Thứ hai 16/11/2026 21:31
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Nỗ lực chống tham nhũng khiến tình trạng nhũng nhiễu doanh nghiệp giảm đáng kể

16/04/2021 06:22
Số liệu từ điều tra PCI-FDI 2020 một lần nữa khẳng định tính vững chắc của các thành quả này trên nhiều lĩnh vực. Doanh nghiệp FDI cho biết đã phải chi trả chi phí không chính thức khi thực hiện thủ tục đất đai đã giảm...

Những tín hiệu vui

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết nhờ các nỗ lực chống tham nhũng của Chính phủ, tình trạng nhũng nhiễu doanh nghiệp đã giảm đáng kể. Số liệu từ điều tra PCI-FDI 2020 một lần nữa khẳng định tính vững chắc của các thành quả này trên nhiều lĩnh vực.

Sản xuất, lắp ráp ô tô tại một doanh nghiệp FDI

Sản xuất, lắp ráp ô tô tại một doanh nghiệp FDI.

Số liệu thống kê cho thấy, tỷ lệ doanh nghiệp FDI đồng ý với nhận định “cán bộ nhà nước sử dụng việc giám sát tuân thủ quy định chỉ để đòi hỏi chi phí không chính thức từ doanh nghiệp” tăng lên mức đỉnh gần 60% vào thời điểm 2014-2015 rồi giảm dần trong những năm sau đó.

Năm 2020, con số này ở mức xấp xỉ 35%, nhỉnh hơn một chút so với năm trước.

Đáng chú ý, Báo cáo PCI 2020 cho thấy, tỷ lệ doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (doanh nghiệp FDI) cho biết đã phải chi trả chi phí không chính thức trong khi thực hiện thủ tục đất đai đã giảm từ mức cao gần 23% năm 2016 xuống 10% trong năm 2020.

Bên cạnh đó, năm 2020, chỉ 17% doanh nghiệp FDI có nhận định tình trạng “chạy án” cản trở việc họ đưa tranh chấp ra tòa án, so với mức đỉnh gần 24% năm 2015. Qua thời gian, chi phí không chính thức có dấu hiệu giảm dần. Tỷ lệ doanh nghiệp FDI phải dành từ 10% doanh thu trở lên để chi trả các khoản chi không chính thức giảm từ mức hơn 2% năm 2016-2017 xuống 1,2% năm 2020.

Một dấu hiệu khả quan nữa là gánh nặng thanh kiểm tra cũng giảm dần. Xu hướng sụt giảm ghi nhận được là rõ ràng, ổn định và có ý nghĩa về mặt thống kê, từ mức trung bình 2,85 cuộc/doanh nghiệp năm 2016 xuống còn 2,1 cuộc/doanh nghiệp năm 2020.

Đặc biệt, theo báo cáo PCI, lần đầu tiên kể từ khi thực hiện PCI-FDI, số cuộc thanh tra, kiểm tra trung vị đã giảm xuống còn 1 cuộc, so với mức không đổi qua tất cả các năm là 2 cuộc.

Số liệu trong báo cáo PCI cũng xác nhận xu hướng các doanh nghiệp FDI không phải mất nhiều thời gian như trước cho việc tuân thủ các thủ tục, quy định. Tỷ lệ doanh nghiệp FDI cho biết đã phải dành hơn 5% thời gian của cấp quản lý doanh nghiệp để thực hiện các thủ tục hành chính đã giảm mạnh từ 41% năm 2019 xuống 33% năm 2020, cho thấy sự cải thiện rõ rệt và thực chất so với mức đỉnh năm 2012 và 2016.

Để phân tích chi tiết hơn, điều tra PCI-FDI yêu cầu doanh nghiệp nêu rõ các cơ quan đã thực hiện thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp họ trong năm qua. Theo đó, an toàn phòng chống cháy nổ là lĩnh vực thanh tra, kiểm tra thường xuyên nhất (44%). Kế tiếp là thuế và kiểm toán, với tỷ lệ tương ứng 29% và 22%. Các lĩnh vực còn lại có gánh nặng thanh kiểm tra tương đối thường xuyên lần lượt là hải quan (16%), thanh tra môi trường (14%) và thanh tra lao động (13%).

Về gánh nặng thực thi đối với doanh nghiệp FDI qua thời gian, nhìn chung có xu hướng giảm. Ngay cả trong các lĩnh vực được quản lý chặt như an toàn phòng chống cháy nổ và thuế cũng xuất hiện xu hướng giảm rõ rệt về gánh nặng thanh tra, kiểm tra. Năm 2015, quá nửa số doanh nghiệp FDI (56%) tham gia điều tra Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI - viết tắt của Provincial Competitiveness Index) cho biết đã bị thanh tra, kiểm tra về an toàn phòng chống cháy nổ. Năm 2020, tỷ lệ này giảm xuống 44%. Thanh, kiểm tra thuế cũng giảm mạnh, từ 40% năm 2016 xuống 29% năm 2020.

