Thứ tư 18/11/2026 17:31
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Những kiến thức cơ bản về “Tội rửa tiền”

10/12/2020 04:43
Rửa tiền là hành vi hợp pháp hóa nguồn gốc các tài sản do phạm tội mà có. Thông qua rửa tiền, các khoản tiền hoặc tài sản từ vi phạm pháp luật được che giấu nguồn gốc và “biến hóa” thành tiền sạch hay tài sản hợp pháp.
Hoạt động rửa tiền  bùng nổ với toàn cầu hóa, gây nhiều hậu quả nghiêm trọng về kinh tế và xã hội
Hoạt động rửa tiền bùng nổ với toàn cầu hóa, gây nhiều hậu quả nghiêm trọng về kinh tế và xã hội. (Ảnh: minh hoạ, nguồn internet)

Lịch sử và thực trạng

Rửa tiền (tiếng Anh: money laundering) là hành vi của cá nhân hay tổ chức tìm cách chuyển đổi các khoản lợi nhuận hoặc tài sản khác có được từ hành vi phạm tội hoặc tham nhũng trở thành các tài sản được coi là “hợp pháp”.

Các tổ chức tội phạm và cá nhân tham nhũng luôn che giấu nguồn gốc của khoản tiền thu được từ những hoạt động bất hợp pháp mà không gây nghi ngờ cho các cơ quan thực thi pháp luật. Do vậy, cần có thời gian và nỗ lực đáng kể để tạo ra những chiến lược cho phép sử dụng an toàn những khoản tiền thu được mà không bị nghi ngờ. Thực hiện các chiến lược như vậy thường được gọi là rửa tiền.

Rửa tiền không phải là một hiện tượng mới trong lĩnh vực tài chính. Nhiều chuyên gia lịch sử cho hay, từ hơn 3 ngàn năm trước, ở Trung Quốc, các thương gia từ khoảng năm 2000 TCN đã che giấu tài sản của họ, không để vua biết được, nếu không sẽ có nguy cơ bị tịch thu toàn bộ tài sản và bị trục xuất ra khỏi vương quốc. Ngoài việc giấu tài sản, các thương gia đã chuyển tiền và đầu tư vào các doanh nghiệp khác ở các tỉnh xa hơn hoặc thậm chí ở bên ngoài Trung Quốc.

Ngày nay, hoạt động này đã bùng nổ với toàn cầu hóa, gây nhiều hậu quả nghiêm trọng về kinh tế và xã hội, đặc biệt ở các nước đang phát triển hoặc chuyển tiếp. Tội phạm rửa tiền đang trở thành vấn nạn tại nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Tội phạm rửa tiền là loại tội phạm nguy hiểm với nhiều thủ đoạn tinh vi và hình thức phức tạp, gây ảnh hưởng tiêu cực đối với nền kinh tế của các quốc gia.

Nhóm đối tượng có nhu cầu rửa tiền

Các chuyên gia kinh tế nhận định, tội rửa tiền thường gắn với những hành vi phạm tội khác như tội phạm về tham nhũng, kinh doanh trái phép, buôn lậu…

Tội phạm rửa tiền là loại tội phạm nguy hiểm với nhiều thủ đoạn tinh vi và hình thức phức tạp, gây ảnh hưởng tiêu cực đối với nền kinh tế của các quốc gia

Tội phạm rửa tiền là loại tội phạm nguy hiểm với nhiều thủ đoạn tinh vi và hình thức phức tạp, gây ảnh hưởng tiêu cực đối với nền kinh tế của các quốc gia. (Ảnh: minh hoạ)

Ngoài hiện tượng tương đối mới là việc các tổ chức khủng bố thường hay thực hiện hành vi rửa tiền thì có thể xếp những người có nhu cầu rửa tiền thành ba nhóm, gồm: Những người buôn lậu (ma túy, vũ khí, lao động bất hợp pháp…); Những người tham nhũng; Những người muốn tránh thuế, nói chung là những người muốn giữ kín thu nhập thật sự (dù là hợp pháp) của mình.

Tiền bẩn (do phạm pháp mà có được) có thể từ các doanh nghiệp làm ăn công khai, chẳng hạn khi họ chuyển tiền từ nước này sang nước khác để tránh thuế. Có hai phương pháp để làm việc này. Một là khai gian giá trị những dịch vụ mà bản chất là hợp pháp. Hai là khai (như trong hóa đơn) một dịch vụ hoàn toàn không có (kể cả việc lập công ty ma). Trong các nguồn tiền cần rửa thì có lẽ nguồn kinh doanh là phản ánh tính toàn cầu hóa nhiều nhất, mà một trong những biểu hiện là việc khai man giá chuyển giao (transfer price) để tránh thuế của các công ty xuyên quốc gia.

