Giữa những cánh rừng xanh thẳm của xã Mậu A, tỉnh Lào Cai, dòng thác Khe Cam ngày ngày đổ trắng như dải lụa mềm giữa đại ngàn. Nhưng điều khiến nơi đây trở nên khác biệt không chỉ là vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên, mà còn bởi những giá trị văn hóa bản địa vẫn đang được người dân gìn giữ như một phần máu thịt trong đời sống hằng ngày.
 |
| Các đại biểu tham dự tại chương trình |
Từ một vùng đất chủ yếu sống dựa vào nông nghiệp, Mậu A đang từng bước chuyển mình khi lựa chọn phát triển du lịch cộng đồng như một hướng đi mới để khai mở tiềm năng kinh tế vùng cao. Và hành trình ấy bắt đầu từ việc “đánh thức” chính những giá trị văn hóa truyền thống vốn từng bị xem là quen thuộc, bình dị.
 |
| Chương trình Khởi động Năm du lịch Thác Khe Cam năm 2026 với chủ đề “Khe Cam – Hương sắc đại ngàn bên dòng thác đổ” và ra mắt Câu lạc bộ “Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao” do UBND xã Mậu A tổ chức |
Việc tổ chức Chương trình khởi động Năm du lịch Thác Khe Cam 2026 với chủ đề “Khe Cam – Hương sắc đại ngàn bên dòng thác đổ”, đồng thời ra mắt Câu lạc bộ “Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao”, không chỉ là hoạt động quảng bá du lịch đơn thuần. Đó còn là bước đi cho thấy địa phương đang thay đổi tư duy phát triển: từ bảo tồn văn hóa theo cách lưu giữ sang bảo tồn gắn với tạo sinh kế cho người dân.
 |
| Các trò chơi dân gian |
 |
| Các trò chơi dân gian |
Trong nhiều năm, nghề thêu truyền thống, trang phục dân tộc, dân ca, các trò chơi dân gian hay những món ăn đặc trưng của đồng bào Dao, Tày vẫn hiện diện trong đời sống thường ngày. Tuy nhiên, những giá trị ấy chưa thực sự được nhìn nhận như một “tài nguyên kinh tế” có thể tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân địa phương.
Điều đáng chú ý là Mậu A không phát triển du lịch theo hướng chạy theo số lượng hay tổ chức sự kiện mang tính phong trào. Thay vào đó, địa phương lựa chọn hướng đi bền vững hơn: lấy cộng đồng làm trung tâm, lấy văn hóa làm nền tảng và lấy thiên nhiên làm lợi thế cạnh tranh.
 |
| Chương trình đã thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham dự |
Tại chương trình khởi động năm du lịch, hàng loạt hoạt động đậm chất miền sơn cước đã thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia như bắt cá suối, bịt mắt bắt vịt, đi cầu tre qua suối, thi lặn, trình diễn trang phục dân tộc, giao lưu văn nghệ hay trưng bày sản phẩm OCOP, nông sản và ẩm thực địa phương.
Những hoạt động tưởng như giản dị ấy lại chính là “linh hồn” của du lịch trải nghiệm – loại hình đang ngày càng được du khách yêu thích. Bởi ngày nay, du khách không chỉ tìm kiếm một nơi để tham quan, mà còn muốn được sống trong không gian văn hóa bản địa, được nghe câu chuyện của vùng đất, được trực tiếp trải nghiệm nhịp sống của người dân địa phương.
 |
| Câu lạc bộ “Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao” với các tiết mục đặc sắc |
Ở Khe Cam, thiên nhiên và văn hóa đang tạo nên sự cộng hưởng hiếm có. Một bên là dòng thác nguyên sơ, khí hậu trong lành và cảnh quan xanh mát; một bên là kho tàng văn hóa của đồng bào Dao và Tày còn được lưu giữ khá nguyên vẹn. Chính điều đó tạo nên nét riêng cho điểm đến vùng cao này.
Đặc biệt, việc ra mắt Câu lạc bộ “Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao” với gần 100 thành viên tham gia được xem là bước đi có ý nghĩa lâu dài trong công tác bảo tồn văn hóa. Không chỉ tạo sân chơi cho những người yêu văn hóa truyền thống, câu lạc bộ còn góp phần trao truyền nghề thêu, dân ca, phong tục tập quán cho thế hệ trẻ.
Theo lãnh đạo địa phương, mục tiêu của Mậu A là từng bước xây dựng Khe Cam trở thành điểm đến du lịch sinh thái – cộng đồng đặc trưng của vùng cao Lào Cai, đồng thời tạo sinh kế ổn định cho người dân thông qua phát triển du lịch.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế du lịch hiện đại, khi du khách ngày càng ưu tiên những trải nghiệm chân thực, gần gũi với thiên nhiên và văn hóa bản địa. Khi người dân trực tiếp tham gia làm du lịch, mỗi nếp nhà có thể trở thành homestay, mỗi món ăn trở thành sản phẩm trải nghiệm và mỗi lễ hội truyền thống đều có thể trở thành điểm nhấn thu hút du khách.
Không dừng ở quảng bá hình ảnh, việc tổ chức các gian hàng OCOP, nông sản và ẩm thực địa phương còn mở ra cơ hội tiêu thụ sản phẩm cho người dân vùng cao. Một khi du lịch phát triển, các sản phẩm nông nghiệp, dược liệu, thổ cẩm hay ẩm thực bản địa cũng sẽ có thêm đầu ra ổn định, tạo nên chuỗi liên kết giữa nông nghiệp, văn hóa và dịch vụ du lịch.
 |
| Lãnh đạo xã Mậu A tặng hoa chúc mừng CLB “Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao” |
Điều đáng ghi nhận là Mậu A đang lựa chọn hướng phát triển du lịch “xanh – bền vững – giàu bản sắc”, chú trọng bảo vệ môi trường và giữ gìn cảnh quan tự nhiên. Bởi với du lịch vùng cao, một khi bản sắc bị mai một hay thiên nhiên bị tác động quá mức, sức hấp dẫn của điểm đến cũng sẽ dần mất đi.
Từ một chương trình khởi động du lịch, Khe Cam hôm nay đang mở ra nhiều kỳ vọng cho hành trình phát triển mới của vùng cao Mậu A. Đó không chỉ là câu chuyện thu hút khách du lịch, mà sâu xa hơn là hành trình khơi dậy niềm tự hào văn hóa, thay đổi tư duy làm kinh tế và tạo động lực để người dân gắn bó hơn với quê hương mình.
 |
| Các đại biểu tham dự chương trình chụp ảnh lưu niệm |
Và biết đâu, trong tương lai không xa, giữa những cung đường lên miền sơn cước Lào Cai, Khe Cam sẽ không chỉ được nhớ đến như một dòng thác đẹp giữa đại ngàn, mà còn là nơi người ta tìm thấy một vùng văn hóa còn nguyên hơi thở bản địa, nơi thiên nhiên và con người cùng nhau viết nên câu chuyện phát triển xanh giữa núi rừng Tây Bắc.