Ngoài ra, trong Báo cáo PCI, VCCI còn chỉ ra sự cải thiện rõ nét trong lĩnh vực môi trường. Năm 2020, chỉ có 14% doanh nghiệp FDI cho biết đã tiếp đón thanh tra môi trường, lĩnh vực từng bị coi là có gánh nặng thanh, kiểm tra lớn nhất (35% năm 2016). Trong khi đó, một số lĩnh vực như kiểm toán và hải quan không ghi nhận cải thiện nào đáng kể thời gian qua.

Hiểu về FDI và PCI

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (tiếng Anh: Foreign Direct Investment, viết tắt là FDI) là hình thức đầu tư dài hạn của cá nhân hay công ty nước này vào nước khác bằng cách thiết lập cơ sở sản xuất, kinh doanh. Cá nhân hay công ty nước ngoài đó sẽ nắm quyền quản lý cơ sở sản xuất kinh doanh này.

(Ảnh minh họa)

(Ảnh minh họa)

Định nghĩa về FDI của Tổ chức Thương mại Thế giới: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được một tài sản ở một nước khác (nước thu hút đầu tư) cùng với quyền quản lý tài sản đó. Phương diện quản lý là thứ để phân biệt FDI với các công cụ tài chính khác. Trong phần lớn trường hợp, cả nhà đầu tư lẫn tài sản mà người đó quản lý ở nước ngoài là các cơ sở kinh doanh. Trong những trường hợp đó, nhà đầu tư thường hay được gọi là "công ty mẹ" và các tài sản được gọi là "công ty con" hay "chi nhánh công ty".

Tại Việt Nam, Luật Đầu tư 2020 không đề cập trực tiếp loại hình doanh nghiệp này mà chỉ định nghĩa một cách khái quát tại Khoản 17 Điều 3 như sau: "Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông".

Như vậy, theo quy định này, ta có thể hiểu một cách cơ bản, doanh nghiệp FDI là các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài, không phân biệt tỷ lệ vốn của bên nước ngoài góp là bao nhiêu. Doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài bao gồm: Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài và Doanh nghiệp có cá nhân có quốc tịch nước ngoài, tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài đầu tư (góp vốn thành lập, mua vốn góp).

Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI - viết tắt của Provincial Competitiveness Index) là chỉ số đánh giá và xếp hạng chính quyền các tỉnh, thành của Việt Nam về chất lượng điều hành kinh tế và xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi cho việc phát triển doanh nghiệp dân doanh.

Đây là dự án hợp tác nghiên cứu giữa Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID). Chỉ số này được công bố thí điểm lần đầu tiên vào năm 2005 cho 42 tỉnh, thành. Từ lần thứ hai, năm 2006 trở đi đến nay, tất cả các tỉnh thành Việt Nam đều được đưa vào xếp hạng, đồng thời các chỉ số thành phần cũng được tăng cường thêm.

Số liệu từ Tổng cục Thống kê cho biết, qua hơn 30 năm đẩy mạnh thực hiện các chính sách thu hút FDI vào Việt Nam, dòng vốn FDI vào Việt Nam trải qua nhiều biến động theo tình hình kinh tế-xã hội của thế giới cũng như của khu vực.

Tổng vốn FDI vào Việt Nam có xu hướng tăng theo thời gian cả về lượng vốn và số dự án cùng với sự mở cửa, hội nhập và cải cách môi trường kinh doanh của Việt Nam.

Qua hơn 30 năm thực hiện thu hút FDI, có tới hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ đăng ký đầu tư vào Việt Nam song nguồn vốn FDI chủ yếu tập trung ở các nhà đầu tư đến từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó, Trung Quốc, Hong Kong và Hàn Quốc là những quốc gia có tổng vốn đầu tư vào Việt Nam lớn nhất. Tiếp đến là các quốc gia Nhật Bản, Đài Loan. Trong khi đó, Mỹ và châu Âu mặc dù là hai thị trường xuất khẩu chủ lực, đem lại thặng dư xuất khẩu lớn cho Việt Nam nhưng dòng vốn FDI từ các thị trường này vào Việt Nam còn rất hạn chế.