Điều đáng lưu ý là ba nhóm trên không hề có biệt lập, tham nhũng, rửa tiền, và kinh doanh bất chính có nhiều điểm giống nhau, cấu kết với nhau và tiếp sức cho nhau (tham nhũng thì cần có người để rửa tiền hối lộ, người rửa tiền này có thể là tội phạm chuyên nghiệp, hoặc công ty ma. Ngược lại, tội phạm và doanh nghiệp cũng thường đút lót các quan chức tham ô để làm ngơ dịch vụ rửa tiền).

Nhận diện quá trình rửa tiền

Việc rửa tiền thường được tiến hành theo một chu trình cơ bản bao gồm 3 giai đoạn: phân phối, dàn trải, hội nhập. Cụ thể như sau:

Giai đoạn phân phối (placement): Phân phối nguồn tiền từ các hoạt động phi pháp vào các định chế tài chính mà không bị phát hiện bởi các cơ quan luật pháp. Các tội phạm rửa tiền thực hiện đầu tư phân tán bằng cách chia các khoản “tiền bẩn” thành nhiều khoản tiền nhỏ dưới mức quy định;

Giai đoạn dàn trải (layering): Tiền được chuyển từ tổ chức tài chính nầy sang tổ chức tài chính khác để che giấu nguồn gốc và chủ sở hữu của tiền. Thực chất đây là quy trình tạo ra một chuỗi các giao dịch nhằm mục đích che đậy các nguồn tiền từ các hoạt động phi pháp và làm cho chúng ngày càng xa nguồn gốc ban đầu;

Giai đoạn hội nhập (integration): Tiền được đầu tư vào những hoạt động kinh doanh hợp pháp.

Trong các bài viết tiếp theo, Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập sẽ gửi tới quý độc giả định nghĩa “Tội rửa tiền” được pháp luật Việt Nam quy định, những vụ án điển hình và các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, xử lý tổ chức, cá nhân có hành vi rửa tiền; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống rửa tiền; hợp tác quốc tế về phòng, chống rửa tiền.

Trần Linh (T/h)

Tin bài khác
Thông tư 159/2026/TT-BQP: Mã ngành công nghệ quốc phòng có giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực?

Thông tư 159/2026/TT-BQP: Mã ngành công nghệ quốc phòng có giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực?

Thông tư 159/2026/TT-BQP quy định danh mục công nghệ quốc phòng phục vụ phân bổ nguồn lực, xét duyệt chuyên gia. Mã ngành không phải giấy phép hay căn cứ hưởng ưu đãi, nhận nhiệm vụ. Doanh nghiệp cần chứng minh năng lực và sử dụng theo đúng phạm vi.
Hỗ trợ hợp tác xã: Hồ sơ được tiếp nhận, đã có thể tính vào nguồn vốn?

Hỗ trợ hợp tác xã: Hồ sơ được tiếp nhận, đã có thể tính vào nguồn vốn?

Hồ sơ đăng ký hỗ trợ hợp tác xã được tiếp nhận không có nghĩa khoản hỗ trợ đã được duyệt. Từ biểu mẫu theo Thông tư 162/2026/TT-BTC, bài viết phân tích vì sao cần chuẩn bị số liệu và dự phòng vốn trước khi đặt cọc mua thiết bị.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Hồ sơ BHYT đã duyệt có phải làm lại từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Hồ sơ BHYT đã duyệt có phải làm lại từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV bảo lưu giá trị hồ sơ bảo hiểm y tế đã phê duyệt, không yêu cầu làm lại thủ tục nếu không có thay đổi. Từ 2027, dữ liệu điện tử được khai thác theo quy định, gắn với trách nhiệm bảo vệ thông tin cá nhân.
Thông tư 166/2026/TT-BQP: Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi kế toán, quyết toán bảo hiểm?

Thông tư 166/2026/TT-BQP: Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi kế toán, quyết toán bảo hiểm?

Thông tư 166/2026/TT-BQP quy định kế toán, quyết toán và công khai tài chính BHXH, BHTN, BHYT trong Bộ Quốc phòng. Doanh nghiệp thuộc phạm vi áp dụng phải phản ánh thu, chi bảo hiểm, lưu trữ chứng từ và đối chiếu nghĩa vụ đóng, tránh rủi ro quyết toán.
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Sự cố công trình quốc phòng phải báo cáo trong 24 giờ

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Sự cố công trình quốc phòng phải báo cáo trong 24 giờ

Thông tư 165/2026/TT-BQP quy định báo cáo sự cố công trình quốc phòng trong 24 giờ theo tuyến quản lý. Chủ đầu tư, nhà thầu ưu tiên cứu hộ, bảo vệ hiện trường, giảm rủi ro. Công trình hết hạn sử dụng cần chuẩn bị phương án trước 12 tháng.
Thông tư 162/2026/TT-BTC: Cập nhật thông tin hợp tác xã từ 2027 - Thời hạn và cách đối chiếu dữ liệu

Thông tư 162/2026/TT-BTC: Cập nhật thông tin hợp tác xã từ 2027 - Thời hạn và cách đối chiếu dữ liệu

