hiệu quả của Nhà nước để phát triển văn hóa. Trong lĩnh vực văn hóa có nhiều lĩnh vực, như văn hóa dân tộc, nghệ thuật truyền thống… việc xã hội hóa không hề đơn giản. Phải bảo đảm hài hòa việc phát triển kinh tế với phát triển văn hóa. Đây là quan điểm xuyên suốt đã được đề cập nhưng tôi thấy cần phải làm rõ điểm này.

Về mặt chỉ tiêu, trong dự thảo đã đề cập tới nhiều nhưng tôi thấy cần đưa ra thêm các chỉ tiêu cụ thể về một số lĩnh vực, nhất là việc hưởng thụ văn hóa trong từng giai đoạn. Như mức hưởng thụ nghệ thuật, văn hóa đọc… từng giai đoạn để có những hướng để phấn đấu, sau để phục vụ tổng kết chứ không thể nói chung chung. Hoặc chỉ tiêu xây dựng các thiết chế văn hóa cũng cần đưa các chỉ tiêu cụ thể, xây dựng luôn ở thiết chế văn hóa cơ sở có những gì, thiếu những gì, trong những năm tới cần bổ sung gì, hoàn thiện gì… cũng rất là quan trọng.

Về hệ thống các giải pháp, cho dù chiến lược, mục tiêu… có tốt bao nhiêu mà thiếu giải pháp thực hiện thì khó mà thành công. Trong các giải pháp cần xác định đầu tiên là nguồn lực về tài chính, mà trong đầu tư cho văn hóa không phải để thu về hiệu quả ngay mà có những cái phải mươi năm sau, thậm chí có những cái cả một thế hệ mới thấy được hiệu quả. Lãi về văn hóa nhiều khi là rất lâu dài, đôi khi một hành vi về văn hóa, một vấn đề về đạo đức, hay tính nhân văn, nếp sống gia đình… rất khó nói là ngày 1 ngày 2 thấy được.

Do vậy, nguồn lực về tài chính, đầu tư cho văn hóa thì Nhà nước phải chủ trì, phải coi trọng và khi đưa ra thành giải pháp phải rất cụ thể. Phải đưa ra những chương trình hành động và các chương trình đó phải được Nhà nước phê duyệt. Trong đầu tư của Nhà nước cũng cần cân nhắc tới sự tham gia của nguồn lực xã hội, Nhà nước đóng vai trò thế nào, xã hội hóa ra sao… Ở các nước phát triển, những vấn đề về phúc lợi văn hóa, thiết chế văn hóa, sự hưởng thụ văn hóa của người dân được Nhà nước quan tâm và đầu tư thích đáng.

Một vấn đề cũng cần quan tâm trong các giải pháp là nguồn lực về con người, chú trọng các chính sách đào tạo nguồn nhân lực cho phát triển văn hóa. Cần xem xét đào tạo các lĩnh vực trong hoạt động văn hóa để có một nguồn lực đáp ứng được yêu cầu của phát triển, đáp ứng được các mục tiêu đề ra của chiến lược. Như vậy, trong giải pháp nguồn lực về con người thì phải coi trọng đào tạo, đào tạo đội ngũ cán bộ văn hóa, đây là một giải pháp rất căn cơ.

Giải pháp nữa là cũng cần đề cập là hoàn thiện hệ thống pháp luật, đặc biệt hệ thống chính sách văn hóa. Trong các giải pháp phải có những hướng dẫn cụ thể về những năm đầu xây dựng chính sách gì, 5 năm, 10 năm… chính sách gì, phải có yếu tố dự báo trước để giảm bớt những khó khăn trong quá trình thực hiện.

Tổ Quốc

Bài liên quan
Tin bài khác
Xử lý gần 2.300 trường hợp xe quá tải, cơi nới thành thùng tại Thanh Hóa

Xử lý gần 2.300 trường hợp xe quá tải, cơi nới thành thùng tại Thanh Hóa

Lực lượng Cảnh sát giao thông Thanh Hóa đã xử lý gần 2.300 trường hợp xe quá tải, cơi nới thành thùng trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng số tiền phạt lên tới hơn 9 tỷ đồng.
Vận động viên Nguyễn Thu Nga giành Huy chương Vàng tại “Hanoi Shooting Open 2026”

Vận động viên Nguyễn Thu Nga giành Huy chương Vàng tại “Hanoi Shooting Open 2026”

Xuất sắc vượt qua nhiều đối thủ mạnh, vận động viên Nguyễn Thu Nga đã giành Huy chương Vàng tại giải bắn súng thể thao Hanoi Shooting Open 2026.
“Hanoi Shooting Open 2026” khơi dậy làn sóng thể thao kỹ năng, kết nối cộng đồng đam mê

“Hanoi Shooting Open 2026” khơi dậy làn sóng thể thao kỹ năng, kết nối cộng đồng đam mê

Giải bắn súng thể thao Hanoi Shooting Open 2026 lần đầu tổ chức không chỉ là sân chơi tranh tài mà còn mở ra xu hướng thể thao kỹ năng hiện đại tại Việt Nam.
Phú Thọ đặt mục tiêu hoàn thành 64.400 căn nhà ở xã hội

Phú Thọ đặt mục tiêu hoàn thành 64.400 căn nhà ở xã hội

Phú Thọ đặt mục tiêu hoàn thành 64.400 căn nhà ở xã hội đến năm 2030, đồng thời xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo và người có công ngay trong năm 2026.
Lễ hội Mô tô phân khối lớn châu Á - Thái Bình Dương sự kiện mang tầm châu lục

