Thứ tư 06/05/2026 19:08
Hotline: 024.355.63.010
Tài chính

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về đại lý ngân hàng là một trong những giải pháp cốt lõi

26/07/2021 10:35
Chính sách về đại lý thanh toán hay còn gọi là đại lý ngân hàng được kỳ vọng có thể góp phần tạo cơ hội cho các khách hàng tiếp cận và sử dụng dịch vụ ngân hàng nhiều hơn, tăng tần suất sử dụng dịch vụ ngân hàng, thúc đẩy thị trường khách hàng, đặc b

NHNN đang khẩn trương hoàn thiện Dự thảo Nghị định về thanh toán không dùng tiền mặt (thay thế Nghị định số 110/2014/NĐ-CP) trình Chính phủ ban hành. Dự thảo cho phép các ngân hàng uỷ thác cho các bên thứ ba làm đại lý thanh toán thực hiện một số dịch vụ cơ bản như mở tài khoản, nạp/rút tiền mặt, chuyển tiền, thu hộ/chi hộ với hạn mức nhỏ…

Đến nay, Việt Nam đã có 3 mô hình đại lý ngân hàng được triển khai và đi vào hoạt động là: Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) và Tập đoàn viễn thông Quân đội (Viettel): được NHNN chấp thuận, MB và Viettel đã thực hiện triển khai dựa trên các quy định tại văn bản số 8512/NHNN-TT ngày 14/11/2014. Theo đó, các dịch vụ được thực hiện bao gồm nộp tiền vào tài khoản mở tại MB hoặc tại các ngân hàng khác; rút tiền từ tài khoản của khách hàng mở tại MB; chuyển khoản cho tài khoản mở tại MB hoặc tại ngân hàng khác; chuyển tiền cho người nhận bằng Giấy CMND/thẻ căn cước. Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex (PG Bank) và Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex): ngày 31/12/2014, NHNN có Công văn số 9953/NHNN-TT chấp thuận triển khai thí điểm mô hình dịch vụ thanh toán do PG Bank phối hợp với Petrolimex. Theo đó, PG Bank hợp tác sử dụng mạng lưới các xí nghiệp, chi nhánh và công ty xăng dầu thành viên của Petrolimex để cung ứng dịch vụ chuyển tiền cho người nhận chưa có tài khoản tại PG Bank (chuyển tiền cho người nhận bằng Giấy chứng minh thư nhân dân hoặc Hộ chiếu) và chuyển tiền cho người nhận có tài khoản tại PG Bank (nộp tiền vào tài khoản của người nhận mở tại PG Bank). Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và Công ty M_Service: triển khai dịch vụ chuyển tiền giá trị nhỏ dựa trên nền tảng Ví điện tử Momo theo Công văn số 103/NHNN-TT ngày 07/01/2015. Các dịch vụ bao gồm: cung cấp dịch vụ chuyển tiền C2C (Cash to Cash) cho khách hàng không có Ví điện tử MoMo và không có tài khoản ngân hàng; dịch vụ chuyển tiền M2M (Mobile to Mobile) cho khách hàng có ví điện tử MoMo và có tài khoản thanh toán tại Vietcombank.

Thừa nhận lợi ích mang lại nếu triển khai mô hình này, song trao đổi với phóng viên, TS. Nguyễn Trí Hiếu cũng chỉ ra rủi ro của kênh này có thể phát sinh từ phía nhà đại lý bán lẻ và khó kiểm soát hơn so với ở chi nhánh hay phòng giao dịch truyền thống của ngân hàng. Do đó, ông Hiếu đặc biệt lưu tâm tới vấn đề kiểm soát rủi ro khi giao cho bên thứ ba thực hiện một số chức năng thanh toán thay ngân hàng. Tính bảo mật của các nhà băng và quyền lợi của khách hàng cần phải được đảm bảo, ưu tiên hàng đầu.