Nguồn vốn FDI có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế Việt Nam trong thời gian qua thông qua việc tạo vốn hay chuyển giao kinh nghiệm quản lý… Tuy nhiên, nguồn FDI đang bộc lộ nhiều hạn chế như vấn để chuyển giao công nghệ, ô nhiễm môi trường... Trong khi đó, cơ cấu dòng vốn FDI hướng nhiều vào bất động sản, gây nên những cơn sốt “ảo”, tình trạng đầu cơ trên thị trường... Điều này đặt ra yêu cầu cần lựa chọn dòng vốn FDI có chất lượng cao phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.

Trần Linh

Tin bài khác
Phú Thọ xử lý 40 vụ vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản, thu hơn 3 tỷ đồng

Phú Thọ xử lý 40 vụ vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản, thu hơn 3 tỷ đồng

Từ tháng 9/2026 đến nay, Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện, xử lý 40 vụ vi phạm hành chính với 940 trường hợp, xử phạt và thu nộp ngân sách hơn 3 tỷ đồng.
Phú Thọ: Bắt nữ thủ lĩnh hệ thống đa cấp Bitharvest, thiệt hại hơn 1,5 tỷ đồng

Phú Thọ: Bắt nữ thủ lĩnh hệ thống đa cấp Bitharvest, thiệt hại hơn 1,5 tỷ đồng

Nguyễn Thanh Hương bị khởi tố, bắt tạm giam vì tổ chức phát triển hệ thống Bitharvest trái phép, thu lợi bất chính từ 1 tỷ đồng và gây thiệt hại từ 1,5 tỷ đồng trở lên.
Làm giả hồ sơ phát hành chứng khoán: Đề xuất phạt 1,5 tỷ đồng

Làm giả hồ sơ phát hành chứng khoán: Đề xuất phạt 1,5 tỷ đồng

Bộ Tài chính đề xuất nâng mức xử phạt đối với nhiều vi phạm trên thị trường chứng khoán, trong đó hành vi làm giả giấy tờ chứng minh đủ điều kiện chào bán, phát hành cổ phiếu riêng lẻ và trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ có thể bị phạt tới 1,5 tỷ đồng. Dự thảo cũng bổ sung chế tài đối với doanh nghiệp phát hành, tổ chức cung cấp dịch vụ và nhà đầu tư nhằm tăng cường kỷ cương thị trường.
“Huy bến xe” và ranh giới pháp lý phía sau những thước phim giang hồ

“Huy bến xe” và ranh giới pháp lý phía sau những thước phim giang hồ

Bộ phim ca nhạc bạo lực đăng tải trên YouTube từ năm 2020, thu hút hơn 42.000 lượt xem, nay trở thành một phần trong vụ án hình sự liên quan đến “Hiệp đen”. Người sản xuất, đạo diễn, diễn xuất và phổ biến phim bị khởi tố là cảnh báo nghiêm khắc tới những cá nhân, tổ chức lợi dụng sản phẩm giải trí để cổ súy bạo lực, đánh bóng tên tuổi.
Giám đốc sản xuất răng giả bị khởi tố: Cảnh báo rủi ro pháp lý trong cung ứng nha khoa

Giám đốc sản xuất răng giả bị khởi tố: Cảnh báo rủi ro pháp lý trong cung ứng nha khoa

Một cơ sở sản xuất răng giả chưa được cấp phép, sản phẩm chưa được kiểm nghiệm và công bố tiêu chuẩn chất lượng nhưng vẫn cung ứng cho nhiều phòng khám nha khoa. Vụ án không chỉ đặt ra trách nhiệm của người điều hành doanh nghiệp mà còn cảnh báo rủi ro pháp lý khi lựa chọn nhà cung cấp.
Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII: Phát hiện 2.148 vụ vi phạm

Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII: Phát hiện 2.148 vụ vi phạm

Với 2.148 vụ bắt giữ được ghi nhận, cùng khối lượng lớn ma túy, tiền chất và động vật, thực vật hoang dã bị thu giữ, Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII tiếp tục khẳng định hiệu quả hợp tác thực thi pháp luật khu vực. Trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo là khai thác thông tin sau bắt giữ, lần theo các đầu mối liên quan và mở rộng điều tra những đường dây buôn lậu xuyên quốc gia.
Luật mới siết hành vi thao túng cạnh tranh trên môi trường số

Luật mới siết hành vi thao túng cạnh tranh trên môi trường số

Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật về thương mại, cạnh tranh, quản lý ngoại thương và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đáng chú ý, luật bổ sung các quy định kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, sử dụng dữ liệu và thiết kế giao diện điện tử nhằm hạn chế quyền lựa chọn của khách hàng.
Phú Thọ: Khởi tố chủ cơ sở sản xuất hương giả nhãn hiệu Thu Hiền

