Chính phủ Australia đang siết chặt việc thực thi quy định hạn chế trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng tài khoản mạng xã hội, trong bối cảnh nhiều tập đoàn công nghệ lớn phản đối và cho rằng cơ quan quản lý internet của nước này được trao quyền quá rộng.
Theo quy định có hiệu lực từ ngày 10/12/2025, các nền tảng mạng xã hội thuộc diện bị điều chỉnh phải áp dụng “các bước hợp lý” nhằm ngăn người dùng tại Australia dưới 16 tuổi tạo mới hoặc duy trì tài khoản. Đây được coi là một trong những biện pháp mạnh tay nhất trên thế giới nhằm bảo vệ trẻ em trước các rủi ro trên không gian mạng.
Tuy nhiên, việc triển khai chính sách này đang vấp phải phản ứng gay gắt từ các doanh nghiệp công nghệ, trong đó có X của tỷ phú Elon Musk. Phía X cho rằng kế hoạch tăng quyền điều tra cho Ủy viên An toàn điện tử Australia (eSafety Commission) có thể ảnh hưởng đến quyền riêng tư, tính công bằng về thủ tục và cả các nguyên tắc pháp lý quốc tế.
 |
| Mạng xã hội X của tỷ phú Elon Musk cho rằng các biện pháp của chính phủ Australia về việc hạn chế mạng xã hội ở thanh thiếu niên là thu thập dữ liệu người dùng trái với luật pháp quốc tế |
Trong bản đệ trình gửi một ủy ban của Thượng viện Australia, X lập luận rằng các biện pháp mới chưa xem xét đầy đủ tác động đối với dịch vụ trực tuyến và nền kinh tế số của Australia. Doanh nghiệp này đặc biệt phản đối khả năng cơ quan quản lý yêu cầu các tổ chức, cá nhân ngoài lãnh thổ Australia cung cấp thông tin, tài liệu nếu họ có liên hệ với một nền tảng bị điều tra.
Theo dự luật đang được xem xét, mức phạt tối đa đối với các hành vi vi phạm có tính hệ thống có thể tăng từ 49,5 triệu AUD lên 99 triệu AUD. Đồng thời, Ủy viên An toàn điện tử sẽ có thêm thẩm quyền yêu cầu nền tảng mạng xã hội và các bên thứ ba, bao gồm đơn vị cung cấp công nghệ xác minh độ tuổi, giao nộp tài liệu phục vụ điều tra.
X cho rằng quy định như vậy có thể buộc các chủ thể ngoài Australia phải cung cấp tài liệu chỉ vì có liên hệ với một công ty đang bị xem xét, từ đó làm phát sinh tranh cãi về phạm vi áp dụng pháp luật xuyên biên giới.
Vụ việc cũng đang thu hút sự chú ý tại Mỹ. Một ủy ban của Quốc hội Mỹ từng yêu cầu Ủy viên An toàn điện tử Australia ra làm chứng, với lập luận rằng các biện pháp quản lý có thể tác động đến quyền tự do ngôn luận của công dân Mỹ.
Trước đó, ông Elon Musk từng chỉ trích lệnh hạn chế mạng xã hội của Australia là một cách “lén lút” để kiểm soát quyền truy cập internet của người dân nước này. Trong khi đó, các công ty công nghệ cho rằng hiện chưa có phương thức nào đủ hiệu quả để loại bỏ hoàn toàn người dùng chưa đủ tuổi và ngăn họ quay trở lại nền tảng.
Dữ liệu do cơ quan eSafety công bố cùng một số nghiên cứu độc lập cho thấy, dù quy định đã có hiệu lực, một bộ phận lớn thanh thiếu niên dưới 16 tuổi tại Australia vẫn tiếp tục sử dụng mạng xã hội. Nhiều trường hợp có thể vượt qua các biện pháp kiểm tra độ tuổi như tự khai báo hoặc xác minh bằng hình ảnh.
Cơ quan eSafety cho biết đang chuẩn bị các bước thực thi đối với một số nền tảng lớn, song quá trình này gặp khó do quyền thu thập chứng cứ hiện còn hạn chế. Cơ quan quản lý nhấn mạnh, nếu không có thẩm quyền buộc nền tảng và bên thứ ba cung cấp tài liệu, việc đánh giá mức độ tuân thủ sẽ phụ thuộc quá nhiều vào cam kết tự báo cáo của doanh nghiệp.
Các đơn vị cung cấp công nghệ kiểm tra độ tuổi cũng đề nghị Australia trao thêm quyền cho eSafety để kiểm nghiệm cách các nền tảng triển khai công cụ xác minh. Một số ý kiến cảnh báo, nếu thiếu cơ chế kiểm tra độc lập, các tập đoàn công nghệ có thể chấp nhận nộp phạt nhằm tạo tiền đề cho một vụ kiện pháp lý làm suy yếu quy định này.
Ở chiều ngược lại, các hiệp hội công nghệ và một số chuyên gia pháp lý cho rằng quyền điều tra mới cần được giới hạn rõ ràng, tránh mở rộng quá mức đến trẻ em, phụ huynh hoặc các chủ thể không trực tiếp chịu trách nhiệm thực thi quy định.
Nhóm DIGI, đại diện cho một số nền tảng kỹ thuật số, cho rằng eSafety vốn đã có các công cụ thực thi đáng kể nhưng chưa được kiểm nghiệm đầy đủ trong thực tế. Nhóm này kêu gọi làm rõ phạm vi đối tượng có thể bị yêu cầu cung cấp tài liệu, cũng như tiêu chí đánh giá thế nào là “các bước hợp lý” để ngăn người dưới 16 tuổi sử dụng tài khoản mạng xã hội.
Các nền tảng như YouTube, TikTok và một số dịch vụ thuộc nhóm công nghệ lớn cũng cho rằng biện pháp kỹ thuật hiện nay chưa thể bảo đảm phát hiện và chặn triệt để mọi tài khoản dưới tuổi quy định, nhất là khi người dùng có thể thay đổi thông tin hoặc thử lại nhiều lần với các phương thức xác minh khác nhau.
Tính đến cuối tháng 7/2026, lệnh hạn chế mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi tại Australia vẫn đang được thực thi, nhưng hiệu quả thực tế còn là vấn đề gây tranh luận. Chính phủ của Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định sẽ không lùi bước, đồng thời thúc đẩy dự luật tăng quyền điều tra cho eSafety và nâng mức phạt tối đa lên 99 triệu AUD. Dự luật đã được chuyển tới một cuộc điều tra của Thượng viện và dự kiến có báo cáo vào ngày 25/8/2026; trong lúc đó, eSafety tiếp tục thu thập thông tin về mức độ tuân thủ của các nền tảng, còn các doanh nghiệp công nghệ chuẩn bị cho khả năng đối đầu pháp lý trong thời gian tới.
