Ngày 2/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chính sách thuế nhập khẩu mới, với mức thuế cơ bản 10% áp dụng trên diện rộng và thuế đối ứng cao hơn đối với hơn 60 quốc gia – trong đó có Việt Nam và Trung Quốc. Đặc biệt, Việt Nam chịu mức thuế đối ứng lên tới 46%, gây ra cú sốc lớn cho các ngành xuất khẩu chủ lực, nhất là dệt may và gỗ.
Ngành gỗ: Thâm hụt ưu đãi và rủi ro lớn về lợi nhuận
 |
| Năm 2024, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam sang thị trường Mỹ chiếm đến 9,1 tỉ USD – tương đương 56% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Nguồn ảnh: Báo nhân dân |
Trong năm 2024, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt 16,2 tỉ USD, trong đó riêng thị trường Mỹ chiếm đến 9,1 tỉ USD – tương đương 56% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Điều này cho thấy mức độ phụ thuộc rất lớn vào thị trường Mỹ.
Tuy nhiên, với chính sách thuế mới, toàn bộ chuỗi giá trị ngành gỗ đang đối mặt với rủi ro. Trước đây, phần lớn sản phẩm đồ gỗ nội thất xuất sang Mỹ được hưởng thuế suất 0%, chỉ một số loại ván bị áp thuế 8%. Trong khi đó, Mỹ chỉ xuất khoảng 380 triệu USD nguyên liệu gỗ vào Việt Nam – tức Việt Nam đang xuất siêu khoảng 9 tỉ USD.
Với mức thuế đối ứng 46% áp dụng, biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu có thể bị bào mòn nghiêm trọng, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp chuyên xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Đại diện công ty xuất khẩu nội thất Yes4All cho biết ngay sau khi nhận thông tin, công ty đã họp khẩn cấp để xác minh và đánh giá lại tác động. Theo chia sẻ ban đầu, mức thuế 10% có thể áp dụng chung, trong khi mức 46% được cho là nhắm vào nhóm hàng nông sản và máy móc – tuy nhiên điều này vẫn đang trong quá trình xác minh với các đối tác logistics và hải quan.
"Chúng tôi mới nhận được tin của một khách hàng Mỹ mới nói rằng 10% áp dụng cho tất cả các ngành nghề, còn mức 46% chỉ áp dụng cho nông sản và máy móc. Chúng tôi sẽ kiểm tra với nhiều đầu mối, kể cả hãng tàu để kiểm chứng lại thông tin này" - ông Ngô Chơn Trí, Giám đốc vận hành nhà xuất khẩu đồ gỗ nội thất Yes4All chia sẻ trên TTO.
Ông Ngô Sỹ Hoài – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest) – nhận định rằng nguồn nguyên liệu gỗ từ Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ Việt Nam đảm bảo yếu tố hợp pháp hóa nguyên liệu, đồng thời phục vụ hiệu quả cả thị trường nội địa và gia công xuất khẩu trở lại Mỹ.
Theo ông Hoài, trong bối cảnh chính sách thương mại toàn cầu có nhiều biến động, việc sử dụng gỗ có xuất xứ rõ ràng từ Mỹ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro về pháp lý, mà còn tăng độ tin cậy trong mắt đối tác nhập khẩu, đặc biệt là tại thị trường Hoa Kỳ – vốn có yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc và chứng chỉ bền vững.
Từ đó, đại diện Viforest khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp nên chủ động gia tăng nhập khẩu gỗ tròn, gỗ xẻ từ Mỹ, nhằm đa dạng hóa nguồn cung và củng cố năng lực cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Bàn về giải pháp, ông Võ Quang Hà, Chủ tịch Tavico góp ý: "Thị trường trong nước có 3 nhóm tiêu thụ chính: dự án lớn, hệ thống kênh phân phối truyền thống và trực tuyến và đầu tư công. "Khi phân tích kỹ từng phân khúc, chúng ta sẽ xác định được nhu cầu, cơ hội để các hiệp hội trong ngành hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả hơn".
Ngành dệt may: Rủi ro mất đà tăng trưởng tại thị trường chiến lược
 |
| Mỹ hiện là thị trường lớn nhất của ngành dệt may Việt Nam |
Mỹ hiện là thị trường lớn nhất của ngành dệt may Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu năm 2024 đạt hơn 10 tỉ USD – chiếm 40% tổng giá trị toàn ngành. Nhờ đó, Việt Nam đã vượt Bangladesh để trở thành quốc gia xuất khẩu dệt may lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc, với tổng kim ngạch đạt khoảng 43,5 tỉ USD.
Hai tháng đầu năm 2025, Việt Nam tiếp tục xuất khẩu hơn 7 tỉ USD hàng dệt may, trong đó Mỹ vẫn chiếm khoảng 40%. Nếu mức thuế 10% được áp dụng như thông tin ban đầu, đây sẽ là rào cản lớn đối với năng lực cạnh tranh của hàng dệt may Việt Nam – vốn nổi bật nhờ chi phí nhân công thấp và chính sách thuế ưu đãi theo các hiệp định thương mại tự do.
Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thêu đan TP.HCM, ông Phạm Xuân Hồng, cho biết hiệp hội đang tổ chức họp với các hội viên để cập nhật thông tin chính xác về chính sách thuế mới, đồng thời đề xuất các kiến nghị lên cơ quan chức năng nhằm tìm hướng tháo gỡ khó khăn.
Với sự thay đổi đột ngột và quy mô lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ, các doanh nghiệp xuất khẩu – đặc biệt là trong ngành gỗ và dệt may – cần chủ động rà soát đơn hàng, đàm phán lại hợp đồng, và xây dựng kịch bản ứng phó linh hoạt. Đây không chỉ là thách thức về lợi nhuận mà còn là phép thử về năng lực thích nghi và chiến lược thị trường trong bối cảnh địa chính trị biến động.
| Lý do Mỹ áp thuế cao với Việt Nam: Công thức "thuế quan theo thâm hụt" của chính quyền Trump Theo phân tích từ CNBC, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang áp dụng một cách tiếp cận mới trong xác định mức thuế quan đối với các đối tác thương mại, dựa trên công thức: Thuế quan = Thâm hụt thương mại song phương / Tổng giá trị nhập khẩu từ quốc gia đó Áp dụng công thức này vào trường hợp Việt Nam, số liệu thương mại năm qua cho thấy: Kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ: 136,6 tỉ USD Kim ngạch nhập khẩu từ Mỹ vào Việt Nam: 13,1 tỉ USD Thâm hụt thương mại từ góc nhìn Mỹ: 123,5 tỉ USD, tương đương khoảng 90% tổng giá trị giao thương hai chiều. Theo lập luận của Mỹ, đây là mức “thiệt hại” mà hàng hóa Mỹ đang phải gánh chịu trong quan hệ thương mại với Việt Nam – dù thực tế không phải là thuế theo nghĩa truyền thống. Từ đó, chính quyền Trump quyết định áp thuế 46%, tức bằng một nửa mức “thuế gián tiếp” mà họ cho là đang bị “áp” lên hàng Mỹ trong mối quan hệ này. Công thức này không dựa trên mức thuế quan danh nghĩa mà Việt Nam hay các nước khác công bố. |