ThS. Phạm Xuân Hoè - chuyên gia ngân hàng cũng cho rằng, với các ngân hàng trong mô hình đại lý ngân hàng có thể gặp nhiều rủi ro. Đơn cử như việc khách hàng hay chính đại lý bán lẻ có thể gian lận, hoặc các công cụ mà ngân hàng cung cấp cho đại lý có thể bị lấy trộm. Tổn thất tài chính có thể xảy ra nếu rò rỉ thông tin của khách hàng do tin tặc, hay thiếu hệ thống an ninh cần thiết. Đó là chưa kể, với những đại lý ở vùng sâu, vùng xa, quy mô nhỏ rất dễ xảy ra việc không đủ tiền mặt để đáp ứng những nhu cầu rút tiền mặt của khách hàng, cũng như thiếu kinh nghiệm trong quản lý thanh khoản khi cung cấp dịch vụ tài chính…

Để có thể sớm đưa mô hình này vào triển khai tại Việt Nam, các chuyên gia cho rằng phải xây dựng được khuôn khổ pháp lý phù hợp cho mô hình đại lý ngân hàng hoạt động. Việc xây dựng khuôn khổ pháp lý cho mô hình đại lý ngân hàng cần có sự linh hoạt cần thiết, hay nói cách khác khi đưa vào thực tế nếu có những quy định gây khó khăn cho các bên tham gia thì cần nghiên cứu để có điều chỉnh cho phù hợp.

Khuôn khổ pháp lý phải quy định rõ đối tượng nào được làm đại lý cũng như các điều kiện đáp ứng, gồm cả những yêu cầu về cơ sở hạ tầng kỹ thuật; quy định rõ dịch vụ nào được làm và không được làm. Bên cạnh đó, các quy định khác liên quan tới hoạt động của mô hình đại lý ngân hàng cũng phải được sửa đổi cho phù hợp như các quy định về phòng chống rửa tiền, quy trình nhận biết khách hàng…

Về phía các NHTM, giới chuyên gia cũng nhận thấy cần có sự tìm hiểu, nghiên cứu hoạt động đại lý uỷ quyền này để có cơ chế hoạt động phù hợp, đi cùng với đó là áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro tương ứng. Ngân hàng chủ quản bắt buộc phải thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ của mỗi đại lý, quy trình kiểm soát giữa ngân hàng chủ quản và các đại lý của ngân hàng; xây dựng quy trình tiếp nhận và xử lý khiếu nại từ khách hàng khi sử dụng dịch vụ tại các đại lý để đảm bảo quyền lợi của mỗi khách hàng. Ngân hàng cũng cần phải có kế hoạch trong đào tạo, bồi dưỡng chuyên biệt, đặt ra những tiêu chuẩn, yêu cầu của bên đại lý của mình…

“Con người bao giờ cũng là nhân tố rất quan trọng, nhất là với mô hình mới này có sự phụ thuộc rất lớn vào đạo đức, uy tín và năng lực của bên đại lý uỷ quyền. Sau khi lựa chọn đại lý đủ tiêu chuẩn, tiến hành ký kết hợp đồng, ngân hàng phải đào tạo về sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng; bảo vệ thông tin khách hàng, cơ chế phòng gian lận, vận hành, bảo dưỡng thiết bị, giải quyết khiếu nại...”, một chuyên gia chia sẻ.

CEO một NHTMCP cho hay, ứng dụng công nghệ cũng có tính quyết định khi triển khai mô hình đại lý ngân hàng. Các đại lý ngân hàng chủ yếu sẽ được thiết lập tại những khu vực địa lý ít hoặc không có chi nhánh/phòng giao dịch của ngân hàng. Nên chính nhờ ứng dụng công nghệ thông tin mà những thiết bị đầu cuối như POS có thể kết nối trực tuyến với ngân hàng để thực hiện các giao dịch theo thời gian thực, đảm bảo vận hành suôn sẻ, phục vụ tốt cho công tác quản lý, giám sát. Các ngân hàng cũng cần phải có chiến lược tuyên truyền tới khách hàng, để khách hàng hiểu hơn về mô hình này, về việc đại lý đó được ngân hàng nào uỷ quyền; được hiểu về các sản phẩm/dịch vụ đang được đại lý của ngân hàng cung cấp; cũng như nắm được quyền hạn và nghĩa vụ khi ký hợp đồng sử dụng các sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng chủ quản…

Kinh nghiệm của các nước cho thấy không nên triển khai hoạt động đại lý cho ngân hàng một cách riêng rẽ mà nên đặt trong một khung giải pháp tổng thể về phát triển khu vực tài chính, phát triển tài chính toàn diện để các nhóm giải pháp có thể cùng hỗ trợ nhau và đạt được các mục tiêu đã đề ra.

