Hộ kinh doanh lo chi phí hóa đơn điện tử, Bộ Tài chính lên tiếng

Những lo ngại về chi phí phát sinh khi triển khai hóa đơn điện tử đang trở thành vấn đề được nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ quan tâm, đặc biệt là nhóm kinh doanh truyền thống và người lớn tuổi. Trước phản ánh từ cử tri, Bộ Tài chính đã chính thức lên tiếng, làm rõ các chính sách hỗ trợ nhằm giảm bớt áp lực trong quá trình chuyển đổi.

Theo kiến nghị của cử tri tỉnh Đắk Lắk, việc áp dụng hóa đơn điện tử kéo theo nhiều khoản chi phí mới như đầu tư phần mềm, đường truyền internet, chữ ký số và nhân lực vận hành. Đối với các hộ kinh doanh quy mô nhỏ, đây được xem là gánh nặng không nhỏ, nhất là khi khả năng tiếp cận công nghệ còn hạn chế.

Bộ Tài chính khẳng định đã có nhiều chính sách hỗ trợ, miễn phí và đơn giản hóa thủ tục nhằm giảm gánh nặng cho hộ kinh doanh nhỏ. (Ảnh: Minh họa)

Không chỉ dừng lại ở chi phí, một số hộ kinh doanh còn gặp khó trong việc đáp ứng các yêu cầu về chứng từ đầu vào. Việc thu mua nguyên liệu từ nông dân sản xuất nhỏ lẻ – vốn không có hóa đơn hợp pháp – khiến quá trình kê khai và hạch toán chi phí trở nên phức tạp hơn. Từ đó, cử tri đề xuất cần có chính sách linh hoạt hơn, đồng thời tăng cường hỗ trợ về công nghệ và đào tạo.

Trước những băn khoăn này, Bộ Tài chính cho biết hệ thống pháp luật mới đã có nhiều điều chỉnh theo hướng hỗ trợ tối đa cho hộ kinh doanh. Cụ thể, theo quy định hiện hành, các hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng mỗi năm trở xuống sẽ không phải chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Đây được xem là bước đi nhằm giảm áp lực tài chính và khuyến khích duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đối với doanh nghiệp nhỏ có doanh thu tương tự, chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cũng được áp dụng. Theo cơ quan quản lý, điều này góp phần tạo sự công bằng trong hệ thống thuế, đồng thời khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp khi đủ điều kiện phát triển.

Một trong những nội dung được quan tâm nhất là chi phí sử dụng hóa đơn điện tử. Bộ Tài chính cho biết Nhà nước đã triển khai nền tảng số miễn phí, tích hợp nhiều giải pháp phục vụ chuyển đổi số, bao gồm phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử và chữ ký số. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu cho hộ kinh doanh.

Đặc biệt, đối với các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, hộ kinh doanh sẽ được miễn phí hoàn toàn dịch vụ hóa đơn điện tử trong 12 tháng kể từ khi bắt đầu sử dụng. Đây là chính sách được đánh giá có tác động trực tiếp, giúp các đối tượng yếu thế có thêm thời gian thích nghi với hệ thống mới.

Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh, không phải tất cả hộ kinh doanh đều bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử. Theo quy định, chỉ những hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm hoặc có hoạt động mua bán tài sản cần đăng ký quyền sở hữu mới phải áp dụng. Ngược lại, các hộ có doanh thu thấp hơn có thể lựa chọn sử dụng nếu có nhu cầu.

Về mặt hỗ trợ kỹ thuật, ngành thuế đã triển khai nhiều chương trình tập huấn, cả trực tiếp và trực tuyến, nhằm hướng dẫn hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử và ứng dụng eTax Mobile. Sự phối hợp giữa cơ quan thuế, chính quyền địa phương và các tổ công nghệ số cộng đồng đã góp phần nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ của người dân.

Tính đến ngày 20/7/2026, ứng dụng eTax Mobile đã ghi nhận hơn 16 triệu lượt đăng nhập, với gần 25 triệu giao dịch nộp thuế qua ngân hàng thương mại, tổng giá trị khoảng 45.000 tỷ đồng. Những con số này cho thấy xu hướng chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế đang diễn ra mạnh mẽ và dần đi vào thực chất.

Liên quan đến vấn đề truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, Bộ Tài chính cho biết pháp luật hiện hành không yêu cầu bắt buộc theo cách hiểu của một số cử tri. Tuy nhiên, để được tính vào chi phí hợp lệ khi xác định thu nhập chịu thuế, các khoản chi vẫn cần đáp ứng yêu cầu về chứng từ theo quy định.

Đáng chú ý, các quy định mới cũng đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động mua bán nông sản. Theo đó, doanh nghiệp và hợp tác xã khi mua sản phẩm chưa qua chế biến từ nông dân không phải kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng, nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào. Điều này góp phần giảm bớt thủ tục và chi phí trong chuỗi cung ứng.

Nhìn chung, việc triển khai hóa đơn điện tử là xu hướng tất yếu trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, để chính sách đi vào cuộc sống, yếu tố quan trọng không chỉ nằm ở quy định mà còn ở cách thức triển khai linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Với các giải pháp hỗ trợ đã và đang được triển khai, kỳ vọng gánh nặng chi phí cho hộ kinh doanh sẽ từng bước được tháo gỡ, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong thời gian tới.