Cuộc xâm lược Ukraine của Nga đã dẫn đến tình trạng chảy máu chất xám trên diện rộng và những hậu quả đối với nền kinh tế ngày càng trở nên rõ ràng hơn.
Kể từ khi Tổng thống Nga Vladimir Putin phát động cuộc xâm lược vào tháng 2 năm 2022, làn sóng di cư của người Nga đã tăng vọt, với một số ước tính cho rằng cuộc di cư lên tới 1 triệu người. Một phân tích gần đây của nền tảng chính sách Re: Russia đã thu hẹp phạm vi xuống còn 817–922 nghìn.
Điều này đã góp phần gây ra tình trạng thiếu lao động kỷ lục, với 42% doanh nghiệp công nghiệp không thể tìm đủ lao động trong tháng 7, tăng từ mức 35% trong tháng 4.
Ngoài ra, thành phần người Nga di cư cho thấy những người sáng giá và giỏi nhất của đất nước đang rời đi. Trong khi các lệnh trừng phạt của phương Tây khuyến khích nhiều người rời đi vì lý do kinh tế, những người khác lại bỏ trốn để tránh nghĩa vụ quân sự, khiến số lượng người Nga trẻ tuổi hơn.
Dưới 30% lực lượng lao động là những người lao động dưới 35 tuổi, tỷ lệ thấp nhất trong hai thập kỷ qua.
Và theo báo cáo của Viện Quan hệ Quốc tế Pháp, 86% những người rời Nga dưới 45 tuổi và 80% có trình độ đại học. Một quan chức Điện Kremlin ước tính rằng ít nhất một trăm nghìn chuyên gia CNTT đã rời Nga vào năm 2022.
Ngoài ra, dữ liệu chỉ ra rằng những người Nga bỏ trốn giàu có hơn đáng kể, vì gần 11,5% tiền tiết kiệm cá nhân giữ trong các ngân hàng Nga vào cuối năm 2021 đã được chuyển ra nước ngoài vào năm 2022, tổng cộng khoảng 4 nghìn tỷ rúp (41,5 tỷ USD).
Nền kinh tế Nga bị tổn hại do số lượng chuyên gia lành nghề ngày càng giảm. Theo báo cáo của Hội đồng Đại Tây Dương, khi những người lao động có tay nghề cao rời đi, các cơ hội kinh tế cũng theo họ ra đi, đưa mức sống của Nga ngang bằng với các quốc gia thuộc Liên Xô cũ khác.
Người ta dự đoán rằng nền kinh tế Nga sẽ suy thoái trong trường hợp không có người di cư để bù đắp tình trạng thiếu lao động, cùng với tỷ lệ sinh giảm.
Trên thực tế, Hội đồng Đại Tây Dương ước tính rằng GDP của Nga, được đo bằng sức mua tương đương, sẽ tụt hậu so với Indonesia vào năm 2026, sớm hơn gần hai năm so với trường hợp nếu Putin không phát động cuộc chiến ở Ukraine.
Chắc chắn, các biện pháp trừng phạt của phương Tây hạn chế Nga tiếp cận các công nghệ tiên tiến sẽ có tác động tiêu cực đến GDP. Ngược lại, báo cáo nêu yếu tố mang tính quyết định giống với Indonesia khi so sánh hai nước.
Hội đồng viết: “Tuy nhiên, sự suy thoái của Nga và sự trỗi dậy của Indonesia phần lớn là do cùng một yếu tố: con người. Nga đang bị chảy máu chất xám cấp tính, trong khi lực lượng lao động của Indonesia đang tăng lên”.
"Đặc biệt, tầng lớp chuyên nghiệp có trình độ học vấn của Indonesia đang tăng lên, trong khi của Nga đang suy giảm. Sự tương phản này là nguyên nhân khiến việc hoán đổi vị trí sắp xảy ra của họ trong danh sách các nền kinh tế lớn nhất thế giới trở nên đáng chú ý. Trung tâm hấp dẫn kinh tế của thế giới đang dịch chuyển.
Indonesia không chỉ lực lượng lao động ngày càng tăng mà làn sóng lao động có tay nghề cao đổ vào cũng giúp nâng cao tiêu chuẩn tiêu dùng tư nhân của nước này.
Do đó, Trung Quốc đang lưu ý đến khả năng chi tiêu ngày càng tăng của Indonesia và mối quan hệ thương mại giữa hai quốc gia có thể sẽ tăng cường, Hội đồng cho biết. Kể từ khi bắt đầu chiến tranh, triển vọng tăng trưởng kinh tế của Nga ngày càng phụ thuộc vào thương mại với Bắc Kinh, và diễn biến này có thể làm giảm bớt những triển vọng đó hơn nữa.
“Mặc dù Nga có thể là một thị trường xuất khẩu quan trọng đối với các nhà sản xuất Trung Quốc hiện nay, khi nước này đang cố gắng lấp đầy khoảng trống do sự rút lui của các công ty phương Tây, nhưng triển vọng tăng trưởng dài hạn của nước này tốt nhất là trì trệ và nhiều khả năng là tiêu cực” - báo cáo đã nêu
Pv tổng hợp