An Khuê (t/h)

Bài liên quan
Tin bài khác
MBbank sụt giảm hơn 15.000 tỷ tiền gửi: Bước lùi tạm thời hay chiến lược tối ưu vốn?

MBbank sụt giảm hơn 15.000 tỷ tiền gửi: Bước lùi tạm thời hay chiến lược tối ưu vốn?

Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý 1/2026 với những mảng màu đối lập. Trong khi lợi nhuận trước thuế xác lập kỷ lục mới trong các quý đầu năm, quy mô tổng tài sản và tiền gửi khách hàng lại bất ngờ "co hẹp" nhẹ sau giai đoạn bứt phá thần tốc năm 2025. Việc khách hàng rút ròng hơn 15.000 tỷ đồng cùng động thái giảm mạnh tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước đang đặt ra những câu hỏi về chiến lược điều tiết dòng vốn của "ông lớn" đứng thứ 5 hệ thống này.
Sacombank gánh dự phòng lớn, lợi nhuận quý I giảm sâu, nợ xấu tăng mạnh

Sacombank gánh dự phòng lớn, lợi nhuận quý I giảm sâu, nợ xấu tăng mạnh

Quý I/2026 khép lại với một gam màu trầm trong bức tranh tài chính của Sacombank, khi lợi nhuận sụt giảm mạnh trong bối cảnh ngân hàng tăng tốc
Mở rộng cánh cửa vốn cho doanh nghiệp khi hệ thống ngân hàng đồng thuận hạ lãi suất

Mở rộng cánh cửa vốn cho doanh nghiệp khi hệ thống ngân hàng đồng thuận hạ lãi suất

Làn sóng giảm lãi suất huy động bùng phát mạnh mẽ minh chứng cho mức độ đồng thuận cao chưa từng thấy trong hệ thống ngân hàng. Đến nay, đã có 30 ngân hàng thương mại trong nước công bố giảm lãi suất huy động với mức giảm phổ biến 0,1-0,5%/năm. Đây là tín hiệu đảo chiều quan trọng sau một quý I đầy áp lực khi lãi suất bị neo cao cục bộ do cuộc đua thanh khoản giữa các nhà băng.
LPBank ký kết hợp tác với Thuế TP.HCM: Đồng hành hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chuyển đổi số

LPBank ký kết hợp tác với Thuế TP.HCM: Đồng hành hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chuyển đổi số

Trong nỗ lực đồng hành cùng hộ kinh doanh (HKD) và cá nhân kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai, LPBank đã phối hợp với cơ quan thuế và các địa phương trên cả nước tổ chức chuỗi hội nghị “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế, dòng tiền cho hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán”, từng bước đưa giải pháp vào thực tiễn kinh doanh.
Sacombank: Lợi nhuận quý 1/2026 giảm gần nửa, cắt giảm 2.600 nhân sự

Sacombank: Lợi nhuận quý 1/2026 giảm gần nửa, cắt giảm 2.600 nhân sự

Ngay trong quý 1/2026, Sacombank đã thực hiện giảm nhân sự 2.600 người, tăng mạnh trích lập dự phòng gần 10 lần, khiến lợi nhuận giảm 42,7% so với cùng kỳ năm trước.
Từ “trời tròn, đất vuông” đến dáng hình chữ S: Diện mạo mới của ngân hàng SHB ghi điểm

Từ “trời tròn, đất vuông” đến dáng hình chữ S: Diện mạo mới của ngân hàng SHB ghi điểm

Ngay khi Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) công bố bộ nhận diện thương hiệu mới tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, cộng đồng khách hàng và giới quan sát thị trường đã nhanh chóng bày tỏ nhiều phản hồi tích cực.
Lãi suất ngân hàng ngày 6/5/2026: Big4 chạm 7,4%, thị trường xuất hiện mức 10,7%

Lãi suất ngân hàng ngày 6/5/2026: Big4 chạm 7,4%, thị trường xuất hiện mức 10,7%

Lãi suất ngân hàng ngày 6/5/2026 ghi nhận diễn biến đáng chú ý khi nhóm Big4 tăng tốc, trong khi nhiều ngân hàng tung mức lãi suất đặc biệt lên tới hơn 10%/năm, thu hút dòng tiền lớn.
Lãi suất "đảo chiều" cuối ngày

