Nhật Bản hỗ trợ dầu thô cho Lọc hóa dầu Nghi Sơn, hướng tới mục tiêu 60 tỷ USD thương mại

Sáng 2/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã có cuộc gặp gỡ báo chí, công bố các định hướng chiến lược nhằm đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản bước sang giai đoạn phát triển mới. Trong đó, hợp tác năng lượng được xác định là một trong những trụ cột then chốt.

Hai bên nhất trí sớm triển khai các dự án thuộc Sáng kiến “Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á” (POWERR ASIA) – một cấu phần trong khuôn khổ Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC). Theo đó, Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn – dự án được xác định là tiên phong trong sáng kiến này.

Động thái trên được đánh giá có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố an ninh năng lượng của Việt Nam, nhất là trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động. Với vai trò là nhà máy lọc dầu lớn nhất cả nước, Nghi Sơn giữ vị trí then chốt trong đảm bảo nguồn cung xăng dầu nội địa.

Không chỉ dừng ở năng lượng, hai Thủ tướng cũng thống nhất thúc đẩy các biện pháp kinh tế nhằm gia tăng dòng vốn đầu tư và mở rộng thương mại song phương. Về đầu tư, hai nước đặt mục tiêu nâng dòng vốn từ Nhật Bản vào Việt Nam lên khoảng 5 tỷ USD mỗi năm, đồng thời khuyến khích các dự án công nghệ cao gắn với chuyển giao công nghệ.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam sẽ được tạo điều kiện mở rộng hoạt động tại Nhật Bản và tham gia sâu hơn vào các dự án đầu tư công của nước này. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt trong chuỗi giá trị khu vực.

Về thương mại, hai bên hướng tới mục tiêu đưa kim ngạch song phương đạt 60 tỷ USD vào năm 2030. Trước mắt, việc mở cửa thị trường cho một số mặt hàng nông sản như bưởi da xanh của Việt Nam và nho của Nhật Bản sẽ được thúc đẩy, góp phần đa dạng hóa cơ cấu hàng hóa trao đổi.

Bên cạnh đó, hợp tác trong lĩnh vực ODA, an ninh kinh tế, năng lượng, lương thực và đa dạng hóa chuỗi cung ứng tiếp tục được tăng cường, qua đó nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia.

Trong giai đoạn tới, hai nước cũng xác định các lĩnh vực ưu tiên hợp tác gồm chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ vũ trụ. Trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung, với kỳ vọng tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Thực tế, quan hệ kinh tế Việt Nam – Nhật Bản đã ghi nhận những bước tiến mạnh mẽ. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương lần đầu tiên vượt mốc 50 tỷ USD. Dòng vốn đầu tư từ Nhật Bản vào Việt Nam tăng gần 4 tỷ USD với hàng trăm dự án mới, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao và năng lượng tái tạo. Đồng thời, hợp tác ODA tiếp tục được mở rộng, giúp Nhật Bản duy trì vị thế là đối tác cung cấp viện trợ phát triển lớn nhất và là đối tác hàng đầu về hợp tác lao động của Việt Nam.

Những cam kết mới trong lĩnh vực năng lượng và kinh tế không chỉ góp phần củng cố nền tảng hợp tác song phương, mà còn mở ra triển vọng phát triển bền vững, dài hạn cho cả hai quốc gia trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.