Da đỏ rát, tổn thương vì nắng nóng
Anh Trần Văn Hưng (35 tuổi, Long Biên, Hà Nội) cho biết gần đây anh thường xuyên phải di chuyển bằng xe máy từ Long Biên sang Cầu Giấy để làm việc. Quãng đường quen thuộc hơn chục km bỗng trở nên “cực hình” khi thời tiết bước vào giai đoạn nắng gay gắt.
“Buổi sáng mới ra đường đã thấy hơi nóng hắt lên mặt. Đến trưa hoặc chiều thì cảm giác như cả người bị hun dưới lửa”, anh chia sẻ.
Do nghĩ chỉ đi khoảng 40–50 phút nên anh thường mặc áo sơ mi ngắn tay, không che chắn kỹ. Sau vài ngày liên tục tiếp xúc với nắng gắt, vùng cổ, gáy và cánh tay bắt đầu đỏ rát, châm chích như bỏng.
“Tối về tắm xong da vẫn nóng ran, sờ vào đau. Có hôm ngủ dậy thấy da sạm hơn và bong nhẹ nên tôi phải đi khám”, anh nói.
Tại phòng khám, ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, Thành viên Hội Da liễu Việt Nam, xác định bệnh nhân bị bỏng nắng độ I kèm viêm da kích ứng do tiếp xúc kéo dài với tia cực tím (UV) và nhiệt độ môi trường cao.
Theo bác sĩ, bỏng nắng được chia thành nhiều mức độ. Bỏng nắng độ I,da đỏ, nóng rát, châm chích, đau nhẹ, có thể sạm màu hoặc bong da sau vài ngày. Bỏng nắng độ II, da đỏ nhiều, phù nề, đau rát rõ, có thể xuất hiện bóng nước hoặc phồng rộp. Trường hợp nặng hơn có thể kèm mất nước, sốt, choáng nhiệt hoặc nhiễm trùng da thứ phát.
“Trong đợt nắng nóng hiện nay, phần lớn bệnh nhân đến khám ở mức độ nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên nếu tiếp xúc kéo dài ngoài trời mà không che chắn, tổn thương da hoàn toàn có thể tiến triển nặng hơn”, bác sĩ Thành cho biết.
 |
| Nắng nóng khiến nhiều người đỏ rát da sau khi di chuyển ngoài trời |
Không chỉ dân văn phòng, nhóm lao động thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với nắng nóng cũng đối mặt nguy cơ tổn thương da rõ rệt.
Anh Nguyễn Hoàng Nam (29 tuổi), tài xế công nghệ tại Hà Nội, cho biết hơn một tuần nay công việc trở nên mệt mỏi hơn hẳn vì cái nóng ngoài đường.
“Tôi chạy xe từ sáng tới tối. Có hôm dựng xe ngoài nắng khoảng 15 phút, lúc quay lại ngồi lên yên xe thấy nóng rát như chạm vào vật vừa phơi lửa”, anh kể.
Nam cho biết vùng đùi và phần da tiếp xúc với yên xe thường xuyên đỏ lên sau nhiều giờ di chuyển ngoài trời. Những ngày nắng đỉnh điểm, anh còn xuất hiện các nốt mẩn nhỏ li ti ở lưng và cổ.
Theo ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, đây là giai đoạn số lượng bệnh nhân gặp các vấn đề về da do thời tiết tăng rõ rệt.
“Nắng nóng cực đoan không chỉ gây mất nước hay say nắng mà còn tác động trực tiếp lên hàng rào bảo vệ da. Chúng tôi ghi nhận nhiều trường hợp bỏng nắng, viêm da kích ứng, nổi mề đay do nóng, tăng tiết dầu khiến mụn bùng phát”, bác sĩ cho biết.
Theo chuyên gia, trong những ngày Hà Nội ghi nhận nền nhiệt gần 40°C, nhiệt độ bề mặt thực tế tại mặt đường, yên xe, tay lái hoặc các vật liệu kim loại có thể cao hơn rất nhiều.
Các vùng da tiếp xúc trực tiếp với nhiệt nóng trong thời gian dài dễ xuất hiện tình trạng đỏ da, bỏng rát, đau châm chích, thậm chí phồng rộp nhẹ.
Bên cạnh tác động của nhiệt, tia cực tím (UV) trong mùa hè cũng là nguyên nhân khiến nhiều người bị sạm da, nám da hoặc lão hóa sớm. Những người thường xuyên làm việc ngoài trời như shipper, tài xế công nghệ, công nhân, người lao động tự do… là nhóm nguy cơ cao.
“Không ít người chủ quan vì nghĩ mình còn trẻ hoặc chỉ ra ngoài trong thời gian ngắn nên không che chắn kỹ. Tuy nhiên, da hoàn toàn có thể bị tổn thương chỉ sau một thời gian ngắn tiếp xúc với nắng gắt”, bác sĩ Thành nhấn mạnh.
Khuyến cáo bảo vệ da trong đợt nắng nóng
Chuyên gia khuyến cáo người dân nên hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 10h đến 16h - thời điểm cường độ tia UV đạt mức cao nhất. Khi buộc phải di chuyển ngoài trời, cần thực hiện đồng bộ các biện pháp bảo vệ da như: Mặc áo chống nắng chất liệu dày, dệt khít hoặc có chỉ số UPF; đeo kính râm, khẩu trang, găng tay và đội mũ rộng vành.
Sử dụng kem chống nắng phổ rộng (Broad Spectrum), SPF từ 30 trở lên và PA+++ trở lên cho các vùng da hở như mặt, cổ, gáy và cánh tay. Nên bôi trước khi ra ngoài khoảng 20 phút và thoa lại sau mỗi 2–3 giờ nếu đổ mồ hôi nhiều hoặc di chuyển liên tục ngoài trời.
Hạn chế tiếp xúc bề mặt nóng, không ngồi trực tiếp lên yên xe hoặc chạm vào các bề mặt kim loại để lâu dưới nắng. Có thể phủ khăn sáng màu lên yên xe hoặc để xe trong bóng râm để giảm hấp thụ nhiệt.
 |
| ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành thăm khám cho bệnh nhân |
Chăm sóc da và sơ cứu bỏng nắng nhẹ
Theo bác sĩ, nếu da xuất hiện tình trạng đỏ rát hoặc châm chích nhẹ sau khi đi nắng, người dân nên xử trí sớm để hạn chế tổn thương lan rộng. Chườm mát hoặc tắm nước mát để làm dịu cảm giác nóng rát. Không dùng đá lạnh chườm trực tiếp lên da. Uống đủ nước để hạn chế tình trạng mất nước - yếu tố có thể làm suy giảm hàng rào bảo vệ da.
Nên ưu tiên các sản phẩm dịu nhẹ chứa B5, Hyaluronic Acid hoặc nha đam (Aloe Vera) nhằm cấp ẩm và hỗ trợ phục hồi da. Không gãi, cọ xát hoặc tự lột phần da bong tróc.
“Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đỏ rát kéo dài, đau nhiều, phồng rộp, bong tróc diện rộng hoặc kèm chóng mặt, mệt lả, người dân nên đi khám sớm để tránh tổn thương nặng hơn”, ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành khuyến cáo.