Lãi suất "đảo chiều" cuối ngày

Ngay trước giờ đóng cửa phiên giao dịch cuối ngày, thị trường tiền tệ ghi nhận những chuyển động lạ. Dù dòng vốn ưu đãi vẫn đang được đẩy mạnh vào sản xuất, nhưng áp lực lạm phát và nhu cầu vốn cuối năm đang đẩy lãi suất huy động tại nhóm ngân hàng tư nhân lên mức cao mới. Sự đảo chiều này là tín hiệu cảnh báo buộc các doanh nghiệp phải rà soát ngay kế hoạch tài chính, tránh rơi vào cảnh "trở tay không kịp" khi các khoản vay cũ đến hạn đáo hạn.
Phó Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước kéo giảm lãi suất cho vay

Phó Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước kéo giảm lãi suất cho vay

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, việc giữ lãi suất huy động ở mức hợp lý là cần thiết để tránh dòng tiền chuyển sang USD, song mục tiêu quan trọng hơn là kéo giảm lãi suất cho vay.
Thanh toán không tiền mặt bùng nổ, dữ liệu trở thành “tài sản lõi”

Thanh toán không tiền mặt bùng nổ, dữ liệu trở thành “tài sản lõi”

Chuyển đổi số trong ngành ngân hàng đang bước vào giai đoạn tăng tốc với hàng loạt kết quả nổi bật: thanh toán không tiền mặt bùng nổ, dữ liệu được làm sạch quy mô lớn và dịch vụ công trực tuyến được số hóa toàn trình. Những chuyển động này không chỉ thay đổi hành vi người dùng mà còn mở ra không gian tăng trưởng mới cho doanh nghiệp trong nền kinh tế số.
Lãi suất ngân hàng ngày 5/5/2026: Nhiều nhà băng bất ngờ tăng mạnh

Lãi suất ngân hàng ngày 5/5/2026: Nhiều nhà băng bất ngờ tăng mạnh

Lãi suất ngân hàng ngày 5/5/2026 bất ngờ tăng mạnh, nhiều ưu đãi mới xuất hiện, đẩy mức lãi suất thực nhận lên tới gần 9%/năm, thậm chí vượt 10%/năm ở một số trường hợp đặc biệt.
Thái Nguyên: Dòng vốn tín dụng lan tỏa sinh kế bền vững vùng cao khó khăn

Thái Nguyên: Dòng vốn tín dụng lan tỏa sinh kế bền vững vùng cao khó khăn

Dòng vốn tín dụng tại Thái Nguyên đang trở thành điểm tựa quan trọng giúp người dân vùng cao phát triển sinh kế, mở rộng sản xuất, tạo việc làm và từng bước hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Ngân hàng TMCP Bản Việt lợi nhuận quý 1/2026 tăng 1,7 lần

Ngân hàng TMCP Bản Việt lợi nhuận quý 1/2026 tăng 1,7 lần

Quý 1/2026, Ngân hàng TMCP Bản Việt (BVBank) hoàn thành 31% kế hoạch năm với lợi nhuận trước thuế đạt 216 tỷ đồng, tăng 1,7 lần so với cùng kỳ năm trước.
Lãi suất ngân hàng ngày 4/5/2026: Big4 đồng loạt giảm mạnh, xuất hiện gói cao

Lãi suất ngân hàng ngày 4/5/2026: Big4 đồng loạt giảm mạnh, xuất hiện gói cao

Lãi suất ngân hàng ngày 4/5 ghi nhận biến động mạnh khi nhóm Big4 đồng loạt điều chỉnh giảm, trong khi nhiều ngân hàng tung ra gói lãi suất đặc biệt cao, tạo nên bức tranh thị trường đầy phân hóa.
Chủ tịch ABBank Vũ Văn Tiền: Nợ xấu là "lương khô" mang về lợi nhuận đột biến

Chủ tịch ABBank Vũ Văn Tiền: Nợ xấu là "lương khô" mang về lợi nhuận đột biến

Trong khi nhiều nhà băng đang chật vật với nợ xấu, ABBank lại ghi nhận mức lãi trước thuế 1.500 tỷ đồng nhờ thu hồi nợ đột biến. Chủ tịch Vũ Văn Tiền ví von đây là nguồn "lương khô" dự trữ, giúp ngân hàng bứt phá mạnh mẽ giữa bối cảnh thị trường nhiều biến động.