Người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ năm 2026

Người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ năm 2026

Chưa bao giờ sức khỏe người dân lại được đặt ở trung tâm của một chính sách lớn như hiện nay. Dự thảo nghị quyết của Bộ Chính trị về chăm sóc sức khỏe nhân dân vừa công bố đã khẳng định rõ: Từ năm 2026, mỗi người dân Việt Nam sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí ít nhất mỗi năm một lần.

Không chỉ vậy, người dân còn có thể được khám sàng lọc theo yêu cầu chuyên môn – cũng hoàn toàn miễn phí – ít nhất một lần mỗi năm. Đây là một bước tiến lớn trong việc tiếp cận y tế dự phòng, phát hiện sớm bệnh tật và đảm bảo chất lượng sống cho toàn dân.

Vì sao cần khám sức khỏe định kỳ?

Khác với khám khi đã có bệnh, khám sức khỏe định kỳ giúp người dân chủ động đánh giá tình trạng sức khỏe hiện tại, phát hiện sớm những nguy cơ tiềm ẩn như tim mạch, tiểu đường, ung thư, thậm chí cả bệnh di truyền như Thalassemia. Nhờ đó, việc điều trị sẽ hiệu quả hơn, tiết kiệm chi phí và giảm gánh nặng cho ngành y tế.

“Khám sức khỏe định kỳ không chỉ là quyền lợi, mà còn là trách nhiệm của mỗi người đối với bản thân và cộng đồng” – đại biểu Quốc hội Trần Khánh Thu (Hưng Yên) chia sẻ khi góp ý về chính sách mới này.

Không để chữ "hoặc" làm giảm ý nghĩa chính sách

Trong dự thảo hiện hành, có đề cập đến việc khám sức khỏe định kỳ "hoặc" khám sàng lọc theo yêu cầu chuyên môn, khiến nhiều người lo ngại rằng điều này sẽ làm lu mờ mục tiêu khám toàn dân. Đại biểu Trần Khánh Thu cho rằng nên bỏ từ "hoặc" để đảm bảo tất cả người dân đều được hưởng quyền lợi khám sức khỏe định kỳ – không ai bị bỏ lại phía sau.

Khám miễn phí không có nghĩa là làm qua loa. Theo bà Trần Thị Trang – Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế) – việc khám sẽ bao gồm các xét nghiệm cơ bản: công thức máu, sinh hóa, X-quang phổi, siêu âm… với chi phí trung bình khoảng 300.000 đồng/lượt.

Danh mục khám sẽ được Bộ Y tế xây dựng cụ thể để phù hợp với từng độ tuổi, nhóm nguy cơ, đồng thời vẫn đảm bảo khả năng chi trả của ngân sách nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế.

Trạm y tế xã sẽ là nơi "chăm sóc từ gốc". Thay vì phải đến bệnh viện lớn, người dân sẽ được khám ngay tại trạm y tế xã – nơi gần dân nhất, nắm rõ địa bàn và thuận tiện nhất cho việc quản lý sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, để làm được điều đó, hệ thống y tế cơ sở cần được “nâng cấp toàn diện”: Mỗi trạm y tế xã cần ít nhất 3-5 bác sĩ đa khoa, trang thiết bị cơ bản như máy siêu âm, xét nghiệm sinh hóa, cơ sở vật chất tương đương một phòng khám đa khoa nhỏ.

“Muốn khám đa khoa thì trạm y tế xã cũng phải có năng lực đa khoa”, bà Trang nhấn mạnh.

Hồ sơ sức khỏe điện tử – Mỗi người dân là một “bản đồ sức khỏe”

Nhờ Đề án 06 của Chính phủ, 100% người dân sẽ có sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID, giúp các cơ sở y tế dễ dàng cập nhật, quản lý, và theo dõi tình trạng sức khỏe của từng người.

Không chỉ giúp giảm giấy tờ, thủ tục, hồ sơ điện tử còn giúp các cơ quan y tế phân tích xu hướng bệnh tật, từ đó xây dựng chiến lược phòng ngừa phù hợp cho từng địa phương, từng nhóm dân cư.

Ví dụ, nếu xã A có tỷ lệ người mắc tiểu đường cao, y tế địa phương sẽ tập trung truyền thông, sàng lọc và hỗ trợ điều trị nhóm bệnh này sớm hơn.

Theo ông Đào Xuân Cơ – Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, để chính sách khám sức khỏe định kỳ miễn phí thành công, cần đầu tư mạnh vào: Đào tạo nhân lực địa phương – tuyển người tại chỗ, đào tạo tại chỗ, và giữ họ phục vụ quê hương mình. Chính sách đãi ngộ hấp dẫn – lương, phụ cấp, điều kiện làm việc phải đủ tốt để giữ chân bác sĩ ở lại tuyến cơ sở. Ứng dụng công nghệ thông tin mạnh mẽ – từ quản lý hồ sơ sức khỏe, bệnh án điện tử đến hội chẩn từ xa giữa các tuyến.

Nhiều người dân hiện nay vẫn ngại đi khám khi chưa có triệu chứng, hoặc ngại chi phí, chưa tin tưởng vào y tế cơ sở. Do đó, đi kèm chính sách, cần có chiến dịch truyền thông sâu rộng để người dân hiểu rõ lợi ích, yên tâm tham gia, và hình thành thói quen khám sức khỏe định kỳ như một phần của lối sống lành mạnh.

Theo đề xuất, nên giao nhiệm vụ tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho UBND cấp xã. Đây là cấp chính quyền gần dân nhất, có thể phối hợp chặt chẽ với trạm y tế xã để lập danh sách, lên kế hoạch khám, nhắc lịch và hỗ trợ người dân.

Với chính sách khám sức khỏe định kỳ miễn phí, mỗi người dân sẽ được chăm sóc sức khỏe một cách liên tục – từ khi còn trong bụng mẹ cho đến khi về già. Đây là một nền tảng quan trọng để xây dựng một xã hội khỏe mạnh, chủ động phòng bệnh hơn chữa bệnh, giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên và nâng cao chất lượng sống toàn dân.

“Chăm lo sức khỏe cho dân là chăm lo cho tương lai đất nước. Chính sách khám sức khỏe định kỳ miễn phí không chỉ là quyết định y tế – đó là một quyết định vì con người.”