Góp ý về dự thảo Luật Đất đai, TS. Đậu Anh Tuấn - Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng có thể cho phép tổ chức tài chính nước ngoài nhận thế chấp quyền sử dụng đất.
aa
TS. Đậu Anh Tuấn - Thành viên Hội đồng khoa học của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI. Ảnh: Quochoi
TS. Đậu Anh Tuấn - thành viên Hội đồng khoa học của UBTVQH, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho biết, nhiều chế định quan trọng của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) có ảnh hưởng lớn đến doanh nghiệp và hoạt động kinh doanh. Đó là: việc chuyển từ thuê đất trả tiền một lần sang thuê đất trả tiền hàng năm; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận đất đai; thế chấp quyền sử dụng đất cho tổ chức tài chính nước ngoài; giải quyết các mâu thuẫn giữa quy định tại dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) với các quy định khác có liên quan…
Về chế định chuyển từ thuê đất trả tiền một lần sang thuê đất trả tiền hàng năm, TS. Đậu Anh Tuấn cho biết dự thảo Luật Đất đai lần này có thay đổi quan trọng là giảm các trường hợp cho phép thuê đất trả tiền một lần, thay vào đó là phải thuê đất trả tiền hàng năm. Theo quy định của Luật Đất đai hiện hành, quyền của người sử dụng đất trả tiền hàng năm bị giới hạn hơn trả tiền một lần khá nhiều. Dự thảo đã cố gắng cân bằng quyền của hai nhóm chủ thể này theo hướng đặt ra khái niệm “quyền thuê” và cho phép bán, chuyển nhượng, cho thuê lại, thế chấp… quyền thuê này.
Dù đây là bước sửa đổi hợp lý, song điều này lại tạo rủi ro cho doanh nghiệp về phương án tài chính nếu tiền thuê đất bị tăng đột biến. Như vậy, rất khó để doanh nghiệp yên tâm đầu tư lớn, tạo việc làm. Do đó, TS. Đậu Anh Tuấn đề nghị bổ sung quy định về giới hạn tăng tiền thuê đất hàng năm. Ví dụ, các địa phương được phép quyết định tiền thuê đất hàng năm theo hướng dẫn, nhưng tốc độ tăng tối đa không quá 1 đến 2 lần tốc độ lạm phát. Như vậy Nhà nước vẫn có thể tăng tiền thuê đất trong trường hợp cần thiết, nhưng không đẩy hết rủi ro cho doanh nghiệp.
Liên quan đến chế định thế chấp quyền sử dụng đất cho tổ chức tài chính nước ngoài, Luật Đất đai hiện hành và dự thảo đều có quy định chỉ được phép thế chấp quyền sử dụng đất cho tổ chức, cá nhân Việt Nam mà không được phép thế chấp cho tổ chức tài chính nước ngoài. Quy định này có thể được hiểu là nhằm mục đích cấm việc cá nhân, tổ chức nước ngoài có được quyền sử dụng đất nếu bên đi vay không thể trả nợ. Theo TS. Đậu Anh Tuấn, vẫn có thể quy định cho tổ chức nước ngoài nhận thế chấp, nhưng khi bên đi vay không trả được nợ thì cấm chuyển nhượng tài sản cho phía nước ngoài, chỉ cho phép họ bán lại cho cá nhân, tổ chức khác tại Việt Nam.
Về vấn đề hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận đất đai, TS Đậu Anh Tuấn cho rằng, Dự thảo hiện có quy định về việc chủ đầu tư kết cấu hạ tầng khu công nghiệp phải dành quỹ đất đã đầu tư kết cấu hạ tầng để doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê (Điều 195.8).
Quy định này về mặt lý thuyết có thể sẽ giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được đất đai đã có hạ tầng. Tuy nhiên, có thể sẽ dẫn đến tình trạng hạ tầng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa không có đơn vị phù hợp vận hành, dịch vụ cung cấp không phù hợp, không có ai quản lý vận hành…, do các chủ đầu tư khu công nghiệp chỉ có nghĩa vụ bàn giao quỹ đất đã có hạ tầng, còn UBND tỉnh thì khó có thể vận hành các hạ tầng này để cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
TS. Đậu Anh Tuấn đề xuất có thể nghiên cứu phương án tương tự như chính sách về nhà ở xã hội đang được thảo luận hiện nay. Theo đó, chủ đầu tư hạ tầng công nghiệp buộc phải dành một tỷ lệ nhất định đất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Phần đất này có thể được xác định như một dạng quota tín chỉ và cho phép các nhà đầu tư hạ tầng mua bán, trao đổi với nhau.