Phú Thọ: Khởi tố chủ cơ sở sản xuất hương giả nhãn hiệu Thu Hiền

Sử dụng bao bì giả mạo nhãn hiệu hương Thu Hiền đã được bảo hộ để đóng gói sản phẩm tự sản xuất, một chủ cơ sở tại xã Yên Lập bị khởi tố. Tổng trị giá hàng giả tương đương hàng thật hơn 137,8 triệu đồng.
Vụ Mỏ số 2 Thanh Hóa: Mức án đề nghị từ án treo đến 9 năm tù

Vụ Mỏ số 2 Thanh Hóa: Mức án đề nghị từ án treo đến 9 năm tù

Sau gần một ngày xét hỏi, Viện Kiểm sát đề nghị mức án đối với 11 bị cáo trong vụ Mỏ số 2 tại Thanh Hóa. Nhóm cán bộ bị xem xét trách nhiệm vì quyết định, tham mưu cấp phép trái quy định; nhóm doanh nghiệp đối diện mức án cao hơn do trực tiếp khai thác tài nguyên trái phép và vi phạm kế toán.
Mở thêm gần 3,9 tỷ USD dư địa vay nước ngoài cho doanh nghiệp

Mở thêm gần 3,9 tỷ USD dư địa vay nước ngoài cho doanh nghiệp

Chính phủ vừa nâng hạn mức vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng lên tối đa 10 tỷ USD trong năm 2026. Dư địa vốn được mở rộng đáng kể, nhưng trách nhiệm trả nợ vẫn hoàn toàn thuộc bên vay vì các khoản vay không được Chính phủ bảo lãnh.
Từ hợp đồng 2,5 tỷ đến gần 76 tỷ đồng cát khai thác vượt phép

Từ hợp đồng 2,5 tỷ đến gần 76 tỷ đồng cát khai thác vượt phép

Giá trị chuyển nhượng quyền khai thác mỏ được khai tại tòa hơn 62 tỷ đồng nhưng hợp đồng chỉ thể hiện hơn 2,5 tỷ đồng. Sau khi được cấp phép, Công ty Thiên An Phát bị cáo buộc khai thác vượt gần 435.000 m³ cát, trị giá gần 76 tỷ đồng.
Hoàn thiện khung pháp lý quản lý xuất khẩu khoáng sản, thúc đẩy chế biến sâu

Hoàn thiện khung pháp lý quản lý xuất khẩu khoáng sản, thúc đẩy chế biến sâu

Việc xây dựng Thông tư mới về quản lý xuất khẩu khoáng sản tập trung làm rõ thẩm quyền quản lý, rà soát danh mục và chỉ tiêu kỹ thuật khoáng sản xuất khẩu, đồng thời bổ sung tiêu chuẩn chế biến sâu đối với đất hiếm. Quy định mới được kỳ vọng góp phần nâng cao giá trị tài nguyên, bảo đảm nguồn nguyên liệu cho sản xuất trong nước và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Cựu Phó Chủ tịch Thanh Hóa bị cáo buộc gây thất thoát hơn 5 tỷ đồng

Cựu Phó Chủ tịch Thanh Hóa bị cáo buộc gây thất thoát hơn 5 tỷ đồng

Sau lần hoãn xét xử cuối tháng 10, sáng 12/11, Tòa án nhân dân TP. Hà Nội mở lại phiên sơ thẩm vụ án liên quan cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang cùng 10 bị cáo. Cáo trạng xác định sai phạm trong quá trình chuyển nhượng, cấp phép khai thác Mỏ số 2 đã làm thất thoát tài sản Nhà nước hơn 5,1 tỷ đồng.
Danh mục bí mật nhà nước lĩnh vực tài chính gồm những thông tin nào?

Danh mục bí mật nhà nước lĩnh vực tài chính gồm những thông tin nào?

Danh mục bí mật nhà nước lĩnh vực tài chính vừa được xác định cụ thể tại Quyết định 2165/QĐ-TTg. Đáng chú ý, một số phương án chính sách tài chính, khung lãi suất trái phiếu và thông tin có khả năng tác động lớn đến an toàn thị trường chứng khoán khi chưa công khai được xếp vào độ Mật.
Giang hồ mạng liên tiếp bị khởi tố vì đánh bóng tên tuổi bằng bạo lực để trục lợi?

Giang hồ mạng liên tiếp bị khởi tố vì đánh bóng tên tuổi bằng bạo lực để trục lợi?

Từ giang hồ mạng Bình “trọc”, Hiệp “đen” đến Ngọc “Rambo”, Sáng “Con”, nhiều nhân vật từng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội liên tiếp bị khởi tố trong các vụ án với những hành vi khác nhau.