Từ 1/1/2027, Thông tư 162/2026/TT-BTC quy định lịch cập nhật riêng cho tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã. Khi thông tin đăng ký không khớp, doanh nghiệp cần đối chiếu dữ liệu đăng ký gốc trước khi ký hợp đồng, đặt cọc hoặc giao hàng.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Cập nhật danh sách BHYT trong 5 ngày làm việc từ năm 2027

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Cập nhật danh sách BHYT trong 5 ngày làm việc từ năm 2027

Thông tư 28/2026/TT-BNV quy định UBND cấp xã lập danh sách bảo hiểm y tế và cập nhật thay đổi trong năm ngày làm việc. Đối chiếu dữ liệu, chuyển thông tin đúng hạn giúp hạn chế sai lệch, tránh ảnh hưởng quyền lợi người dân và giảm thủ tục.
Thông tư 166/2026/TT-BQP: Dự toán thu, chi bảo hiểm sai, doanh nghiệp đối mặt rủi ro gì?

Thông tư 166/2026/TT-BQP: Dự toán thu, chi bảo hiểm sai, doanh nghiệp đối mặt rủi ro gì?

Thông tư 166/2026/TT-BQP quy định lập dự toán, phân bổ và cấp kinh phí BHXH, BHTN, BHYT trong Bộ Quốc phòng. Doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý cần dự báo quỹ lương, nhu cầu chi; cơ sở quân y theo dõi, điều chỉnh dự kiến chi khám chữa bệnh.
Thông tư 159/2026/TT-BQP: AI, tự động hóa, vật liệu mới mở cơ hội gì cho doanh nghiệp?

Thông tư 159/2026/TT-BQP: AI, tự động hóa, vật liệu mới mở cơ hội gì cho doanh nghiệp?

Thông tư 159/2026/TT-BQP phân loại AI, học máy, tự động hóa và vật liệu tiên tiến. Doanh nghiệp cần phân biệt sản phẩm thương mại với năng lực nghiên cứu công nghệ lõi, tránh hiểu mã ngành là căn cứ hưởng ưu đãi hoặc được giao nhiệm vụ quốc phòng.
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Hạng mục bị che khuất phải lưu ảnh, video để nghiệm thu thế nào?

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Hạng mục bị che khuất phải lưu ảnh, video để nghiệm thu thế nào?

Thông tư 165/2026/TT-BQP yêu cầu ảnh, video đối với bộ phận công trình bị che khuất, che lấp. Doanh nghiệp cần lưu trữ chứng cứ đúng thời hạn, quản lý hồ sơ số và BIM phù hợp, bảo vệ bí mật nhà nước, hạn chế tranh chấp về nghiệm thu.
Thông tư 162/2026/TT-BTC: Đăng ký hợp tác xã từ 1/1/2027, dùng biểu mẫu nào?

Thông tư 162/2026/TT-BTC: Đăng ký hợp tác xã từ 1/1/2027, dùng biểu mẫu nào?

Từ ngày 1/1/2027, Thông tư 162/2026/TT-BTC áp dụng biểu mẫu đăng ký hợp tác xã mới. Nhóm hộ cần thống nhất người đại diện, vốn góp và trách nhiệm hợp đồng trước khi nộp. Hồ sơ chuyển tiếp cần đối chiếu ngày tiếp nhận và thời điểm sửa đổi, bổ sung.
Hàng Việt Nam có chuẩn xuất xứ riêng từ năm 2027

Hàng Việt Nam có chuẩn xuất xứ riêng từ năm 2027

Nghị định 384/2026/NĐ-CP lần đầu thiết lập khung pháp lý riêng về xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất, lưu thông trong nước, với tiêu chí rõ về chuyển đổi mã số, hàm lượng giá trị Việt Nam và các công đoạn không đủ để tạo xuất xứ.
Doanh nghiệp quân đội được mở rộng cơ chế đầu tư và tài chính đặc thù

Doanh nghiệp quân đội được mở rộng cơ chế đầu tư và tài chính đặc thù

Nghị định 404/2026/NĐ-CP mở rộng cơ chế tài chính doanh nghiệp quân đội, cho phép tham gia sâu hơn vào các dự án công nghệ chiến lược, sử dụng nguồn lực ngân sách cho nhiệm vụ được giao và bổ sung cơ chế đầu tư mạo hiểm riêng đối với Viettel.
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu?

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu?

Thông tư 165/2026/TT-BQP phân định loại, cấp công trình quốc phòng và thẩm quyền kiểm tra nghiệm thu. Doanh nghiệp cần xác định đúng đầu mối, chuẩn bị hồ sơ từ khâu thi công để hạn chế chậm tiến độ, phát sinh chi phí và tranh chấp hợp đồng.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV hướng dẫn xác định người được ngân sách đóng bảo hiểm y tế, yêu cầu mỗi người một thông tin tham gia. Người thuộc nhiều diện chính sách được lập danh sách theo mức hưởng cao nhất. Doanh nghiệp cần tránh nhầm lẫn nghĩa vụ đóng BHYT.