Ông Anh Tuấn cũng cho rằng, các địa phương được phép quyết định tiền thuê đất hàng năm theo hướng dẫn, nhưng tốc độ tăng tối đa không quá 1, 2 lần tốc độ lạm phát. Như vậy Nhà nước vẫn có thể tăng tiền thuê đất trong trường hợp cần thiết, nhưng không đẩy hết rủi ro cho doanh nghiệp.
Lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, thế giới có hơn 3.028 tỷ phú – một cột mốc không chỉ mang ý nghĩa thống kê, mà phản ánh sự tái cấu trúc sâu sắc của quyền lực kinh tế toàn cầu. Theo công bố của Forbes, năm 2025 ghi nhận 3.028 tỷ phú với tổng tài sản lên tới 16,1 nghìn tỷ USD. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở con số, người ta sẽ bỏ lỡ điều quan trọng hơn: tài sản đang được tạo ra theo một logic hoàn toàn mới, và quyền lực kinh tế đang hội tụ vào một số ít ngành có khả năng định hình tương lai toàn cầu.
PGS. TS. Trần Đình Thiên cho rằng, Việt Nam muốn hùng cường cần các tập đoàn tư nhân đủ lớn, đủ sức dẫn dắt chuỗi giá trị, vượt trần công nghệ và cạnh tranh toàn cầu.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn loay hoay tìm hướng đi bền vững. Không ít đơn vị lựa chọn chiến lược giá rẻ, bỏ qua yếu tố hình ảnh và thương hiệu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây có thể là “cái bẫy” khiến doanh nghiệp khó bứt phá. Phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập đã có cuộc trao đổi với ông Trần Mạnh Tùng – CEO Công ty Cổ phần Brandall – để làm rõ vai trò của “kinh tế hình ảnh” trong chiến lược phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay.
Ông Đậu Anh Tuấn chia sẻ hành trình gần bốn thập kỷ phát triển của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, từ vị thế mờ nhạt đến động lực tăng trưởng, đồng thời chỉ ra những thách thức và định hướng tương lai.
Theo TS. Bùi Thanh Minh, cải cách hành chính phải chuyển trọng tâm sang thực thi hiệu quả, giảm mạnh thủ tục trung ương, tạo môi trường thuận lợi giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong giai đoạn 2026-2030.
Theo TS. Nguyễn Đức Hiển cần tháo gỡ rào cản thể chế, thúc đẩy liên kết doanh nghiệp và cải cách quản trị nhằm hình thành các tập đoàn kinh tế lớn, nâng cao nội lực và sức cạnh tranh quốc gia.
TS. Cấn Văn Lực chia sẻ kinh tế Việt Nam duy trì tăng trưởng tích cực, nhưng đối mặt nhiều áp lực từ lãi suất toàn cầu, lạm phát và rủi ro địa chính trị khó lường.
Theo TS. Bùi Ngọc Sơn, chuyên gia kinh tế độc lập, kỷ nguyên tiền rẻ đã kết thúc, áp lực lạm phát, tỷ giá và đầu tư công đang khiến dòng tiền dịch chuyển mạnh, tạo thách thức lớn cho kinh tế.
Mục tiêu tăng trưởng GDP 10% đang mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về cân đối nguồn lực. TS. Phạm Xuân Hòe nhấn mạnh cần kiểm soát hợp lý tín dụng và kỳ hạn vốn để đảm bảo ổn định bền vững.
Mặt bằng lãi suất vay mua nhà đang tăng trở lại, khiến không ít người mua và nhà đầu tư thận trọng hơn với quyết định xuống tiền. Tuy nhiên, theo góc nhìn chuyên gia, đây là diễn biến mang tính chu kỳ của thị trường tài chính, còn bất động sản về dài hạn vẫn là kênh tích lũy tài sản khó thay thế khi nhu cầu ở thực, đô thị hóa và tích lũy của người dân vẫn hiện hữu.
TS. Võ Trí Thành chỉ ra vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong tái cấu trúc nông nghiệp, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới thể chế, thích ứng biến đổi khí hậu và xây dựng thương hiệu quốc gia cho nông sản Việt.
Du lịch quốc tế phục hồi mạnh không chỉ mang thêm khách đến Việt Nam mà còn kéo theo dòng tiền xuyên biên giới tăng nhanh. Trong bối cảnh đó, thanh toán số không còn là công cụ hỗ trợ đơn thuần, mà đang trở thành một mắt xích quan trọng nếu du lịch Việt muốn nâng trải nghiệm, giữ được chi tiêu của du khách và tăng sức cạnh tranh.