Lễ hội Mô tô phân khối lớn châu Á - Thái Bình Dương sự kiện mang tầm châu lục

Sự kiện có sự góp mặt của hơn 1.000 biker đến từ 9 quốc gia và 90 CLB trong nước, quốc tế; cộng đồng Ducati khu vực châu Á với khoảng 1.800 thành viên đến từ Malaysia, Singapore và miền Nam Thái Lan.
Thời tiết hôm nay 16/5: Đồng bằng Bắc Bộ nắng nóng

Thời tiết hôm nay 16/5: Đồng bằng Bắc Bộ nắng nóng

Thời tiết hôm nay 16/5, Bắc Bộ chiều tối và đêm nay mưa dông; Trung Bộ nắng nóng diện rộng; Nam Bộ tiếp tục nắng nóng, chiều tối có mưa dông, cục bộ có điểm mưa to.
TP. Hồ Chí Minh: Phường Gia Định thành lập Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng

TP. Hồ Chí Minh: Phường Gia Định thành lập Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng

Ngày 14/5/2026, UBND phường Gia Định - TP. Hồ Chí Minh tổ chức lễ công bố quyết định thành lập Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường và trao các quyết định về công tác cán bộ, đánh dấu bước kiện toàn quan trọng trong công tác quản lý đầu tư công và phát triển hạ tầng đô thị tại địa phương.
Hưng Yên:  Xã Vũ Thư đổi mới việc tiếp xúc cử tri xây dựng niềm tin từ những chén trà nồng hậu

Hưng Yên: Xã Vũ Thư đổi mới việc tiếp xúc cử tri xây dựng niềm tin từ những chén trà nồng hậu

Sáng 15/5, tại ngôi nhà của ông Ngô Duy Chiền ở thôn Thọ Lộc, một buổi tiếp xúc cử tri đặc biệt của xã Vũ Thư Không hội trường rộng lớn, không bục phát biểu trang nghiêm hay những bản báo cáo dài dòng mà diễn ra giản dị bên ấm trà nóng. Chính trong không gian gần gũi ấy, khoảng cách giữa chính quyền và người dân như được xóa nhòa, nhường chỗ cho những câu chuyện chân thành, cởi mở và đầy trách nhiệm.
Thanh Hóa: Thêm 2 nhà máy nước sạch, tổng mức đầu tư hơn 80 tỷ đồng cho người dân miền núi trong năm 2026

Thanh Hóa: Thêm 2 nhà máy nước sạch, tổng mức đầu tư hơn 80 tỷ đồng cho người dân miền núi trong năm 2026

Cuối năm 2026, dự án cấp nước và xử lý nước sinh hoạt thị trấn Sơn Lư (nay là xã Quan Sơn) và dự án nhà máy nước sạch huyện Mường Lát (nay là xã Mường Lát), tỉnh Thanh Hóa sẽ hoàn thành đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng.
Ninh Bình công bố 12 thủ tục hành chính lĩnh vực nhà ở

Ninh Bình công bố 12 thủ tục hành chính lĩnh vực nhà ở

UBND tỉnh Ninh Bình ban hành Quyết định số 1744/QĐ-UBND công bố danh mục 12 thủ tục hành chính trong lĩnh vực nhà ở thuộc phạm vi quản lý của Sở Xây dựng, gồm 1 thủ tục ban hành mới và 11 thủ tục sửa đổi, bổ sung. Tất cả các thủ tục đều không thu phí và có thể thực hiện trực tuyến toàn trình.
Đắk Lắk thanh tra công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất  có nguồn gốc thu hồi từ các doanh nghiệp cà phê

Đắk Lắk thanh tra công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có nguồn gốc thu hồi từ các doanh nghiệp cà phê

Mới đây, Thanh tra tỉnh Đắk Lắk đã công bố Quyết định thanh tra công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (QSDĐ) cho hộ gia đình, cá nhân liên quan đến diện tích đất có nguồn gốc thu hồi từ các doanh nghiệp cà phê bàn giao về địa phương quản lý.
TP. Hồ Chí Minh: Thu tiền điện nhà trọ cao hơn quy định, chủ trọ có thể bị phạt đến 30 triệu đồng

TP. Hồ Chí Minh: Thu tiền điện nhà trọ cao hơn quy định, chủ trọ có thể bị phạt đến 30 triệu đồng

Từ ngày 25/5/2026, hành vi thu tiền điện của người cho thuê nhà cao hơn mức quy định sẽ bị xử phạt từ 20 – 30 triệu đồng theo quy định mới của Chính phủ.
Pharmedic bị thu hồi toàn quốc lô thuốc nhỏ mắt Natri clorid 0,9%

Pharmedic bị thu hồi toàn quốc lô thuốc nhỏ mắt Natri clorid 0,9%

Bộ Y tế yêu cầu thu hồi trên toàn quốc lô thuốc nhỏ mắt Natri clorid 0,9% do Công ty Cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất sau khi mẫu kiểm nghiệm không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu độ trong.
Lâm Đồng tăng tốc chuyển đổi số, liên kết Đại học Quốc gia TP.HCM đào tạo nhân lực chất lượng cao

Lâm Đồng tăng tốc chuyển đổi số, liên kết Đại học Quốc gia TP.HCM đào tạo nhân lực chất lượng cao

Ngày 15/5, UBND tỉnh Lâm Đồng và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026 – 2030, mở ra một giai đoạn liên kết sâu rộng hơn trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
Đề xuất thêm loạt tuyến cao tốc mới để tăng kết nối vùng

Đề xuất thêm loạt tuyến cao tốc mới để tăng kết nối vùng

Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất điều chỉnh quy hoạch nhiều tuyến cao tốc, trong đó ưu tiên sớm đầu tư cao tốc Bảo Hà - Lai Châu và bổ sung thêm 3 tuyến cao tốc mới nhằm tăng liên kết vùng, giảm chi phí logistics và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.